ਨਰਕਾਣਾਂ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਕਰ੍ਮਭੇਦੇਨ ਯਾਨਿ ਚ
ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਕੂਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤृਤਾਨਿ ਚ ਗਰ੍ਤਾਨਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ ਦੁਃਖਿਨਾਮ੍ । ਭਯਙ੍ਕਰਾਣਿ ਘੋਰਾਣਿ ਹੇ ਵਤ੍ਸੇ ਕੁਤ੍ਸਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਘਿਨਾਉਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਆਰੀਏ।
षਡਸ਼ੀਤਿ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਏਵਮਨ੍ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚ । ਨਿਬੋਧ ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸਤਿ
ਛਿਆਸੀ ਨਰਕ-ਕੂਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ, ਜੋ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਕ੍ਸ਼ਾਰਕੁਣ੍ਡਂ ਭਯਾਨਕਮ੍ । ਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਮੂਤ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਃਸਹਮ੍
ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ, ਖਾਰ ਵਾਲਾ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ; ਗੰਦ ਦਾ ਕੂਆ, ਮੂਤਰ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਜੋ ਕਫ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗਰਕੁਣ੍ਡਂ ਦੂषਿਕੁਣ੍ਡਂ ਵਸਾਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸ਼ੁਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਮਸੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਮਸ਼੍ਰੁਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍
ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੂਆ, ਗੰਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਚਰਬੀ ਦਾ ਕੂਆ; ਵੀਰਯ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਪ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ਰੂਆਂ ਦਾ ਘਿਨਾਉਣਾ ਕੂਆ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਗਾਤ੍ਰਮਲਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਣਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਮੇਵ ਚ । ਮਜ੍ਜਾਕੁਣ੍ਡਂ ਮਾਂਸਕੁਣ੍ਡਂ ਨਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਦਾ ਕੂਆ, ਕੰਨ ਦੀ ਗੰਦ ਦਾ ਕੂਆ, ਹੱਡੀ ਦੇ ਮੱਦਾ ਦਾ ਕੂਆ, ਮਾਸ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਲੋਮਕੁਣ੍ਡਂ ਕੇਸ਼ਕੁਣ੍ਡਮਸ੍ਥਿਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍ । ਤਾਮ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਲੋਹਕੁਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਂ ਮਹਤ੍
ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਕੂਆ, ਲੋਹੇ ਦਾ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਰ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਸੁਰਾਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਣ੍ਟਕਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਿषੋਦਂ ਵਿषਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੂਆ, ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਕੂਆ, ਤੇਜ਼ ਕਾਂਟਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਕੂਆ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਤੈਲਸ੍ਯ ਕੁਨ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵਹਮ੍ । ਕृਮਿਕੁਣ੍ਡਂ ਪੂਯਕੁਣ੍ਡਂ ਸਰ੍ਪਕੁਣ੍ਡਂ ਦੁਰਨ੍ਤਕਮ੍
ਤਪਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਕੂਆ, ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਪ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ।
ਮਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਦਂਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਭੀਮਂ ਗਰਲਕੁਣ੍ਡਕਮ੍ । ਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਡੰਗ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਭਿਆਨਕ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੂਆ; ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਬਿਛੂਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੁਚਰਿਤਾ।
ਸ਼ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੂਲਕੁਣ੍ਡਂ ਖਡ੍ਗਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਭੀषਣਮ੍ । ਗੋਲਕੁਣ੍ਡਂ ਨਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਕਾਕਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੁਚਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਬਰਛਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ; ਗੇਂਦਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਕਾਂਵਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਮਨ੍ਥਾਨਕੁਣ੍ਡਂ ਬੀਜਕੁਣ੍ਡਂ ਵਜ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਃਸਹਮ੍ । ਤਪ੍ਤਪਾषਾਣਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪਾषਾਣਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਵਜਰ ਦਾ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਤਪਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ।
ਲਾਲਾਕੁਣ੍ਡਂ ਮਸੀਕੁਣ੍ਡਂ ਚੂਰ੍ਣਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਚਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਵਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਕੂਰ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਮਹੋਲ੍ਬਣਮ੍
ਲਾਰ ਦਾ ਕੂਆ, ਮਸੀ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਸ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਦਾ ਕੂਆ; ਚੱਕਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਵਕਰੇ ਰੂਪ ਦਾ ਕੂਆ, ਕਛੂਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਕੂਆ।
ਜ੍ਵਾਲਾਕੁਣ੍ਡਂ ਭਸ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਦਗ੍ਧਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਤਪ੍ਤਸੂਚੀਮਸਿਪਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਂ ਸੂਚੀਮੁਖਮ੍
ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਰਾਖ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੜਨ ਦਾ ਕੂਆ, ਹਸਮੁਖੇ; ਤਪੀਆਂ ਸੂਈਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ, ਕਲੇਸ਼ਦਾਇਕ ਕੂਆ ਤੇ ਰੇਜ਼ਰ ਦੀ ਧਾਰ ਤੇ ਸੂਈ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਗੋਕਾਮੁਖ ਨਕ੍ਰਮੁਖਂ ਗਜਦਂਸ਼ਂ ਚ ਗੋਮੁਖਮ੍ । ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕਂ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋਦਂ ਕृਮਿਤਨ੍ਤੁਕਮ੍
ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਕਟਕਟ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਕੁੰਭੀਪਾਕ, ਕਾਲਸੂਤਰ, ਮਤਸਯੋਦ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਪਾਂਸੁਭੋਜ੍ਯਂ ਪਾਸ਼ਵੇष੍ਟਂ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰੋਤਂ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਨਮ੍ । ਉਲ੍ਕਾਮੁਖਮਨ੍ਧਕੂਪਂ ਵੇਧਨਂ ਤਾਡਨਂ ਤਥਾ
ਮਿੱਟੀ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਲਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਕੂਆ; ਉਲਕਾ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਹਨੇਰਾ ਕੂਆ, ਛੇਦਣ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਜਾਲਰਨ੍ਧ੍ਰਂ ਦੇਹਚੂਰ੍ਣਂ ਦਲਨਂ ਸ਼ੋषਣਂ ਕषਮ੍ । ਸ਼ੂਰ੍ਪਂ ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖਂ ਚੈਵ ਧੂਮਾਨ੍ਧਂ ਨਾਗਵੇष੍ਟਨਮ੍
ਜਾਲ ਦੇ ਛੇਦਾਂ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ, ਕੁਚਲਣ, ਸੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਘਿਸਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਟੋਕਰੀ, ਅੱਗ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਕੁਣ੍ਡਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਪਾਪਿਨਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ । ਨਿਯੁਤੈਃ ਕਿਙ੍ਕਰਗਣੈ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਕੂਆਂ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਣਗਿਣਤ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਣ੍ਡਹਸ੍ਤੈਃ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤੈਰ੍ਮਦਮਤ੍ਤੈਰ੍ਭਯਙ੍ਕਰੈਃ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਹਸ੍ਤੈਰ੍ਗਦਾਹਸ੍ਤੈਰਸਿਹਸ੍ਤੈਃ ਸੁਦਾਰੁਣੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਠੀਆਂ, ਫਾਂਸੀਆਂ, ਤੇ ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਾਲੇ, ਗਦਾਂ, ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਤਮੋਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਦਯਾਹੀਨੈਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਨ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਤੇਜਸ੍ਵਿਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਃਸ਼ਙ੍ਕੈਰਾਤਾਮ੍ਰਪਿਙ੍ਗਲੋਚਨੈਃ
ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਦਇਆ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਿਰਭਉ, ਤੇ ਲਾਲ-ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧਿਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਨਾਨਾਰੂਪਧਰੈਰ੍ਭਟੈਃ । ਆਸਨ੍ਨਮृਤ੍ਯੁਭਿਰ੍ਦृष੍ਟੈਃ ਪਾਪਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਜੀਵਿਭਿਃ
ਉਹ ਜੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਸੂਰਮੇ ਹਨ; ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਪਾਪੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਨਿਰਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸ਼ਾਕ੍ਤੈਃ ਸੌਰੈਸ਼੍ਚ ਗਾਣਪੈਃ । ਅਦृਸ਼੍ਯੈਃ ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਯੋਗਿਭਿਰੇਵ ਚ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭਗਤ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਭਗਤ, ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ; ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਿਧ ਹੋਏ ਤੇ ਜੋਗੀ ਵੀ ਹਨ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਨਿਰਤੈਰ੍ਵਾਪਿ ਵਿਤਤੈਰ੍ਵਾ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਕੈਃ । ਬਲਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਃਸ਼ਙ੍ਕੈਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਦृष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਵੈष੍ਣਵੈਃ
ਕਈ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ; ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ, ਨਿਰਭਉ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਭੀ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਾਧ੍ਵਿ ਕੁਣ੍ਡਸਂਖ੍ਯਾਨਿਰੂਪਣਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਨਿਵਾਸੋ ਯਤ੍ਕੁਣ੍ਡੇ ਨਿਬੋਧ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਹੇ ਚੰਗੀ ਨਾਰੀ, ਇਹ ਕੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਕਿਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਦੇਵੀਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇऽष੍ਟਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਨਵਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕੁਣ੍ਡਸਂਖ੍ਯਾਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਸਕੰਧ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਕੁੰਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਬੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਨਾਨਾਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਫਲਕਥਨਮ੍ ਧਰ੍ਮਰਾਜ ਉਵਾਚ ਹਰਿਸੇਵਾਰਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਯੋਗਸਿਦ੍ਧੋ ਵ੍ਰਤੀ ਸਤਿ । ਤਪਸ੍ਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸੁੱਚਾ, ਜੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਰਤਾਂ ਤੇ ਕਾਇਮ, ਤਪਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਕਟੁਵਾਚਾ ਬਾਨ੍ਧਵਾਂਸ਼੍ਚ ਬਲਲੇਪੇਨ ਯੋ ਨਰਃ । ਦਗ੍ਧਾਨ੍ਕਰੋਤਿ ਬਲਵਾਨ੍ ਵਹ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕੇ ਜਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਘਮੰਡ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਗਾਤ੍ਰਲੋਮਮਾਨਾਬ੍ਦਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ । ਪਸ਼ੁਯੋਨਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰੌਦ੍ਰਦਗ੍ਧਾਂ ਤ੍ਰਿਜਨ੍ਮਨਿ
ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਸ਼ੂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤृषਿਤਂ ਤਪ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਂ ਗृਹਮਾਗਤਮ੍ । ਨ ਭੋਜਯਤਿ ਯੋ ਮੂਢਸ੍ਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ, ਪਿਆਸਾ, ਥੱਕਿਆ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਇਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਖਵਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਤਪਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲੋਮਮਾਨਂ ਚ ਵਰ੍षਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚ ਦੁਃਖਦੇ । ਤਪ੍ਤਸ੍ਥਲੇ ਵਹ੍ਨਿਤਲ੍ਪੇ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ
ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਪਦੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਸੌਣੇ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਪੰਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।