ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਂ ਸ਼ਿਵਾਮਰ੍ਚਾਂ ਯਸ਼੍ਚਾਰ੍ਪਯਤਿ ਭੂਤਲੇ । ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਯਾਵਤ੍ਕृਮਿਭਕ੍ਸ਼ਃ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤੱਕ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਲਾਤੋਯਂ ਪੁष੍ਪਂ ਚ ਤੁਲਸੀਦਲਮ੍ । ਯਸ਼੍ਚਾਰ੍ਪਯਤਿ ਭੂਮੌ ਚ ਸ ਤਿष੍ਠੇਨ੍ਨਰਕੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸ਼ੰਖ, ਯੰਤਰ, ਪੱਥਰ, ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਪਮਾਲਾਂ ਪੁष੍ਪਮਾਲਾਂ ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਰੋਚਨਂ ਤਥਾ । ਯੋ ਮੂਢਸ਼੍ਚਾਰ੍ਪਯੇਦ੍ਭੂਮੌ ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਮੂਰਖ ਜਪਮਾਲਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕਪੂਰ ਜਾਂ ਹਲਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮੌ ਚਨ੍ਦਨਕਾष੍ਠਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਸ਼ਮੂਲਕਮ੍ । ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਭੂਮੌ ਨਰਕੇ ਵਸੇਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਵਧਿ
ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜੀ, ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਜੜ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਯਜ੍ਞਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਭੂਮੌ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਨ੍ਨਰਃ । ਨ ਭਵੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਯੋਨੌ ਚ ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਜਨਿਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਸਤਕ ਜਾਂ ਯਜਨਸੂਤਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸਮਂ ਪਾਪਮਿਹ ਵੈ ਲਭਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਗ੍ਰਨ੍ਧਿਯੁਕ੍ਤਂ ਯਜ੍ਞਸੂਤ੍ਰਂ ਪੂਜ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਕੈਃ
ਜੋ ਗੰਢ ਵਾਲਾ ਯਜਨਸੂਤਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੋ ਭੂਮਿਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਨ ਹਿ ਸਿਞ੍ਚਤਿ । ਸ ਯਾਤਿ ਤਪ੍ਤਭੂਮਿਂ ਚ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਃ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਛਿੜਕਦਾ, ਉਹ ਤਪਦੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਤਕਲੀਫ਼ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਭੂਕਮ੍ਪੇ ਗ੍ਰਹਣੇ ਯੋ ਹਿ ਕਰੋਤਿ ਖਨਨਂ ਭੁਵਃ । ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਮਹਾਪਾਪੋ ਹ੍ਯਙ੍ਗਹੀਨੋ ਭਵੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਅੰਗਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵਨਂ ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭੂਮਿਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਕਾਸ਼੍ਯਪੀ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯੇਯਮਚਲਾ ਸ੍ਥਿਰਰੂਪਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੀ ਧੀ ਕਾਸ਼ਯਪੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ਭਰਾ ਧਾਰਣਾਚ੍ਚਾਨਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਸ੍ਵਰੂਪਤਃ । ਪृਥਿਵੀ ਪृਥੁਕਨ੍ਯਾਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਸ੍ਤृਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਮੁਨੇ
ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰਾ ਕਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਕਰਕੇ ਅਨੰਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਆਪਕਤਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਥਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।
ਗਙ੍ਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ
ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ
ਭਾਰਤੇ ਭਾਰਤੀਸ਼ਾਪਾਤ੍ਸਾ ਜਗਾਮ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਕਥਂ ਕੁਤ੍ਰ ਯੁਗੇ ਕੇਨ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਕਿਵੇਂ, ਕਿੱਥੇ, ਕਿਸ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਵੈਦਰ੍ਭੀ ਸ਼ੈਬ੍ਯਾ ਚ ਦ੍ਵੇ ਮਨੋਹਰੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੈਦਰਭੀ ਤੇ ਸ਼ੈਬਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ।
ਤਤ੍ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਮੇਕਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਸੁਮਨੋਹਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯਾ ਚਾऽऽਰਾਧਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਕਰਂ ਪੁਤ੍ਰ ਕਾਮੁਕੀ
ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਗਤੇ ਸ਼ਤਾਬ੍ਦੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਚ ਮਾਂਸਪਿਂਡਂ ਸੁषਾਵ ਸਾ
ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹ ਨੇ ਮਾਸ ਦਾ ਗੋਲਾ ਜਣਿਆ।
ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪੇਣ ਤਤ੍ਸਮੀਪਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਸ਼ੰਭੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਵੁਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸਨ।
ਕਪਿਲਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਬਭੂਵੁਰ੍ਭਸ੍ਮਸਾਚ੍ਚ ਤੇ 9.11.
ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ।
ਤਪਸ਼੍ਚਕਾਰਾऽਸਮਂਜੋ ਗਂਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਅਸਮੰਜ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਅਂਸ਼ੁਮਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਗਂਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਵੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਭਗੀਰਥਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗਵਤਃ ਸੁਧੀਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗੀਰਥ ਵੱਡਾ ਭਗਤ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ।
ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਗਂਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਮੁਰਲੀਹਸ੍ਤਂ ਕਿਸ਼ੋਰਗੋਪਵੇषਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੌਜਵਾਨ ਗੋਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਸਰਵ-ਸਮਰਥ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਂ ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਤ, ਸਾਖੀ ਰੂਪ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਂ ਰਲਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਲੀਲਯਾ ਚ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ ਵਾਂਛਿਤਂ ਵਂਸ਼ਤਾ ਰਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਵਰ ਮਿਲੀ — ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਸਗਰਸ੍ਯ ਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵृਤਾਨ੍ਕੁਰੁ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ ।।9.11.
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।