ਅਦ੍ਰੋਹਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਬੁਧੈਃ । ਸ ਕਥਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਤਥਾ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵੈਰ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਸਿਆਣਿਆਂ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ; ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਿਤ੍ਤੈषਣਾ ਨ ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਸੁਖੈषਣਾ । ਜਯੈषਣਾ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਕਥਂ ਭਵੇਃ
ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਜ-ਸੁਖ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਘਟਦੀ ਹੈ; ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਤਮੰਨਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਚੌਰੇषੁ ਚੌਰਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਸਾਧੁਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਤਾਪਸੇ । ਸ੍ਵਪਰਤ੍ਵਂ ਤਵਾਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਵਿਦੇਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਨृਪ
ਚੋਰਾਂ ਵਿਚ ਚੋਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾਧੂਆਂ ਵਾਲਾ; ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣਾ-ਪਰਾਇਆ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ—ਤਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਦੇਹ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?
ਕਟੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੁਕषਾਯਾਮ੍ਲਰਸਾਨ੍ਵੇਤ੍ਸਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਨ੍ । ਸ਼ੁਭੇषੁ ਰਮਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਸ਼ੁਭੇषੁ ਤਥਾ ਨृਪ
ਤੂੰ ਤਿੱਖੇ, ਕਰਵੇ, ਕਸੇਲੇ ਤੇ ਖੱਟੇ ਸੁਆਦ ਚੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਦੋਵੇਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁषੁਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤਵ ਰਾਜਨ੍ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਅਵਸ੍ਥਾਸ੍ਤੁ ਯਥਾਕਾਲਂ ਤੁਰੀਯਾ ਤੁ ਕਥਂ ਨृਪ
ਜਾਗਣਾ, ਸੁਪਨਾ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ—ਇਹ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?
ਪਦਾਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥੇਭਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਵਸ਼ਗਾ ਮਮ । ਸ੍ਵਾਮ੍ਯਹਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਨ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹਨ; ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ—ਕੀ ਤੂੰ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਮਿष੍ਟਮਤ੍ਸਿ ਸਦਾ ਰਾਜਨ੍ਮੁਦਿਤੋ ਵਿਮਨਾਸ੍ਤਥਾ । ਮਾਲਾਯਾਂ ਚ ਤਥਾ ਸਰ੍ਪੇ ਸਮਦृਕ੍ ਕ੍ਵ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਦਾਸ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੱਪ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਮਨ ਕਿੱਥੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ?
ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਸਮਲੋष੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਞ੍ਚਨਃ । ਏਕਾਤ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਿਤਕृਤ੍ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ
ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਮਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਮੇऽਦ੍ਯ ਰਮਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗृਹਦਾਰਾਦਿषੁ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਏਕਾਕੀ ਨਿਃਸ੍ਪृਹੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਚਰੇਯਮਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਨ ਘਰ, ਘਰਵਾਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਾਂ।
ਨਿਃਸਙ੍ਗੋ ਨਿਰ੍ਮਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਪਤ੍ਰਮੂਲਫਲਾਸ਼ਨਃ । ਮृਗਵਦ੍ਵਿਚਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਮੈਂ ਨਿਰਲੇਪ, ਨਿਰਮਮ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਪੱਤਿਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ, ਮ੍ਰਿਗ ਵਾਂਗ ਫਿਰਾਂਗਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੁਖ-ਸੁਖ, ਨਾ ਕੋਈ ਮਾਲ-ਮੁਲਕ।
ਕਿਂ ਮੇ ਗृਹੇਣ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਚ ਸੁਰੂਪਯਾ । ਵਿਰਾਗਮਨਸਃ ਕਾਮਂ ਗੁਣਾਤੀਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਮੈਨੂੰ ਘਰ, ਧਨ ਜਾਂ ਸੋਹਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਰਾਜਨ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਭ ਕੁਝ ਤੋਂ ਉਪਰੁੱਥਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ?
ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਸੇ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਂ ਨਾਨਾਰਾਗਸਮਾਕੁਲਮ੍ । ਦਮ੍ਭੋऽਯਂ ਕਿਲ ਤੇ ਭਾਤਿ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਭਾषਸੇ
ਤੂੰ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਨਾਵਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵਾ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਆਖਦਾ ਹੈਂ।
ਕਦਾਚਿਚ੍ਛਤ੍ਰੁਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਧਨਜਾ ਚ ਕਦਾਚਨ । ਕਦਾਚਿਤ੍ਸੈਨ੍ਯਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤੋऽਸਿ ਕਦਾ ਨृਪ
ਕਦੇ ਤੈਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਧਨ ਦੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਫੌਜ ਦੀ; ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਕਦੋਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?
ਵੈਖਾਨਸਾ ਯੇ ਮੁਨਯੋ ਮਿਤਾਹਾਰਾ ਜਿਤਵ੍ਰਤਾਃ । ਤੇऽਪਿ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਜਾਨਨ੍ਤੋऽਪਿ ਹ੍ਯਸਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਜੋ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਝੂਠੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਵੀ ਹੋਣ।
ਤਵ ਵਂਸ਼ਸਮੁਤ੍ਥਾਨਾਂ ਵਿਦੇਹਾ ਇਤਿ ਭੂਪਤੇ । ਕੁਟਿਲਂ ਨਾਮ ਜਾਨੀਹਿ ਨਾਨ੍ਯਥੇਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ 'ਵਿਦੇਹ' ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਨਾਂ ਅਜੇਹਾ ਹੀ ਟੇੜਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋ ਯਥਾ ਮੂਰ੍ਖੋ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਧਸ੍ਤੁ ਦਿਵਾਕਰਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਧਰੋ ਦਰਿਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਾਮ ਤੇषਾਂ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਧਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਜਨਮਾਂਧ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਆਖੀਏ ਜਾਂ ਧਨਵਾਨ ਨੂੰ ਗਰੀਬ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਤਵ ਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਾ ਯੇ ਯੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਮਯਾ ਨृਪਾਃ । ਵਿਦੇਹਾ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਨਾਮਤਃ ਕਰ੍ਮਤੋ ਨ ਤੇ
ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਿਹਨੇ ਵੀ ਰਾਜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਲਈ 'ਵਿਦੇਹ' ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਨਿਮਿਨਾਮਾਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਵ ਕੁਲੇ ਨृਪ । ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਸ ਤੁ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਂ ਸ੍ਵਗੁਰੁਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਮਿ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਯਗ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਸੀ।
ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਤਮੁਵਾਚ ਨृਪਂ ਮੁਨਿਃ । ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਾਧੁਨਾ ਕਿਲ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਨਿਮਿ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ, ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਗ ਲਈ ਸੱਦ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਮਖਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਪਿ ਵੈ । ਤਾਵਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਮ੍ਭਾਰਂ ਤੁ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ
'ਉਸ ਦਾ ਯਗ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈ, ਰਾਜਨ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਸੋऽਥ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਯਜਨੇ ਮੁਨਿਃ । ਨਿਮਿਰਨ੍ਯਂ ਗੁਰੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਮਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਮੁਨੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਯਗ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ; ਨਿਮਿ ਨੇ ਹੋਰ ਗੁਰੂ ਰੱਖ ਕੇ ਵਧੀਆ ਯਗ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਸਿष੍ਠੋ ਨृਪਤਿਂ ਪੁਨਃ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਚ ਪਤਤ੍ਵਦ੍ਯ ਦੇਹਸ੍ਤੇ ਗੁਰੁਲੋਪਕ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਉਣਗ੍ਹਾ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।'
ਰਾਜਾਪਿ ਤਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪਾਥ ਤਵਾਪਿ ਚ ਪਤਤ੍ਵਯਮ੍ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ਼ਾਪਾਤ੍ਪਤਿਤੌ ਤਾਵੇਵ ਚ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੇਰਾ ਵੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਜਾਵੇ।' ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਇਹੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਵਿਦੇਹੇਨ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਥਂ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਵਿਨੋਦ ਇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਭਾਤਿ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਰਾਜਨ, ਵਿਦੇਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਜਨਕ ਉਵਾਚ ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਮਿਥ੍ਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਿਦਂ ਮਤਮ੍ । ਤਥਾਪਿ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਗੁਰੁਰ੍ਮਮ ਸੁਪੂਜਿਤਃ
ਜਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਿਆ, ਠੀਕ ਆਖਿਆ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੁਣ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।'
ਪਿਤੁਃ ਸਙ੍ਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵਨਂ ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਮृਗੈਃ ਸਹ ਸੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਭਵਿਤਾ ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੁਣ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਃਸਙ੍ਗਃ ਕ੍ਵ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਆਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਸਦਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਃ ਕਥਂ ਮੁਨੇ
ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਸਕੇਂਗਾ? ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗੀ; ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹਿ ਸਕੇਂਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ?
ਦਣ੍ਡਾਜਿਨਕृਤਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਯਥਾ ਤਵ ਵਨੇऽਪਿ ਚ । ਤਥੈਵ ਰਾਜ੍ਯਚਿਨ੍ਤਾ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਸ੍ਯ ਵਾ ਨ ਵਾ
ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸੋਚਾਂ ਜਾਂ ਨਾ ਸੋਚਾਂ।
ਵਿਕਲ੍ਪੋਪਹਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਦੂਰਦੇਸ਼ਮੁਪਾਗਤਃ । ਨ ਮੇ ਵਿਕਲ੍ਪਸਨ੍ਦੇਹੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪੋऽਸ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਤੂੰ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਜਾਂ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਵਿਧਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ।
ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਪਿਮਿ ਵਿਪ੍ਰਾਹਂ ਸੁਖਂ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਨ ਬਦ੍ਧੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਹਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਸੁਖੀ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤਾ ਹਾਂ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੁਖੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ।