ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਸਃ । ਵਾਮਤੋ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀਂ ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਚ ਤਤ੍ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਭਦਰਕਾਲੀ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਕੰਦ ਖੜਾ ਸੀ।
ਆਸ਼ਿषਂ ਚ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਕਾਲੀ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰਾਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਾਦਯਃ
ਕਾਲੀ, ਸਕੰਦ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਨੰਦੀ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚ ਭਾषਨ੍ਤੇ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਰਾਜਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮ੍ਭਾषਾਮੁਵਾਸ ਸ਼ਿਵਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਸਾਂਝੀ ਸਲਾਮ-ਦੁਆ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਦੇਵੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ । ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਵਿਧਾਤਾ ਜਗਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਿਤਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਮਰੀਚਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵੈष੍ਣਵਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਕਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੀਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਨੇਕ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਵੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇਕ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ । ਤਾਸ੍ਵੇਕਾ ਚ ਦਨੁਃ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤਤ੍ਸੌਭਾਗ੍ਯਵਿਵਰ੍ਧਿਤਾ
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਤੇਰਾਂ ਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਧਵੀ ਦਾਨੁ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸੁਭਾਗ ਵਧਾਇਆ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤੇਜਸੋਲ੍ਬਣਾਃ । ਤੇष੍ਵੇਕੋ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਦਾਨੁ ਦੇ ਚਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਦਾਨਵ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਦਮ੍ਭੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਜਜਾਪ ਪਰਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਲਕ੍ਸ਼ਵਤ੍ਸਰਮ੍
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਵਾਨ ਦੰਭ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਿਆ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰ੍ਯਂ ਗੁਰੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਦਾ ਤ੍ਵਾਂ ਤਨਯਂ ਪ੍ਰਾਪ ਪਰਂ ਕृष੍ਣਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਵਂ ਪਾਰ੍षਦੋ ਗੋਪੋ ਗੋਪੇष੍ਵਪਿ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਅਧੁਨਾ ਰਾਧਿਕਾਸ਼ਾਪਾਦ੍ਭਾਰਤੇ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਗੋਪ ਸੰਗੀ ਸੀ, ਗੋਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇਕ ਸੀ। ਹੁਣ ਰਾਧਿਕਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਮੇਨੇ ਚ ਵੈष੍ਣਵਃ । ਸਾਲੋਕ੍ਯਸਾਰ੍ष੍ਟਿਸਾਯੁਜ੍ਯਸਾਮੀਪ੍ਯਂ ਚ ਹਰੇਰਪਿ
ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਅਰਥਹੀਣ ਮੰਨਿਆ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਥ, ਵਡਿਆਈ, ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਵੀ।
ਦੀਯਮਾਨਂ ਨ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵੈष੍ਣਵਾਃ ਸੇਵਨਂ ਵਿਨਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਮਰਤ੍ਵਂ ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਂ ਮੇਨੇ ਚ ਵੈष੍ਣਵਃ
ਵੈਸ਼ਨਵ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਰਥਹੀਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਵਾ ਮਨੁਤ੍ਵਂ ਵਾ ਨ ਮੇਨੇ ਗਣਨਾਸੁ ਚ । ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਕਿਂ ਵਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿषਯੇ ਭ੍ਰਮੇ
ਉਹ ਇੰਦਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਨੁ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕੀ ਰੁਚੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਦੇਹਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਭੂਮਿਪ । ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯੇ ਤ੍ਵਂ ਤਿष੍ਠ ਦੇਵਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਵੈ ਪਦੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਦੇ ਦੇ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣ।
ਅਲਂ ਭੂਤਵਿਰੋਧੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਕਸ਼੍ਯਪਵਂਸ਼ਜਾਃ । ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਹੁਣ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਹੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕੋ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਹੋਣ—
ਜ੍ਞਾਤਿਦ੍ਰੋਹਸ੍ਯ ਪਾਪਾਨਿ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ । ਸ੍ਵਸਮ੍ਪਦਾਂ ਚ ਹਾਨਿਂ ਚ ਯਦਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਆਪਣੇ ਸਾਕਾਂ ਨਾਲ ਦਗਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪਾਪ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—
ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾ ਚ ਸਮਤਾਂ ਕੇषਾਂ ਯਾਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਤਿਰੋਭਾਵੋ ਲਯੇ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕੇ ਸਦਾ
