ਜੀਵਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਫਲਦਸ੍ਤਂ ਯਮਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਮਿਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਭਵੇਤ੍
ਮੈਂ ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਿਤਰ ਹੈ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦੋ ਯਸ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਿਤ੍ਰਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯਜ੍ਜਨ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਂऽਸ਼ੇਨ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਮਿਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਮੀਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਯਮਂ ਮੁਨੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਯਮਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਜਨਂ ਕਰ੍ਮਪਾਕਮੁਵਾਚ ਹ । ਇਦਂ ਯਮਾष੍ਟਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਯਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਯਮਾਠਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਯਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਮਹਾਪਾਪੀ ਯਦਿ ਪਠੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਯਮਃ ਕਰੋਤਿ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਕਾਯਵ੍ਯੂਹੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
—ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਹ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੇ, ਯਮ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਧ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਦੇਵੀਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇऽष੍ਟਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਨਵਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਯਮਾष੍ਟਕਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੇਕਤ੍ਰਿਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ, 'ਯਮਾਠਕ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕੁਣ੍ਡਸਂਖ੍ਯਾਨਿਰੂਪਣਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਮਾਯਾਬੀਜਂ ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਤਾਮੁਵਾਚ ਰਵੇਃ ਸੁਤਃ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ: ਕੁੰਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਿਰਣੈ। ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਇਆ ਦਾ ਬੀਜ, ਮਹਾ ਮੰਤਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜ ਉਵਾਚ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਾਨ੍ਨ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ।
ਨਾਨਾਪੁਰਾਣਭੇਦੇਨ ਨਾਮਭੇਦੇਨ ਭਾਮਿਨਿ । ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਯਾਤਿ ਜੀਵਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਾਨ੍ਨ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਕੁਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਨਰਃ
ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕਾਣਾਂ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਕਰ੍ਮਭੇਦੇਨ ਯਾਨਿ ਚ
ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਕੂਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤृਤਾਨਿ ਚ ਗਰ੍ਤਾਨਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ ਦੁਃਖਿਨਾਮ੍ । ਭਯਙ੍ਕਰਾਣਿ ਘੋਰਾਣਿ ਹੇ ਵਤ੍ਸੇ ਕੁਤ੍ਸਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਘਿਨਾਉਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਆਰੀਏ।
षਡਸ਼ੀਤਿ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਏਵਮਨ੍ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚ । ਨਿਬੋਧ ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸਤਿ
ਛਿਆਸੀ ਨਰਕ-ਕੂਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ, ਜੋ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਕ੍ਸ਼ਾਰਕੁਣ੍ਡਂ ਭਯਾਨਕਮ੍ । ਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਮੂਤ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਃਸਹਮ੍
ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ, ਖਾਰ ਵਾਲਾ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ; ਗੰਦ ਦਾ ਕੂਆ, ਮੂਤਰ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਜੋ ਕਫ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗਰਕੁਣ੍ਡਂ ਦੂषਿਕੁਣ੍ਡਂ ਵਸਾਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸ਼ੁਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਮਸੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਮਸ਼੍ਰੁਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍
ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੂਆ, ਗੰਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਚਰਬੀ ਦਾ ਕੂਆ; ਵੀਰਯ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਪ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ਰੂਆਂ ਦਾ ਘਿਨਾਉਣਾ ਕੂਆ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਗਾਤ੍ਰਮਲਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਣਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਮੇਵ ਚ । ਮਜ੍ਜਾਕੁਣ੍ਡਂ ਮਾਂਸਕੁਣ੍ਡਂ ਨਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਦਾ ਕੂਆ, ਕੰਨ ਦੀ ਗੰਦ ਦਾ ਕੂਆ, ਹੱਡੀ ਦੇ ਮੱਦਾ ਦਾ ਕੂਆ, ਮਾਸ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਲੋਮਕੁਣ੍ਡਂ ਕੇਸ਼ਕੁਣ੍ਡਮਸ੍ਥਿਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍ । ਤਾਮ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਲੋਹਕੁਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਂ ਮਹਤ੍
ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਕੂਆ, ਲੋਹੇ ਦਾ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਰ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਸੁਰਾਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਣ੍ਟਕਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਿषੋਦਂ ਵਿषਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੂਆ, ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਕੂਆ, ਤੇਜ਼ ਕਾਂਟਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਕੂਆ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਤੈਲਸ੍ਯ ਕੁਨ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵਹਮ੍ । ਕृਮਿਕੁਣ੍ਡਂ ਪੂਯਕੁਣ੍ਡਂ ਸਰ੍ਪਕੁਣ੍ਡਂ ਦੁਰਨ੍ਤਕਮ੍
ਤਪਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਕੂਆ, ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਪ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ।
ਮਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਦਂਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਭੀਮਂ ਗਰਲਕੁਣ੍ਡਕਮ੍ । ਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਡੰਗ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਭਿਆਨਕ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੂਆ; ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਬਿਛੂਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੁਚਰਿਤਾ।
ਸ਼ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੂਲਕੁਣ੍ਡਂ ਖਡ੍ਗਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਭੀषਣਮ੍ । ਗੋਲਕੁਣ੍ਡਂ ਨਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਕਾਕਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੁਚਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਬਰਛਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ; ਗੇਂਦਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਕਾਂਵਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਮਨ੍ਥਾਨਕੁਣ੍ਡਂ ਬੀਜਕੁਣ੍ਡਂ ਵਜ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਃਸਹਮ੍ । ਤਪ੍ਤਪਾषਾਣਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪਾषਾਣਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਵਜਰ ਦਾ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਤਪਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ।
ਲਾਲਾਕੁਣ੍ਡਂ ਮਸੀਕੁਣ੍ਡਂ ਚੂਰ੍ਣਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਚਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਵਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਕੂਰ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਮਹੋਲ੍ਬਣਮ੍
ਲਾਰ ਦਾ ਕੂਆ, ਮਸੀ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਸ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਦਾ ਕੂਆ; ਚੱਕਰਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਵਕਰੇ ਰੂਪ ਦਾ ਕੂਆ, ਕਛੂਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਕੂਆ।
ਜ੍ਵਾਲਾਕੁਣ੍ਡਂ ਭਸ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਦਗ੍ਧਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਤਪ੍ਤਸੂਚੀਮਸਿਪਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰਂ ਸੂਚੀਮੁਖਮ੍
ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਰਾਖ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੜਨ ਦਾ ਕੂਆ, ਹਸਮੁਖੇ; ਤਪੀਆਂ ਸੂਈਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ, ਕਲੇਸ਼ਦਾਇਕ ਕੂਆ ਤੇ ਰੇਜ਼ਰ ਦੀ ਧਾਰ ਤੇ ਸੂਈ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਗੋਕਾਮੁਖ ਨਕ੍ਰਮੁਖਂ ਗਜਦਂਸ਼ਂ ਚ ਗੋਮੁਖਮ੍ । ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕਂ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋਦਂ ਕृਮਿਤਨ੍ਤੁਕਮ੍
ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਕਟਕਟ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਕੁੰਭੀਪਾਕ, ਕਾਲਸੂਤਰ, ਮਤਸਯੋਦ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਪਾਂਸੁਭੋਜ੍ਯਂ ਪਾਸ਼ਵੇष੍ਟਂ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰੋਤਂ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਨਮ੍ । ਉਲ੍ਕਾਮੁਖਮਨ੍ਧਕੂਪਂ ਵੇਧਨਂ ਤਾਡਨਂ ਤਥਾ
ਮਿੱਟੀ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਲਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਕੂਆ; ਉਲਕਾ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਹਨੇਰਾ ਕੂਆ, ਛੇਦਣ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਜਾਲਰਨ੍ਧ੍ਰਂ ਦੇਹਚੂਰ੍ਣਂ ਦਲਨਂ ਸ਼ੋषਣਂ ਕषਮ੍ । ਸ਼ੂਰ੍ਪਂ ਜ੍ਵਾਲਾਮੁਖਂ ਚੈਵ ਧੂਮਾਨ੍ਧਂ ਨਾਗਵੇष੍ਟਨਮ੍
ਜਾਲ ਦੇ ਛੇਦਾਂ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ, ਕੁਚਲਣ, ਸੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਘਿਸਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਛਾਣਣ ਵਾਲੀ ਟੋਕਰੀ, ਅੱਗ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਕੁਣ੍ਡਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਪਾਪਿਨਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ । ਨਿਯੁਤੈਃ ਕਿਙ੍ਕਰਗਣੈ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਕੂਆਂ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਣਗਿਣਤ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਣ੍ਡਹਸ੍ਤੈਃ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤੈਰ੍ਮਦਮਤ੍ਤੈਰ੍ਭਯਙ੍ਕਰੈਃ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਹਸ੍ਤੈਰ੍ਗਦਾਹਸ੍ਤੈਰਸਿਹਸ੍ਤੈਃ ਸੁਦਾਰੁਣੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਠੀਆਂ, ਫਾਂਸੀਆਂ, ਤੇ ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਾਲੇ, ਗਦਾਂ, ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਤਮੋਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਦਯਾਹੀਨੈਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਨ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਤੇਜਸ੍ਵਿਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਃਸ਼ਙ੍ਕੈਰਾਤਾਮ੍ਰਪਿਙ੍ਗਲੋਚਨੈਃ
ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਦਇਆ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਿਰਭਉ, ਤੇ ਲਾਲ-ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।