ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਵਿਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਹਙ੍‌ਕਾਰਸਂਯੁਤਃ । ਸ੍ਵਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਰਤਾ ਧੂਰ੍ਤਾਃ ਸ਼ਠਾਸ਼੍ਚ ਸਾਧੁਨਿਨ੍ਦਕਾਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿ-ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਵੱਡਾ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਚਲਾਕ, ਧੂਰਤ ਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—

ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਯੇषਾਂ ਸ੍ਨਾਨਾਵਗਾਹਨਾਤ੍ । ਯੇषਾਂ ਚ ਪਾਦਰਜਸਾ ਪੂਤਾ ਪਾਦੋਦਕਾਨ੍ਮਹੀ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੇषਾਂ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਯੇ ਵਾ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭਾਰਤੇ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਮੋ ਲਾਭੋ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਸਮਾਗਮਃ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਛੂਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਸਭ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।

ਨ ਹ੍ਯਮ੍ਮਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਦੇਵਾ ਮृਚ੍ਛਿਲਾਮਯਾਃ । ਤੇ ਪੁਨਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਕਾਲੇਨ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਹੋ

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ-ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਭਗਤ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸੂਤ ਉਵਾਵ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਃ । ਨਿਗੂਢਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਿਤੁਮਪਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋਪਚਕ੍ਰਮੇ

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਤੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਸਤਿ ਦੱਸਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ ਗੂਢਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪੁਰਾਣਯੋਃ । ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪਾਪਘ੍ਨਂ ਸੁਖਦਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਖਾਸੀਅਤ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੀ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਰਭੂਤਂ ਗੋਪਨੀਯਂ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਖਲੇषੁ ਚ । ਤ੍ਵਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਾਣਤੁਲ੍ਯਾਂ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ

ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰ ਹੈ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ। ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਗੁਰੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਣੇ ਪਤਿष੍ਯਤਿ । ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੇਦਾਸ੍ਤਂ ਚਾਪਿ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚ ਨਰੋਤ੍ਤਮਮ੍

ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾ ਤਜ੍ਜਨ੍ਮਮਾਤ੍ਰਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਂ ਨਰਕਸ੍ਥਂ ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍

ਉਸ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਯੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਜਨ੍ਮ ਲਬ੍ਧਂ ਯੇषੁ ਚ ਜਨ੍ਤੁषੁ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਪੂਤਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍

ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਦ੍‍ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਮੁਕ੍ਤੋ ਮਦ੍‌ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਮਦ੍‌ਗੁਣਾਧੀਨਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਯਃ ਕਥਾਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਮੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੈ।

ਮਦ੍‌ਗੁਣਸ਼੍ਰੁਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਾਨਨ੍ਦਃ ਪੁਲਕਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਸਗਦ੍‌ਗਦਃ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਵਿਸ੍ਮृਤ ਏਵ ਚ

ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਪ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨ ਵਾਞ੍ਛਤਿ ਸੁਖਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਸਾਲੋਕ੍ਯਾਦਿਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਮਰਤ੍ਵਂ ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਞ੍ਛਾ ਮਮ ਸੇਵਨੇ

ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸੁਖ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ, ਨਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਣ ਦੀ, ਨਾ ਅਮਰ ਹੋਣ ਦੀ, ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਚ ਮਨੁਤ੍ਵਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਰਾਜ੍ਯਾਦਿਭੋਗਂ ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਪਿ ਚ ਨ ਵਾਞ੍ਛਤਿ

ਉਹ ਇੰਦਰ, ਮਨੂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਣ ਦੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਨਾ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਾਜ ਤੇ ਹੋਰ ਭੋਗਾਂ ਦੀ, ਇੱਛਾ ਤਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਭਾਰਤੇ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤਾਦृਗ੍ਜਨ੍ਮ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਮਦ੍‌ਗੁਣਸ਼੍ਰਵਣਾਃ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਗਾਨੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਐਸਾ ਜਨਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਸੁਣਨ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚ ਮਹੀਂ ਪੂਤ੍ਵਾ ਨਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਮਾਲਯਮ੍ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਦ੍ਮੇ ਕੁਰੁ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ ਤਾਸ੍ਤਚ੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਹਰਿਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸੁਖਾਸਨੇ

ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਪਦਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਕਰ। ਉਸ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹਰੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ।

ਨਾਰਾਯਣਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਕਲਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਜਗਾਮ ਚ ਭਾਰਤੇ । ਗਙ੍‌ਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਕਲਯਾ ਸ੍ਵਯਂ ਤਸ੍ਥੌ ਹਰੇਃ ਪਦੇ

ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕਲਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਰਸਵਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਆਈ; ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਕਲਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈ।

ਭਾਰਤੀ ਭਾਰਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਵਾਣ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਾ ਤੇਨ ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ

ਭਾਰਤੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੋਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਣੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰੋ ਵਾਪ੍ਯਾਂ ਚ ਸ੍ਰੋਤਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਹਰਿਃ ਸਰਸ੍ਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਤੇਨ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ

ਉਹ ਝੀਲਾਂ, ਤਲਾਵਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।

ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਨਦੀ ਸਾ ਚ ਤੀਰ੍ਥਰੂਪਾਤਿਪਾਵਨੀ । ਪਾਪਿਨਾਂ ਪਾਪਦਾਹਾਯ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ

ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਤੀਰਥ ਰੂਪ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਸਾੜਨ ਲਈ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਜਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍‍ਭਾਗੀਰਥੀ ਨੀਤਾ ਮਹੀਂ ਭਗੀਰਥੇਨ ਚ । ਸਾ ਵੈ ਜਗਾਮ ਕਲਯਾ ਵਾਣੀਸ਼ਾਪੇਨ ਨਾਰਦ

ਫਿਰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨੂੰ ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲਿਆ; ਉਹ ਵੀ ਵਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਨਾਰਦ।

ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਮਯੇ ਤਾਂ ਚ ਦਧਾਰ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸ਼ਿਵਃ । ਵੇਗਂ ਸੋਢੁਮਯਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਭੁਵਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਯਾ ਵਿਭੁਃ

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ; ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਿਆ।

ਪਦ੍ਮਾ ਜਗਾਮ ਕਲਯਾ ਸਾ ਚ ਪਦ੍ਮਾਵਤੀ ਨਦੀ । ਭਾਰਤਂ ਭਾਰਤੀਸ਼ਾਪਾਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਤਸ੍ਥੌ ਹਰੇਃ ਪਦੇ

ਪਦਮਾ ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਗਈ ਤੇ ਪਦਮਾਵਤੀ ਨਦੀ ਬਣੀ; ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈ।

ਤਤੋऽਨ੍ਯਯਾ ਸਾ ਕਲਯਾ ਲੇਭੇ ਜਨ੍ਮ ਚ ਭਾਰਤੇ । ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਸੁਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤੁਲਸੀਤਿ ਚ

ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਸ਼ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਰਮਧਵਜ ਦੀ ਧੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।

ਪੁਰਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਸ਼ਾਪਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਹਰਿਸ਼ਾਪਤਃ । ਬਭੂਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਰੂਪਾ ਸਾ ਕਲਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀ

ਪਹਿਲਾਂ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਪੌਦੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।

ਕਲੇਃ ਪਞ੍ਚਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਵਰ੍षਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਾਰਤੇ । ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰਿਦ੍‌ਰੂਪਂ ਵਿਹਾਯ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਪਦਮ੍

ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕਾਸ਼ੀਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਵਿਨਾ । ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਾਜ੍ਞਯਾ ਹਰੇਃ

ਕਾਸੀ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ।

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ਿਵੌ ਜਗਨ੍ਨਾਥਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤਮ੍ । ਕਲੇਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਿਜਂ ਪਦਮ੍

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਜਗੰਨਾਥ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ।

ਸਾਧਵਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ਼ਙ੍‌ਖਾਨਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਤਰ੍ਪਣੇ । ਵੇਦੋਕ੍ਤਾਨਿ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯਯੁਸ੍ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਮੇਵ ਚ

ਸੰਤ, ਪੁਰਾਣੇ, ਸ਼ੰਖ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ, ਤੇ ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ।