ਤੁਲਸੀਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਨृਪੇਸ਼੍ਵਰ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਹਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਜਾ ਸਹੀ, ਭਲੇ ਤੇ ਠੀਕ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼ਂਖਚੂਡ ਉਵਾਚ ਕਾਲੇਨ ਯੋਜਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਭੋਗਨਿਬਨ੍ਧਨਮ੍ । ਸ਼ੁਭਂ ਹਰ੍षਃ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਯਂ ਸ਼ੋਕਸ਼੍ਚ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਭ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੰਗਾ, ਖੁਸ਼ੀ, ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਗ਼ਮ ਤੇ ਭਾਗ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸੇ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ।
ਕਾਲੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਾਲਤਃ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਪੁष੍ਪਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਫਲਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਾਲਤਃ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫਲ ਪੱਕਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਫਲਾਨਿ ਪਕ੍ਵਾਨਿ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਕਾਲਤਃ । ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਫਲਿਤਾਃ ਕਾਲੇ ਪਾਤਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚ ਕਾਲਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਫਲ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਕਾਲੇ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ । ਕਾਲਾਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਸृਜਤਿ ਪਾਤਾ ਪਾਤਿ ਚ ਕਾਲਤਃ
ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ! ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸਂਹਰੇਤ੍ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦੀਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਰਾ
ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਬਾਰੀ-ਬਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ।
ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਪਾਤਾ ਚ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸ ਚਾਤ੍ਮਾ ਕਾਲਨਰ੍ਤਕਃ । ਕਾਲੇ ਸ ਏਵ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਸ੍ਵਾਭਿਨ੍ਨਾਂ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਆਪ ਹੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਚਾਹਵੀਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਅਟੁੱਟ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਕृਤਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚ ਚਰਾਚਰਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਰਚ ਕੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਜਨਂ ਜਨੇਨ ਜਨਿਤਾ ਜਨਂ ਪਾਤਿ ਜਨੇਨ ਯਃ । ਜਨਂ ਜਨੇਨ ਹਰਤੇ ਤਂ ਦੇਵਂ ਭਜ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੁਣ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਯਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਵਾਤਿ ਵਾਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮੀ ਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਯਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਚ ਤਪਨਸ੍ਤਪਤ੍ਯੇਵ ਯਥਾਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਜਿਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਵਾ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਪਦਾ ਹੈ—
ਯਥਾਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਰ੍षਤੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚਰਤਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ । ਯਥਾਕ੍ਸ਼ਣਂ ਦਹਤ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਸ਼ੀਤਵਾਨ੍
ਹਰ ਪਲ ਇੰਦ੍ਰ ਵਿੱਛੋਂ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਸੜਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਨਣ ਠੰਢਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਮृਤ੍ਯੁਂ ਕਾਲਕਾਲਂ ਯਮਸ੍ਯ ਚ ਯਮਂ ਪਰਮ੍ । ਵਿਭੁਂ ਸ੍ਰष੍ਟੁਸ਼੍ਚ ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਮਾਤृਕਂ ਭਵੇ
ਉਹ ਮੌਤ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਯਮ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦਾ ਵੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਭਵ।
ਸਂਹਰ੍ਤਾਰਂ ਚ ਸਂਹਰ੍ਤੁਸ੍ਤਂ ਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ । ਕੋ ਵਾ ਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਕੇषਾਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵਬਨ੍ਧੁਂ ਭਜ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ, ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਸੱਜਣ ਹੈ? ਹੇ ਪਿਆਰੀਏ, ਸਭ ਦਾ ਸੱਜਣ ਉਸੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਅਹਂ ਕੋ ਵਾ ਚ ਤ੍ਵਂ ਕਾ ਵਾ ਵਿਧਿਨਾ ਯੋਜਿਤਃ ਪੁਰਾ । ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤੇਨ ਵਿਯੋਜਿਤਃ
ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਿਸ ਭਾਗ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇ ਸੀ? ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ।
ਅਜ੍ਞਾਨੀ ਕਾਤਰਃ ਸ਼ੋਕੇ ਵਿਪਤ੍ਤੌ ਨ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਸੁਖੇ ਦੁਃਖੇ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯੇਵ ਕਾਲਨੇਮਿਕ੍ਰਮੇਣ ਚ
ਅਗਿਆਨੀ ਦੁੱਖ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ। ਸੁੱਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਂ ਤਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਤਪਃ ਕृਤਂ ਯਦਰ੍ਥਂ ਚ ਪੁਰਾ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਕੋਲ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ। ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਦਰੀਕਾਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰਿਆ ਸੀ।
ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਵਰੇਣ ਚ । ਹਰ੍ਯਰ੍ਥੇ ਯਤ੍ਤਵ ਤਪੋ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਕਾਮਿਨਿ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਪ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੋ ਤੂੰ ਹਰੀ ਲਈ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਤੌਂ ਤੂੰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ।
ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਚ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਗੋਲੋਕੇ ਤ੍ਵਂ ਲਭਿष੍ਯਸਿ । ਅਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਲ੍ਲੋਕਂ ਤਨੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦਾਨਵੀਮ੍
ਤੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲੇਂਗੀ, ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਵੀ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਪਾਵੇਂਗੀ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਦੈਤ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਅਗਮਂ ਰਾਧਿਕਾਸ਼ਾਪਾਦ੍ਭਾਰਤਂ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਥੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਇਸ ਦੁਲੱਭ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਪੁਨਰ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਃ ਸ਼ੋਕੋ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਤ੍ਵਂ ਚ ਦੇਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਮੈਂ ਮੁੜ ਉਥੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਗਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੀਏ? ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵੇਂਗੀ।
ਤਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਹਰਿਂ ਮਾ ਕਾਨ੍ਤੇ ਕਾਤਰਾ ਭਵ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਚ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ, ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਘਬਰਾਈਂ ਨਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਿਹਾ।
ਸੁष੍ਵਾਪ ਸ਼ੋਭਨੇ ਤਲ੍ਪੇ ਪੁष੍ਪਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤੇ । ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਵਿਭਵਂ ਚਕਾਰ ਰਤ੍ਨਮਨ੍ਦਿਰੇ
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਰਚੇ ਹੋਏ ਵਿਛੋਨੇ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਬਣਾਏ।
ਰਤ੍ਨਪ੍ਰਦੀਪਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍ । ਨਿਨਾਯ ਰਜਨੀਂ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੀਡਾਕੌਤੁਕਮਙ੍ਗਲੈਃ
ਰਤਨ ਦੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਤ ਖੇਡਾਂ, ਰਸਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘਾਈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਤਾਂ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਰੁਦਤੀਮਤਿਦੁਃਖਿਤਾਮ੍ । ਕृਸ਼ੋਦਰੀਂ ਨਿਰਾਹਾਰਾਂ ਨਿਮਗ੍ਨਾਂ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੀ, ਤੇ ਗਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਪੁਨਸ੍ਤਾਂ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਦਿਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨੇਨ ਜ੍ਞਾਨਵਿਤ੍ । ਪੁਰਾ ਕृष੍ਣੇਨ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਭਾਣ੍ਡੀਰੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭਾਂਡੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਸੱਚ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ ਚ ਤਸ੍ਯੈ ਦਦੌ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਕਹਰਂ ਪਰਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਹੋ ਗਈ।
ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਚਕਾਰ ਹਰ੍षੇਣ ਸਰ੍ਵਂ ਮਤ੍ਵੇਤਿ ਨਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਤੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਚ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੌ ਨਿਮਗ੍ਨੌ ਸੁਖਸਾਗਰੇ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸਵੰਤ ਜਾਣ ਕੇ। ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੌ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੌ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਮੁਨੇ । ਅਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਸਂਯੁਕ੍ਤੌ ਸੁਪ੍ਰੀਤੌ ਸੁਰਤੋਤ੍ਸੁਕੋ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਪ੍ਰੇਮ-ਰਸ ਲਈ ਉਤਸੁਕ।
ਏਕਾਙ੍ਗੌ ਚ ਤਥਾ ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਚਾਰ੍ਧਨਾਰੀਸ਼੍ਵਰੋ ਯਥਾ । ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚ ਤੁਲਸੀ ਮੇਨੇ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਅੰਗ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ। ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾਂ ਚ ਤਾਂ ਮੇਨੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਸਤੀਮ੍ । ਤੌ ਸ੍ਥਿਤੌ ਸੁਖਸੁਪ੍ਤੌ ਚ ਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤੌ ਸੁਨ੍ਦਰੌ ਸਮੌ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਮੰਨਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਸੋਹਣੇ ਜੋੜੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਤੇ ਆਲਸੀ ਹੋਏ ਰਹੇ।