ਉਵਾਚ ਦੁਃਖਿਤਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਾਚਂ ਸਾਮਯਿਕੀਂ ਵਿਭੁਃ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ ਤ੍ਵਂ ਕਲਯਾ ਗਚ੍ਛ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਗृਹਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੇ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਮਧਵਜ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਜਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ।
ਅਯੋਨਿਸਮ੍ਭਵਾ ਭੂਮੌ ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਤਤ੍ਰੈਵ ਦੈਵਦੋषੇਣ ਵृਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਂ ਚ ਲਭਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਾ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਬਣੇਂਗੀ। ਉਥੇ ਹੀ, ਦੈਵੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਰੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ।
ਮਦਂਸ਼ਸ੍ਯਾਸੁਰਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਸ੍ਯ ਕਾਮਿਨੀ । ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਮਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੂੰ ਮਦ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਦੈਤ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਬਣੇਂਗੀ; ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਂਗੀ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਾਵਨੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁਲਸੀਤਿ ਚ ਭਾਰਤੇ । ਕਲਯਾ ਚ ਸਰਿਦ੍ਭਾਵਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਚ੍ਛ ਵਰਾਨਨੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 'ਤੁਲਸੀ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਜਲਦੀ ਦਰਿਆ ਬਣ ਜਾ।
ਭਾਰਤਂ ਭਾਰਤੀਸ਼ਾਪਾਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਦ੍ਮਾਵਤੀ ਭਵ । ਗਙ੍ਗੇ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਵਮਂਸ਼ੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀ
ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਪਦਮਾਵਤੀ' ਨਾਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਜਾਵੇਂਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣੇਂਗੀ।
ਭਾਰਤਂ ਭਾਰਤੀਸ਼ਾਪਾਤ੍ਪਾਪਦਾਹਾਯ ਪਾਪਿਨਾਮ੍ । ਭਗੀਰਥਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਤੇਨ ਨੀਤਾ ਸੁਕਲ੍ਪਿਤੇ
ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਭਾਗੀਰਥੀ ਪੂਤਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਮਦਂਸ਼ਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਾਯਾ ਜਾਯੇਰ੍ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ 'ਭਗੀਰਥੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਂਗੀ।
ਮਤ੍ਕਲਾਂਸ਼ਸ੍ਯ ਭੂਪਸ੍ਯ ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਸ਼੍ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਗਙ੍ਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਕਲਯਾ ਭਾਰਤਂ ਗਚ੍ਛ ਭਾਰਤਿ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਹੇ ਭਾਰਤੀ।
ਕਲਹਸ੍ਯ ਫਲਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਪਤ੍ਨੀਭ੍ਯਾਂ ਸਹਾਚ੍ਯੁਤੇ । ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਾਮਿਨੀ ਭਵ
ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਚੁਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਝਗੜੇ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਬਣੀਂ।
ਗਙ੍ਗਾ ਯਾਤੁ ਸ਼ਿਵਸ੍ਥਾਨਮਤ੍ਰ ਪਦ੍ਮੈਵ ਤਿष੍ਠਤੁ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਚ ਕ੍ਰੋਧਰਹਿਤਾ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਗੰਗਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਥਾਂ ਚਲੀ ਜਾਵੇ, ਇੱਥੇ ਪਦਮਾ ਹੀ ਰਹੇ। ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮੇਰੀ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸਤੋਗੁਣੀ ਬਣ।
ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ । ਯਦਂਸ਼ਕਲਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ, ਸਭ ਪਤਿਵਰਤਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਰੂਪਾਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਾਃ । ਤਿਸ੍ਰੋ ਭਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਲਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯੋ ਭृਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ
ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਂ। ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੇਵਕ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣਗੇ।
ਧ੍ਰੁਵਂ ਵੇਦਵਿਰੁਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਨ ਹ੍ਯੇਤੇ ਮਙ੍ਗਲਪ੍ਰਦਾਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਵਚ੍ਚ ਗृਹੇ ਯੇषਾਂ ਗृਹਿਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਸ਼ਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਨਿष੍ਫਲਂ ਚ ਜਨ੍ਮ ਤੇषਾਮਸ਼ੁਭਂ ਚ ਪਦੇ ਪਦੇ । ਮੁਖੇ ਦੁष੍ਟਾ ਯੋਨਿਦੁष੍ਟਾ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮਾੜੀ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਝਗੜਾ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਰਣ੍ਯਂ ਤੇਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਗृਹਾਦ੍ਵਰਮ੍ । ਜਲਾਨਾਂ ਚ ਸ੍ਥਲਾਨਾਂ ਚ ਫਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰੇਵ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਘਰ ਦੀ ਥਾਂ ਜੰਗਲ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਘਰ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ, ਜਮੀਨ ਤੇ ਫਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤਤਂ ਸੁਲਭਾ ਤਤ੍ਰ ਨ ਤੇषਾਂ ਗृਹ ਏਵ ਚ । ਵਰਮਗ੍ਨੌ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਹਿਂਸ੍ਰਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਸੁਖਮ੍
ਉੱਥੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਜਾਂ ਹਿੰਸਕ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਤੋऽਪਿ ਦੁਃਖਂ ਪੁਂਸਾਂ ਚ ਦੁष੍ਟਸ੍ਤ੍ਰੀਸਨ੍ਨਿਧੌ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਵ੍ਯਾਧਿਜ੍ਵਾਲਾ ਵਿषਜ੍ਵਾਲਾ ਵਰਂ ਪੁਂਸਾਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਮਾੜੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਹੈ; ਰੋਗ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦੁष੍ਟਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮੁਖਜ੍ਵਾਲਾ ਮਰਣਾਦਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ । ਪੁਂਸਾਂ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤਾਂ ਚੈਵ ਭਸ੍ਮਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ੌਚਮਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਮਾੜੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਅੱਗ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਖ ਹੋਣ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦਹ੍ਨਿ ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ ਨ ਤਸ੍ਯ ਫਲਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍ । ਨਿਨ੍ਦਿਤੋऽਤ੍ਰ ਪਰਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਉਹ ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼ਃਕੀਰ੍ਤਿਵਿਹੀਨੋ ਯੋ ਜੀਵਨ੍ਨਪਿ ਮृਤੋ ਹਿ ਸਃ । ਬਹ੍ਵੀਨਾਂ ਚ ਸਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਨੈਕਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਜੋ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਕਈ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ।
ਏਕਭਾਰ੍ਯਃ ਸੁਖੀ ਨੈਵ ਬਹੁਭਾਰ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ । ਗਚ੍ਛ ਗਙ੍ਗੇ ਸ਼ਿਵਸ੍ਥਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਨਂ ਸਰਸ੍ਵਤਿ
ਇਕ ਪਤਨੀ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸ਼ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; ਗੰਗਾ, ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਾ।
ਅਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤੁ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕਮਲਾਲਯਾ । ਸੁਸਾਧ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਚ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ; ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਫਾਦਾਰ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸੁਖਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਪਰਤ੍ਰ ਚ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਯਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸ ਚ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸੁਖੀ । ਜੀਵਨ੍ਮृਤੋऽਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦੁਃਖੀ ਦੁਃਸ਼ੀਲਾਪਤਿਰੇਵ ਚ
ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਦੇ ਵਫਾਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਥੇ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਖ, ਧਰਮ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੁਕਤ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾੜੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਰੇ ਹੋਏ, ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਙ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ਾਪੋਦ੍ਧਾਰਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥੋ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਨਾਰਦ । ਅਤੀਵ ਰੁਰੁਦੁਰ੍ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਗੰਗਾ ਆਦਿਕਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਾਰਦ। ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕ੍ਰਮੇਣੋਚੁਸ੍ਤਦੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਕਮ੍ਪਿਤਾਃ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਕੇਨ ਚ ਭਯੇਨ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਉਹ ਡਰ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਸੀ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਸ਼ਾਪਂ ਦੇਹਿ ਹੇ ਨਾਥ ਦੁष੍ਟਮਾਜਨ੍ਮਸ਼ੋਚਨਮ੍ । ਸਤ੍ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਕੁਤੋ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਾਲਕ, ਇਸ ਮਾੜੀ ਤੇ ਜਨਮ ਭਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਤੀ ਦੇ; ਚੰਗੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯੋਗੇਨ ਭਾਰਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਤ੍ਯੁਨ੍ਨਤੋ ਹਿ ਨਿਯਤਂ ਪਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ; ਜੋ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
ਗਙ੍ਗੋਵਾਚ ਅਹਂ ਕੇਨਾਪਰਾਧੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਜਗਤ੍ਪਤੇ । ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨਿਰ੍ਦੋषਾਯਾ ਵਧਂ ਲਭ
ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਗਲਤੀ ਕਰੀ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ? ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ; ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪਾਪ ਮਿਲੇ।
ਨਿਰ੍ਦੋषਕਾਮਿਨੀਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰੋਤਿ ਯੋ ਨਰੋ ਭੁਵਿ । ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਘੋਰਂ ਕਿਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋऽਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਵਫਾਦਾਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਪਦ੍ਮੋਵਾਚ ਨਾਥ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੋਪਃ ਕਥਮਹੋ ਤਵ । ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਭਾਰ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਸਦੀਸ਼ਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵਰਾ
ਪਦਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ? ਦੋਨੋਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ; ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮਾਫੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।