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਃ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦੀਸ਼੍ਵਰੇਚ੍ਛਯਾ । ਜ੍ਞਾਨਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਤਪਸਾ ਸ੍ਮृਤਿਲੋਪਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਉਹ ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਪ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਕੀਨਨ, ਯਾਦ ਦਿਲੋਂ ਮਿਟ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰੋਤਿ ਸृष੍ਟਿਂ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸੋऽਪਿ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਤ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯੇ ਸਦਾ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਸਦਾ ਸੱਚ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਭਾਗਃ ਸੋऽਪਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਦ੍ਵਿਭਾਗੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸ੍ਮृਤਃ । ਏਕਭਾਗਃ ਕਲੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਦਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਕਮੇਣ ਚ
ਉਹ ਧਰਮ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਮਾਤ੍ਰਂ ਕਲੇਃ ਸ਼ੇषੇ ਕੁਹ੍ਵਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਲਾ ਯਥਾ । ਯਾਦृਕ੍ ਤੇਜੋ ਰਵੇਰ੍ਗ੍ਨੀष੍ਮੇ ਨ ਤਾਦृਕ੍ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਪੁਨਃ
ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਦੀ ਕਿਰਣ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਦਿਨੇषੁ ਯਾਦृਙ੍ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਨ ਤਤ੍ਸਮਮ੍ । ਉਦਯਂ ਯਾਤਿ ਕਾਲੇਨ ਬਾਲਤਾਂ ਚ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸ਼ਾਮ ਜਾਂ ਸਵੇਰੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਣ੍ਡਤਾਂ ਚ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਾਲੇऽਸ੍ਤਂ ਪੁਨਰੇਤਿ ਸਃ । ਦਿਨੇ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਤਾਂ ਯਾਤਿ ਕਾਲੇਨ ਦੁਰ੍ਦਿਨੇ ਘਨੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੋਸਮ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਕਮ੍ਪਿਤਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤਾਮ੍ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਚ ਜਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਚੰਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਚਿੱਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੰਨਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੰਨ ਪੂਰਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ੋ ਨ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ । ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਟਿਮਾਯਾਤਿ ਪਰਂ ਕੁਹ੍ਵਾ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਉਹ ਹਾਲਤ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਵਧਦੀ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪਦ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕृष੍ਣੇ ਮ੍ਲਾਨਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ । ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਦਿਨੇ ਮ੍ਲਾਨੋ ਦੁਰ੍ਦਿਨੇ ਨ ਵਿਰੋਚਤੇ
ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘਟਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਮਾਰ ਹੋਵੇ; ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਚੰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਾੜੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕਾਲੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵੇਚ੍ਛੁਕ੍ਲੋ ਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਰੀਃ ਕਾਲਭੇਦਤਃ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਬਲਿਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਰੀਃ ਸੁਤਲੇऽਧੁਨਾ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਨ ਚਿੱਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਖੋ ਬੈਠਦਾ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ ਇੰਦਰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਸੁਤਲ ਵਿੱਚ ਉਹਦੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਕਾਲੇਨ ਪृਥ੍ਵੀ ਸਸ੍ਯਾਢ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਧਾਰਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਕਾਲੇ ਜਲੇ ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਸਾ ਤਿਰੋਭੂਤਾਮ੍ਬੁਵਿਪ੍ਲੁਤਾ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਓਸ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲੇ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਕਾਲਤਃ । ਚਰਾਚਰਾਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇਨ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਚੱਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਟੱਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਨਾਸ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੈਵ ਸਮਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਅਹਂ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦਸਂਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਲਯਮ੍
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਇਕਸਮਾਨਤਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਮੌਤ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਲੈਣ ਵੇਖੇ ਹਨ।