ਅਸਂਖ੍ਯੇषੁ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਾ ਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ । ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜਿਤਾऽऽਖ੍ਯਾਂ ਪੂਜਿਤਾਂ ਚ ਭਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 'ਸਭ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਹੋਈ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਸਂਖ੍ਯਾਨਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਦਾ । ਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀਂ ਦੇਵੀਂ ਵਿਰਹੇਣ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਭ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਦੇਵਾ ਨ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਸਮੂਹੇਨ ਯਯਾ ਵਿਨਾ । ਤਾਂ ਪੁष੍ਪਸਾਰਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਚ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ੋਕਤਃ
ਦੇਵਤੇ, ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਕ੍ਤਾਨਨ੍ਦੋ ਭਵੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਨਨ੍ਦਿਨੀ ਤੇਨ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾ ਪ੍ਰੀਤਾ ਭਵਤਾਦਿਹ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਹੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨੰਦਿਨੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਇਥੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁਲਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਨਿਖਿਲੇषੁ ਚ । ਤੁਲਸੀ ਤੇਨ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤਾਂ ਯਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਤુલਸੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਕृष੍ਣਜੀਵਨਰੂਪਾ ਸਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਸਤੀ । ਤੇਨ ਕृष੍ਣਜੀਵਨੀ ਸਾ ਸਾ ਮੇ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਜੀਵਨਮ੍
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰ ਰਮਾਪਤਿਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤੁਲਸੀਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਨਤਾਂ ਸਤੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਉਥੇ ਹੀ ਖੜਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਤુલਸੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੀਂ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।
ਰੁਦਤੀਮਵਮਾਨੇਨ ਮਾਨਿਨੀਂ ਮਾਨਪੂਜਿਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਮਾਣੀ ਹੋਈ ਤੇ ਆਦਰ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੌਰਨ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਭਾਰਤ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਚ ਯਯੌ ਹਰਿਃ । ਭਾਰਤ੍ਯਾ ਸਹ ਤਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ।
ਵਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯਾ ਭਵੇਰਿਤਿ । ਸ਼ਿਰੋਧਾਰ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਮਾਨ੍ਯਾ ਮਮੇਤਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਸਭ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮਾਣੀ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਸਭ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਿਵੇਂਗੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇਂਗੀ।"
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਰੇਣ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵ ਚ । ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਤਾਮਾਕृष੍ਯ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗਙ੍ਗਾ ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਚ ਤਾਂ ਸਮਾਕृष੍ਯ ਨਾਰਦ । ਗृਹਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤੀਂ ਤਦਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤુલਸੀ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ।
ਵृਨ੍ਦਾ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੀ ਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀ । ਪੁष੍ਪਸਾਰਾ ਨਨ੍ਦਨੀ ਚ ਤੁਲਸੀ ਕृष੍ਣਜੀਵਨੀ
ਵ੍ਰਿੰਦਾ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ, ਜਗਤ ਦੀ ਪੂਜਿਤ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਨੰਦਨ ਦੀ ਰੌਣਕ, ਤੁਲਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਜਿੰਦ।
ਏਤਨ੍ਨਾਮਾष੍ਟਕਞ੍ਚੈਵ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨਾਮਾਰ੍ਥਸਂਯੁਤਮ੍ । ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਤਾਂ ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਇਹ ਅੱਠ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤਿਕਾਰ ਗੀਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਤુલਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਜਨ੍ਮ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜਾ ਚ ਵਿਹਿਤਾ ਹਰਿਣਾ ਪੁਰਾ
ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰੀਤ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਸ ਦਿਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਚ ਵਿष੍ਣੁਵੇ । ਗਵਾਮਯੁਤਦਾਨਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਾਹੀਨੋ ਲਭੇਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਬਨ੍ਧੁਹੀਨੋ ਲਭੇਦ੍ ਬਨ੍ਧੂਨ੍ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਪਿਆਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਿਆਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਗੀਤ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ।
ਰੋਗੀ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗਾਦ੍ ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ । ਭਯਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਭੀਤਸ੍ਤੁ ਪਾਪਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਪਾਤਕੀ
ਰੋਗੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੰਧਿਆ ਹੋਇਆ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪੂਜਾਵਿਧਿਂ ਸ਼ृਣੁ । ਤ੍ਵਮੇਵ ਵੇਦੇ ਜਾਨਾਸਿ ਕਣ੍ਵਸ਼ਾਖੋਕ੍ਤਮੇਵ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਗੀਤ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਣ੍ਵ ਸ਼ਾਖਾ ਵਾਲੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਵਾਹਨਂ ਵਿਨਾ । ਤਾਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚੋਪਚਾਰੇਣ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਆਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਂ ਪੁष੍ਪਸਾਰਾਂ ਚ ਸਤੀਂ ਪੂਤਾਂ ਮਨੋਹਰਾਮ੍ । ਕृਤਪਾਪੇਧ੍ਮਦਾਹਾਯ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਾਮ੍
ਤੁਲਸੀ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪੇषੁ ਤੁਲਨਾ ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੇਦੇषੁ ਭਾषਿਤਮ੍ । ਪਵਿਤ੍ਰਰੂਪਾ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਤੁਲਸੀ ਸਾ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹੈ ਤੁਲਸੀ।
ਸ਼ਿਰੋਧਾਰ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੀਪ੍ਸਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਂ ਚ ਭਜੇ ਤਾਂ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਦਾਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਹਰਿ-ਭਗਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਣਮੇਤ੍ਸੁਧੀਃ । ਉਕ੍ਤਂ ਤੁਲਸ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਪੂਜਾਵਿਧਿਕਥਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤੁਲਸ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚਾਤਿਸੁਧੋਪਮਮ੍ । ਤਤਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਕਥਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਸੁਣੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਸਮਝਾ।
ਪੁਰਾ ਕੇਨ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਸਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੇਃ ਪ੍ਰਸੂਃ । ਕੇਨ ਵਾ ਪੂਜਿਤਾ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਕੈਸ਼੍ਚ ਵਾ ਪਰੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨੀ ਗਈ? ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਜਨਨੀ ਪ੍ਰਥਮੇ ਪੂਜਿਤਾ ਮੁਨੇ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਚ ਵੇਦਗਣੈਸ੍ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਦੁषਾਂ ਗਣੈਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਦਾ ਚਾਸ਼੍ਵਪਤਿਰ੍ਭੂਪਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਭਾਰਤੇ । ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰ੍ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਚ
ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘੋੜਾ-ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰੋ ਵਰਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕੋ ਵਾ ਸੋऽਸ਼੍ਵਪਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਪੂਜਿਤਾ । ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯਾ ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਥਮੇ ਕੈਸ਼੍ਚ ਵਾ ਪਰੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਘੋੜਾ-ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਕੌਣ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ? ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ?