ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਪੁਰਾਣੇ ਯਾਸਾਂ ਚ ਚਰਿਤ੍ਰਮਤਿਦੂषਿਤਮ੍ । ਤਾਸੁ ਕੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਦੁਰਾਸ਼ਯਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਬਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇ? ਜੇਕਰ ਅਕਲਮੰਦ ਵੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੰਦੇ ਵਾਸਤੇ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਤਾਸਾਂ ਕੋ ਵਾ ਰਿਪੁਰ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਤਿ ਨਵਂ ਨਵਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਵੇषਂ ਪੁਰੁषਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਹृਦਯੇ ਸਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਹੈ? ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਮਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹ੍ਯੇ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਸਤੀਤ੍ਵਂ ਚ ਜ੍ਞਾਪਯਨ੍ਤੀ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਕਾਮਾ ਚ ਰਾਮਾ ਚ ਕਾਮਾਧਾਰਾ ਮਨੋਹਰਾ
ਬਾਹਰੋਂ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਦਾ ਕਾਮੀ, ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕਾਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਨ।
ਬਾਹ੍ਯੇ ਛਲਾਤ੍ਖੇਦਯਨ੍ਤੀ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਮੈਥੁਨਮਾਨਸਾ । ਕਾਨ੍ਤਂ ਹਸਨ੍ਤੀ ਰਹਸਿ ਬਾਹ੍ਯੇऽਤੀਵ ਸੁਲਜ੍ਜਿਤਾ
ਬਾਹਰੋਂ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਮਨ ਸਦਾ ਮਿਲਾਪ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਹਰੋਂ ਬਹੁਤ ਲੱਜਵਾਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਨਿਨੀ ਮੈਥੁਨਾਭਾਵੇ ਕੋਪਨਾ ਕਲਹਾਙ੍ਕੁਰਾ । ਸੁਪ੍ਰੀਤਾ ਭੂਰਿਸਮ੍ਭੋਗਾਤ੍ਸ੍ਵਲ੍ਪਮੈਥੁਨਦੁਃਖਿਤਾ
ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਿਲਾਪ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਝਗੜੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੇ ਵਧੀਆ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼, ਪਰ ਘੱਟ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਾਚ੍ਛੀਤਤੋਯਾਦਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀ ਚ ਮਾਨਸੇ । ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਰਸਿਕਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਯੁਵਾਨਂ ਗੁਣਿਨਂ ਸਦਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣਾ, ਰਸਿਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਤਾਤ੍ਪਰਮਭਿਸ੍ਨੇਹਂ ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਰਸਿਕੋਪਰਿ । ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਂ ਪ੍ਰਿਯਤਮਂ ਸਮ੍ਭੋਗਕੁਸ਼ਲਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਸਿਕ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਰਿਪੁਤੁਲ੍ਯਂ ਚ ਵृਦ੍ਧਂ ਵਾ ਮੈਥੁਨਾਕ੍ਸ਼ਮਮ੍ । ਕਲਹਂ ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੁਕੋਪਨਾ
ਉਹ ਬੁੱਢੇ ਜਾਂ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਅਯੋਗ ਮਰਦ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਲਦੀ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਚਯਾ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੀ ਤਂ ਸਰ੍ਪ ਆਖੁਮਿਵੋਲ੍ਬਣਮ੍ । ਦੁਃਸਾਹਸਸ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਸਰ੍ਵਦੋषਾਸ਼੍ਰਯਾ ਸਦਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਫ਼ਤ ਸਹਿਣ ਜੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦੀਨਾਂ ਦੁਃਸਾਧ੍ਯਾ ਮੋਹਰੂਪਿਣੀ । ਤਪੋਮਾਰ੍ਗਾਰ੍ਗਲਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਾਰਕਪਾਟਿਕਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ ਵੀ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਮੋਹ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤਿਵ੍ਯਵਹਿਤਾ ਸਰ੍ਵਮਾਯਾਕਰਣ੍ਡਿਕਾ । ਸਂਸਾਰਕਾਰਾਗਾਰੇ ਚ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਨਿਗਡਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੇੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਸ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਮਿਥ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਨਰੂਪਿਣੀ । ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਬਾਹ੍ਯਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਮਧੋऽਙ੍ਗਮਤਿਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਹ ਇੰਦਰਜਾਲ ਵਾਂਗ ਠੱਗੀ ਵਾਲੀ, ਝੂਠੀ ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਬਾਹਰੋਂ ਸੋਹਣੀ, ਪਰ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਪੂਯਾਨਾਮਾਧਾਰਂ ਮਲਸਂਯੁਤਮ੍ । ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿਦੋषਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਾਰਕ੍ਤਮਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਖਾਣ, ਪਿਸ਼ਾਬ, ਪੀਪ ਆਦਿਕ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਮੈਲ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਮਾੜੀ ਬੂ ਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਤੇ ਅਸੁੱਧ ਹੈ।
ਮਾਯਾਰੂਪਾ ਮਾਯਿਨਾਂ ਚ ਵਿਧਿਨਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਪੁਰਾ । ਵਿषਰੂਪਾ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਮਦृਸ਼੍ਯਾਪ੍ਯਭਿਵਾਞ੍ਛਤਾਮ੍
ਉਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆਂ ਲਈ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਸਦੀ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁਲਸੀ ਤਂ ਤੁ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਨਾਰਦ । ਸਸ੍ਮਿਤਃ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੁਲਸੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਵੀ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਯਾ ਯਤ੍ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਨ ਚ ਸਰ੍ਵਮਲੀਕਕਮ੍ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸਤ੍ਯਮਲੀਕਂ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਤ੍ਤੋ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਸੱਚ ਹੈ, ਕੁਝ ਝੂਠ ਵੀ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਧਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਂ ਸਰ੍ਵਮੋਹਨਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਵਾਸ੍ਤਵਂ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਂ ਚਾਪ੍ਰਸ਼ਂਸਿਤਮ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਰੂਪ ਸੱਚਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਰਾਧਿਕਾਦਿਕਾ । ਸृष੍ਟਿਸੂਤ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਆਦ੍ਯਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਦੁਰਗਾ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਰਾਧਿਕਾ ਆਦਿ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਾਲੀਆਂ ਰੂਪ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣੇ ਹਨ।
ਏਤਾਸਾਮਂਸ਼ਰੂਪਂ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਂ ਵਾਸ੍ਤਵਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਂ ਯਸ਼ੋਰੂਪਂ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਕਾਰਕਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੇ ਰੂਪ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਚੰਗਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਦੇਵਹੂਤੀ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ । ਛਾਯਾਵਤੀ ਰੋਹਿਣੀ ਚ ਵਰੁਣਾਨੀ ਸ਼ਚੀ ਤਥਾ
ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਦੇਵਹੂਤੀ, ਸਵਧਾ, ਸਵਾਹਾ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਛਾਇਆਵਤੀ, ਰੋਹਿਨੀ, ਵਰੁਣਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਚੀ ਵੀ,
ਕੁਬੇਰਸ੍ਯ ਚ ਪਤ੍ਨੀ ਯਾਪ੍ਯਦਿਤਿਸ਼੍ਚ ਦਿਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਨਸੂਯਾ ਚ ਕੋਟਭੀ ਤੁਲਸੀ ਤਥਾ
ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ, ਅਨਸੂਯਾ, ਕੋਟਭੀ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਵੀ,
ਅਹਲ੍ਯਾਰੁਨ੍ਧਤੀ ਮੇਨਾ ਤਾਰਾ ਮਨ੍ਦੋਦਰੀ ਤਥਾ । ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਵੇਦਵਤੀ ਗਙ੍ਗਾ ਚ ਮਨਸਾ ਤਥਾ
ਅਹਲਿਆ, ਅਰੁੰਧਤੀ, ਮੇਨਾ, ਤਾਰਾ, ਮੰਦੋਦਰੀ, ਦਮਯੰਤੀ, ਵੇਦਵਤੀ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਮਨਸਾ,
ਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਮੇਧਾ ਕਾਲਿਕਾ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । षष੍ਠੀ ਮਙ੍ਗਲਚਣ੍ਡੀ ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਕਾਮਿਨੀ
ਪੁਸ਼ਟੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਮੇਧਾ, ਕਾਲਿਕਾ, ਵਸੁੰਧਰਾ, ਸ਼ਸ਼ਠੀ, ਮੰਗਲਚੰਡੀ, ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮਕਾਮਿਨੀ,
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕਾਨ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਪਰਾ । ਨਿਦ੍ਰਾ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਰਾਤ੍ਰਿਦਿਨਾਨਿ ਚ
ਸਵਸਤਿ, ਸ਼ਰਧਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਕਾਂਤੀ, ਖਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਰਾ, ਨੀਂਦ, ਤੰਦਰ, ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਰਾਤ-ਦਿਨ,
ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਧृਤਿਕੀਰ੍ਤੀ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸ਼ੋਭਾ ਪ੍ਰਭਾ ਸ਼ਿਵਾ । ਯਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਂ ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤੁ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਸੰਪੱਤੀ, ਧੀਰਜ, ਕੀਰਤੀ, ਕਰਮ, ਸੋਭਾ, ਚਮਕ, ਸ਼ੁਭਤਾ—ਜੋ ਵੀ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਬਣਦਾ ਹੈ,
ਕਲਾਕਲਾਂਸ਼ਰੂਪਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਵੇਸ਼੍ਯਾਦਿਕਮੇਵ ਚ । ਤਦਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀਰੂਪਮੇਵ ਚ
ਕਲਾ ਜਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਇਹ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਤ-ਫਿਰਤ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਪ੍ਰਧਾਨਂ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਤਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ । ਤਦੁਤ੍ਤਮਂ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਾਧ੍ਵੀਰੂਪਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਸਾਰੇ ਵਧਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਾਸ੍ਤਵਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ । ਰਜੋਰੂਪਂ ਤਮੋਰੂਪਂ ਕਲਾਸੁ ਵਿਵਿਧਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਹ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਵਿਦਵਾਨ ਇਉਂ ਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਦੇ ਰੂਪ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯਮਾ ਰਜਸਸ਼੍ਚਾਂਸ਼ਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਭੋਗੇषੁ ਲੋਲੁਪਾਃ । ਸੁਖਸਮ੍ਭੋਗਵਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇ ਨਿਰਤਾਃ ਸਦਾ
ਰਜਸ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੁਖ-ਸੰਭੋਗ ਲਈ ਲਾਲਚੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਨੰਦ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਪਟਾ ਮੋਹਕਾਰਿਣ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਵਿਮੁਖਾਃ ਸਦਾ । ਰਜੋਰੂਪਸ੍ਯ ਸਾਧ੍ਵੀਤ੍ਵਮਤੋ ਨੈਵੋਪਜਾਯਤੇ
ਕਪਟ ਵਾਲੀਆਂ, ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਿਰੁਧ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਰਜਸ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਧਵੀਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।