ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਤਪਸਾਂ ਚ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ । ਯੋਗਾਨਾਂ ਚੈਵ ਵੇਦਾਨਾਂ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਸੇਵਨਂ ਵਿਭੋ
ਦਾਨਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜ ਹੈ; ਯੋਗ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਸੇਵਾ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਿਤ੍ਵਮਮਰਤ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਤ੍ਵਮੇਵ ਚ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਕ੍ਤਿਸੇਵਕਸ੍ਯੈਵ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਮੁਕਤੀ, ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੋਲਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।
ਭਜਾਮਿ ਕੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂਵਰ । ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨॄਣਾਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਾਂ? ਦੱਸੋ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਾ
ਅਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਓ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਤੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ।
ਤੁष੍ਟਾਵ ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਚ ਵੇਦੋਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤਵੇਨ ਚ । ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਵਾਚ ਤਪਸਾ ਧਰ੍ਮਮਾਰਾਧ੍ਯ ਪੁष੍ਕਰੇ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਧਰ੍ਮਂ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸਮਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਯਨ੍ਨਾਮ ਸ਼ਮਨਮਿਤਿ ਤਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯੇਨਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜੀਵਿਨਾਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਮਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਕਾਮਾਨੁਰੂਪਂ ਕਾਲੇਨ ਤਂ ਕृਤਾਨ੍ਤਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਦਣ੍ਡਂ ਦਣ੍ਡਾਯ ਪਾਪਿਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਹੇਤਵੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਚਾਹਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਭ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਦੰਡ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਨਮਾਮਿ ਤਂ ਦਣ੍ਡਧਰਂ ਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਜੀਵਿਨਾਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਕਲਯਤ੍ਯੇਵ ਯਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਦੰਡਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਤੀਵ ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯਂ ਚ ਤਂ ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਤਪਸ੍ਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿष੍ਠੋ ਯਃ ਸਂਯਮੀ ਸਞ੍ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਕਾਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਠੱਲਣਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜੀਵਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਫਲਦਸ੍ਤਂ ਯਮਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਮਿਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਭਵੇਤ੍
ਮੈਂ ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਿਤਰ ਹੈ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦੋ ਯਸ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਿਤ੍ਰਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯਜ੍ਜਨ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਂऽਸ਼ੇਨ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਮਿਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਮੀਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਯਮਂ ਮੁਨੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਯਮਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਜਨਂ ਕਰ੍ਮਪਾਕਮੁਵਾਚ ਹ । ਇਦਂ ਯਮਾष੍ਟਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਯਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਯਮਾਠਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਯਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਮਹਾਪਾਪੀ ਯਦਿ ਪਠੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਯਮਃ ਕਰੋਤਿ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਕਾਯਵ੍ਯੂਹੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
—ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਹ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੇ, ਯਮ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਧ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਦੇਵੀਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇऽष੍ਟਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਨਵਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਯਮਾष੍ਟਕਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੇਕਤ੍ਰਿਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ, 'ਯਮਾਠਕ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕੁਣ੍ਡਸਂਖ੍ਯਾਨਿਰੂਪਣਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਮਾਯਾਬੀਜਂ ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਤਾਮੁਵਾਚ ਰਵੇਃ ਸੁਤਃ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ: ਕੁੰਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਿਰਣੈ। ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਇਆ ਦਾ ਬੀਜ, ਮਹਾ ਮੰਤਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜ ਉਵਾਚ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਾਨ੍ਨ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ।
ਨਾਨਾਪੁਰਾਣਭੇਦੇਨ ਨਾਮਭੇਦੇਨ ਭਾਮਿਨਿ । ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਯਾਤਿ ਜੀਵਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਾਨ੍ਨ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਕੁਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਨਰਃ
ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕਾਣਾਂ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਕਰ੍ਮਭੇਦੇਨ ਯਾਨਿ ਚ
ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਕੂਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤृਤਾਨਿ ਚ ਗਰ੍ਤਾਨਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ ਦੁਃਖਿਨਾਮ੍ । ਭਯਙ੍ਕਰਾਣਿ ਘੋਰਾਣਿ ਹੇ ਵਤ੍ਸੇ ਕੁਤ੍ਸਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਘਿਨਾਉਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਆਰੀਏ।
षਡਸ਼ੀਤਿ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਏਵਮਨ੍ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚ । ਨਿਬੋਧ ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸਤਿ
ਛਿਆਸੀ ਨਰਕ-ਕੂਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ, ਜੋ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਕ੍ਸ਼ਾਰਕੁਣ੍ਡਂ ਭਯਾਨਕਮ੍ । ਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਮੂਤ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਃਸਹਮ੍
ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ, ਖਾਰ ਵਾਲਾ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ; ਗੰਦ ਦਾ ਕੂਆ, ਮੂਤਰ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ, ਜੋ ਕਫ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗਰਕੁਣ੍ਡਂ ਦੂषਿਕੁਣ੍ਡਂ ਵਸਾਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸ਼ੁਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਮਸੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਮਸ਼੍ਰੁਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍
ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੂਆ, ਗੰਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਚਰਬੀ ਦਾ ਕੂਆ; ਵੀਰਯ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਪ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ਰੂਆਂ ਦਾ ਘਿਨਾਉਣਾ ਕੂਆ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਗਾਤ੍ਰਮਲਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਣਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਮੇਵ ਚ । ਮਜ੍ਜਾਕੁਣ੍ਡਂ ਮਾਂਸਕੁਣ੍ਡਂ ਨਕ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਦਾ ਕੂਆ, ਕੰਨ ਦੀ ਗੰਦ ਦਾ ਕੂਆ, ਹੱਡੀ ਦੇ ਮੱਦਾ ਦਾ ਕੂਆ, ਮਾਸ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ।
ਲੋਮਕੁਣ੍ਡਂ ਕੇਸ਼ਕੁਣ੍ਡਮਸ੍ਥਿਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍ । ਤਾਮ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਲੋਹਕੁਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਂ ਮਹਤ੍
ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਕੂਆ, ਲੋਹੇ ਦਾ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਰ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਸੁਰਾਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਣ੍ਟਕਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਿषੋਦਂ ਵਿषਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੂਆ, ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਕੂਆ, ਤੇਜ਼ ਕਾਂਟਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਕੂਆ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਤੈਲਸ੍ਯ ਕੁਨ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵਹਮ੍ । ਕृਮਿਕੁਣ੍ਡਂ ਪੂਯਕੁਣ੍ਡਂ ਸਰ੍ਪਕੁਣ੍ਡਂ ਦੁਰਨ੍ਤਕਮ੍
ਤਪਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਕੂਆ, ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੂਆ; ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਪੀਪ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣਾ ਕੂਆ।
ਮਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਦਂਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਭੀਮਂ ਗਰਲਕੁਣ੍ਡਕਮ੍ । ਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਡੰਗ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਭਿਆਨਕ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੂਆ; ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਬਿਛੂਆਂ ਦਾ ਕੂਆ, ਸੁਚਰਿਤਾ।