ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕृष੍ਣੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ । ਅਤੀਵ ਨਿਰ੍ਜਨੇऽਰਣ੍ਯੇ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਥਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਦ੍ਗੁਣੋਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਸ਼ਿਵਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਥੇ ਵੀ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਵੀ ਵਿਅਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਕਥਯਾਮਾਸ ਭਾਸ੍ਵਤੇ ਪृਚ੍ਛਤੇ ਤਥਾ । ਯਾਮਾਰਾਧ੍ਯ ਮਤ੍ਪਿਤਾਪਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ ਤਪਸਾ ਸਤਿ
ਉਹ ਧਰਮ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਭਾਸਵਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਵਿषਯਂ ਚਾਹਂ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਵੈਰਾਗ੍ਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਪਸੇ ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਸੁਚਰੀਤ੍ਰਾ, ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਤਦਾ ਮਾਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਪਿਤਾ ਤਦ੍ਗੁਣਕੀਰ੍ਤਨਮ੍ । ਯਥਾਗਮਂ ਤਦ੍ਵਦਾਮਿ ਨਿਬੋਧਾਤੀਵ ਦੁਰ੍ਗਮਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਤੇ ਗੁਣ ਦੱਸੇ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹੀ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਸੁਣ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਗੁਣਂ ਸਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਤਦਨ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਕਾ ਕਥਾ । ਯਥਾਕਾਸ਼ੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਮੇਵ ਵਰਾਨਨੇ
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ? ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭਗਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਃ । ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ਪਰਿਪਾਲਕਃ । ੨੫ ਨਿਤ੍ਯਰੂਪੀ ਨਿਤ੍ਯਦੇਹੀ ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦੋ ਨਿਰਾਕृਤਿਃ । ਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ੋ ਨਿਰਾਸ਼ਙ੍ਕੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਮਯਃ
ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਦੇਹ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬੇ-ਰੋਕ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਸਰ੍ਵਾਧਾਰਃ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ । ਮਾਯਾਵਿਸ਼ਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤਦ੍ਵਿਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਃ
ਉਹ ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਉਸ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਂ ਪੁਮਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤਾਵਭਿਨ੍ਨੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਯਥਾ ਵਹ੍ਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਭਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸੇਯਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਮਾਯਾ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀ । ਰੂਪਂ ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਯਰੂਪਾ ਚ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਹੇਤਵੇ
ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹਾਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸੱਚ, ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ।
ਗੋਪਾਲਸੁਨ੍ਦਰੀਰੂਪਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸਾ ਸਸਰ੍ਜ ਹ । ਅਤੀਵ ਕਮਨੀਯਂ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਪਾਲਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨਵੀਨਨੀਰਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਕਿਸ਼ੋਰਂ ਗੋਪਵੇषਕਮ੍ । ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਕੋਟਿਲਾਵਣ੍ਯਂ ਲੀਲਾਧਾਮਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਨੌਜਵਾਨ, ਗੋਆਲੇ ਵਾਲਾ ਵੇਸ਼, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੋਹਣੇਪ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ, ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ਼ਰਨ੍ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਪਦ੍ਮਾਨਾਂ ਸ਼ੋਭਾਮੋਚਨਲੋਚਨਮ੍ । ਸ਼ਰਤ੍ਪਾਰ੍ਵਣਕੋਟੀਨ੍ਦੁਸ਼ੋਭਾਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਨਾਨਨਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵਾਲੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਖ ਪਤਝੜ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਚੰਦਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੀ ਓਹਲੇ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮੂਲ੍ਯਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਾਣਨਾਨਾਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍ । ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦਮੂਲ੍ਯਪੀਤਵਾਸਸਾ
ਉਹ ਅਮੋਲਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦਾ ਤੇ ਅਮੋਲਕ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ । ਸੁਖਦृਸ਼੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚ ਰਾਧਾਕਾਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤਕਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤੇ ਰਾਧਾ ਦਾ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ।
ਗੋਪੀਭਿਰ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਂ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ । ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਦਾ ਗੋਪੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਂਸ਼ੀਂ ਕ੍ਵਣਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਕੌਸ੍ਤੁਭੇਨ੍ਦ੍ਰਮਣੀਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਗਲੇ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸੀਨਾ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਗੁਰੁਕਸ੍ਤੁਰੀਚਨ੍ਦਨਾਰ੍ਚਿਤਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਚਾਰੁਚਮ੍ਪਕਮਾਲਾਕ੍ਤਂ ਮਾਲਤੀਮਾਲ੍ਯਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੁੰਗੂ, ਅਗਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਮੋਤੀਆ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਚਾਰੁਚਨ੍ਦ੍ਰਕਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਚੂਡਾਵਙ੍ਕ੍ਰਿਮਰਾਜਿਤਮ੍ । ਏਵਂਭੂਤਂ ਚ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਭਕ੍ਤਾ ਭਕ੍ਤਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੀ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ, ਤੇ ਮੁੜੀ ਉੱਤੇ ਮੋਰ ਪੰਖ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਝ ਭਗਤ, ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਭਯਾਜ੍ਜਗਤਾ ਧਾਤਾ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਸृष੍ਟਿਮੇਵ ਚ । ਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਾਲ੍ਲਿਖਿਤਂ ਕਰੋਤਿ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਕੰਮ ਲਿਖਦਾ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸਾਂ ਫਲਦਾਤਾ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਚ ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਾਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ਪਾਤਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਉਹ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਭ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ । ਸ਼ਿਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯਸ਼੍ਚੈਵ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਕਾਲ, ਅੱਗ ਤੇ ਰੁਦਰ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਨਸ੍ਤਿ ਯੋਗੀਸ਼ੋ ਜ੍ਞਾਨਵਿਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਵੈਰਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਤਿ ਪਵਨਃ ਪ੍ਰਵਰਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਿਨਾਮ੍ । ਤਪਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ਸਨ੍ਤਤਂ ਸਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ ਵਰ੍षਤੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚਰਤਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ । ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ ਦਹੇਦ੍ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਜਲਮੇਵਂ ਸੁਸ਼ੀਤਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ੋ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾ ਮਹਾਭੀਤਾ ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਰਾਸ਼ਿਚਕ੍ਰਾਣਿ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਯਦ੍ਭਯੇਨ ਚ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਭਯਾਤ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਚ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ । ਯਦਾਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕਾਲਃ ਕਾਲੇ ਹਰੇਦ੍ਭਯਾਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖ ਫਲ ਲਾਉਂਦੇ ਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਜਲਸ੍ਥਲਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਅਕਾਲੇ ਨਾਹਰੇਦ੍ਵਿਦ੍ਧਂ ਰਣੇषੁ ਵਿषਮੇषੁ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੇ। ਗਲਤ ਸਮੇਂ, ਜੰਗ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਚੋਟ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ।
ਧਤ੍ਤੇ ਵਾਯੁਸ੍ਤੋਯਰਾਸ਼ਿਂ ਤੋਯਂ ਕੂਰ੍ਮਂ ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਕੂਰ੍ਮੋऽਨਨ੍ਤਂ ਸ ਚ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਸਾ ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਵਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਝੱਲਦੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਮਾਰੂਪਾ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਂ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਯਾ । ਯਤਃ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥੀਯਨ੍ਤੇ ਹਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਹਿ
ਉਹ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਝੱਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।