ਨਿਰੁਪਾਧਿ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਤਰਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਉਹ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਤੇ ਰੂਪ ਰਹਿਤ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਜ੍ਜਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ । ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਪੋ ਮਹਾਨ੍
ਸ਼ਿਵ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵਿਭੂਤਿਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਸਰ੍ਵਪਾਤਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਦਾਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਭ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਯਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਸੇਵਯਾ । ਮਹਾਮਾਯਾ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਯੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ; ਤੇ ਮਹਾਮਾਇਆ, ਪਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ।
ਸੈਵ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਭਗਵਤੀ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀ । ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਯਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਸੇਵਯਾ
ਉਹੀ ਭਗਵਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ, ਚਿਤ ਤੇ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਗਿਆਨ, ਤਪ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੇਵਮਾਤਾ ਚ ਵੇਦਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤਾ । ਪੂਜ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਵੇਦਜ੍ਞਾ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਸੇਵਯਾ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰਾਜਣੀ, ਵੇਦ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ।
ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਿਦੇਵੀ ਸਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਚ ਵਿਦੁषਾਂ ਪਰਾ । ਯਤ੍ਸੇਵਯਾ ਯਤ੍ਤਪਸਾ ਸਰ੍ਵਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਾ
ਉਹ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਾਮਾਧਿਦੇਵੀ ਸਾ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ । ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸਰ੍ਵਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਉਹ ਸਭ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਰਾਜਣੀ, ਸਭ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਤੁਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਸਰ੍ਵਦੁਰ੍ਗਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਕृष੍ਣਵਾਮਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਾਧਿਦੇਵਤਾ
ਉਹ ਸਭ ਵਲੋਂ ਸਤਕਾਰੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਾਜਣੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਰਾਧਿਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸੇਵਯਾ । ਸਰ੍ਵਾਧਿਕਂ ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਮਾਨਗੌਰਵੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ, ਰਾਧਿਕਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪ, ਸੁਭਾਗ, ਮਾਣ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਸ੍ਥਾਨਂ ਪਤ੍ਨੀਤ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪ ਸੇਵਯਾ । ਤਪਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਤਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਚ ਪਰ੍ਵਤੇ
ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪਤਨੀ ਬਣ ਕੇ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਪਹਾੜ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵ ਚ । ਜਾਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਪ੍ਰਸਾਦੇ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਲੋਪਮਾਮ੍
ਦਿਵਯ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਤਪ ਕੀਤਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ; ਜਦ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਕृष੍ਣੋ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਕृਪਯਾ ਵਿਭੁਃ । ਵਰਂ ਤਸ੍ਯੈ ਦਦੌ ਸਾਰਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਰੋਇਆ; ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਸੀ।
ਮਮ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲੇ ਤਿष੍ਠ ਮਮ ਭਕ੍ਤਾ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ । ਸੌਭਾਗ੍ਯੇਨ ਚ ਮਾਨੇਨ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾਥੋ ਗੌਰਵੇਣ ਚ
ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸ, ਮੇਰੀ ਸਦੀਵੀ ਭਗਤ ਬਣ, ਸੁਭਾਗ, ਮਾਣ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ।
ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਚ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਚ ਪ੍ਰੇਯਸੀ ਸਰ੍ਵਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਵਰਿष੍ਠਾ ਚ ਗਰਿष੍ਠਾ ਚ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਪੂਜਿਤਾ ਮਯਾ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਤਤਂ ਤਵ ਸਾਧ੍ਯੋऽਹਂ ਵਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭੇ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥਸ਼੍ਚਕਾਰ ਲਲਨਾਂ ਤਤਃ
ਹੇ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਔਰਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਪਤ੍ਨੀਰਹਿਤਾਂ ਤਾਂ ਚ ਚਕਾਰ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭਾਮ੍ । ਅਨ੍ਯਾ ਯਾ ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਾ ਦੇਵ੍ਯਃ ਪੂਜਿਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸੇਵਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਸਹੇਲੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬਣਾਇਆ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਪੂਜੀਆਂ ਗਈਆਂ—
ਤਪਸ੍ਤੁ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਯਾਸਾਂ ਤਾਦृਕ੍ਤਾਦृਕ੍ਫਲਂ ਮੁਨੇ । ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਹਿਮਾਚਲੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹੇ ਤਪ ਕਰਕੇ—
ਦੁਰ੍ਗਾ ਚ ਤਤ੍ਪਦਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯਾ ਬਭੂਵ ਹ । ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਵਤੇ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨੇ
ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਿਆ ਹੋ ਗਈ। ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ—
ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਬਭੂਵ ਸਾ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਯੁਗਸ਼ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ
ਉਸ ਨੇ ਲੱਖ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਵੰਦਿਆ ਹੋ ਗਈ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਦਿਵਯ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ—
ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰੀ ਚ ਜਾਤਾ ਦੇਵੀਨਿषੇਵਣਾਤ੍ । ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮਲਯੇ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਬਭੂਵ ਸਾ
ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਮਲਯ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਵੰਦਿਆ ਹੋ ਗਈ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ਪਦਮ੍ । ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਤਪ੍ਤਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣ ਪੁਰਾ ਵਿਭੋ
ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹੇ ਤਕ ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਐਸਾ ਬਣੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਚੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਜਜਾਪ ਹ । ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਤਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਦਸ਼ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਃ ਪਰਮਂ ਤਪਃ । ਗੋਲੋਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਮੋਦਤੇऽਦ੍ਯਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਹਿ
ਦਸ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਕ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦਿਵਯ ਗੋਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ । ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਃ ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਧਾਰੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਧਰਮ ਨੇ ਦਸ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਕ ਭਕਤੀ ਸਮੇਤ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਜਿੰਦ, ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਪਸਾ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾਃ । ਮੁਨਯੋ ਮਨਵੋ ਭੂਪਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਿਆ ਹੋਏ। ਮੁਨੀ, ਮਨੁ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਆਦਰ ਪਾਏ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਯਥਾਗਮਮ੍ । ਗੁਰੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯਥਾ ਜ੍ਞਾਤਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਰਿਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਭੂਮਿਸ੍ਤੋਤ੍ਰਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਿਮੇषਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਾਤ ਏਵ ਚ । ਤਸ੍ਯ ਪਾਤਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਃ ਪ੍ਰਲਯਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਭੂਮੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ
ਪ੍ਰਲਯੇ ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਚੋਕ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰਾਦृष੍ਟਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਜਲਪ੍ਲੁਤਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇ ਲੀਨਾਃ ਪਰਾਤ੍ਮਨਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵੀ ਦੇ ਇਕ ਛਿਨ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਕ ਪ੍ਰਲੈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਤਿਰੋਭੂਤਾ ਕੁਤ੍ਰ ਵਾ ਸਾ ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸृष੍ਟੇਰ੍ਵਿਧਾਨਸਮਯੇ ਸਾਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਕਥਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਕ ਪ੍ਰਲੈ ਵਿਚ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਧਰਤੀ ਦਿਸੀ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।