ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਿਭਿਃ । ਜਡੀਭੂਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਸ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਦੇਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਵਲੋਂ; ਸਹਸਰਾਸ਼ਯ, ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੂਰਖ ਬਣ ਗਏ।
ਯਾਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਕਿਮਹਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਤਾਮੇਕਾਸ੍ਯੇਨ ਮਾਨਵਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਾਂ? ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ੍ਯ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ گردਨ ਝੁਕਾ ਲਈ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਰੁਰੋਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਜ੍ਯੋਤੀਰੂਪਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਤੇਨ ਦृष੍ਟਾਪ੍ਯੁਵਾਚ ਤਮ੍
ਉਹ ਨਿਰਾਹਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਜੋ ਜੋਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਸ ਪਈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲੀ।
ਸੁਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਚ ਜਗਾਮ ਹ । ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਕृਤਂ ਵਾਣੀਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮੇਤਤ੍ਤੁ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਬਣ,' ਤੇ ਫਿਰ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੀ ਗਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ੍ਯ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਸ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਵਾਗ੍ਮੀ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮੋ ਭਵੇਤ੍ । ਮਹਾਮੂਰ੍ਖਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਯਦਾ ਪਠੇਤ੍
ਉਹ ਵਧੀਆ ਕਵੀ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਇਹ ਪੜ੍ਹੇ,
ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਸ਼੍ਚ ਮੇਧਾਵੀ ਸੁਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੇਜ਼-ਅਕਲ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਗਙ੍ਗਾਸਰਸ੍ਵਤੀਨਾਂ ਭੂਲੋਕੇऽਵਤਰਣਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਤੁ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣਾਨ੍ਤਿਕੇ । ਗਙ੍ਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਕਲਹਾਤ੍ਕਲਯਾ ਭਾਰਤੇ ਸਰਿਤ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਬਣ ਗਈ।
ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਪੁਣ੍ਯਰੂਪਾ ਚ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ । ਪੁਣ੍ਯਵਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿषੇਵ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਭਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਾਸ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਂ ਤਪੋਰੂਪਾ ਤਪਸਃ ਫਲਰੂਪਿਣੀ । ਕृਤਪਾਪੇਧ੍ਮਦਾਹਾਯ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ, ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਸੂਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੋਯੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਮਾਨਵਾ ਭੁਵਿ । ਤੇषਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸੁਚਿਰਂ ਹਰਿਸਂਸਦਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੇ ਕृਤਪਾਪਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਚ ਲੀਲਯਾ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਵਸੇਚ੍ਚਿਰਮ੍
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਥੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਕ੍ਸ਼ਯਾਯਾਂ ਦਿਨਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇ ਚ ਗ੍ਰਹਣੇऽਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਣ੍ਯਦਿਨੇऽਪਿ ਚ
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਅਟੱਲ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਭਲੇ ਦਿਨ—
ਅਨੁषਙ੍ਗੇਣ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤੋ ਹੇਤੁਨਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਪਿ ਵਾ । ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨੂਨਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ ਹਰੇਰਪਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵੀ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਮਨੁਂ ਤਤ੍ਰ ਮਾਸਮੇਕਂ ਚ ਯੋ ਜਪੇਤ੍ । ਮਹਾਮੂਰ੍ਖਃ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੋਯੇ ਯਃ ਸ੍ਨਾਯਾਨ੍ਮੁਣ੍ਡਯਨ੍ਨਰਃ । ਨ ਗਰ੍ਭਵਾਸਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪੁਨਰੇਵ ਸ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਮੁੰਡਾ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਭਾਰਤੀਗੁਣਕੀਰ੍ਤਨਮ੍ । ਸੁਖਦਂ ਕਾਮਦਂ ਸਾਰਂ ਭੂਯਃ ਕਿਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਨਾਰਾਯਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਨ੍ਦੇਹਮਿਮਂ ਸ਼ੌਨਕ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਫੇਰ ਤੁਰੰਤ ਪੁੱਛਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਥਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਗਙ੍ਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਭਾਰਤੇ । ਕਲਯਾ ਕਲਹੇਨੈਵ ਬਭੂਵ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸਰਿਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਝਗੜੇ ਤੇ ਵਿਗਾੜ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਬਣੀ?
ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਧਤੇ ਕੌਤੁਕਂ ਮਮ । ਕਥਾਮृਤੇਨ ਮੇ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਕੇਨ ਸ਼੍ਰੇਯਸਿ ਤृਪ੍ਯਤੇ
ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਕਥਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਪੂਜਿਤਾਂ ਤਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍ । ਸਾ ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸ਼ੁਭਦਾ ਸਦਾ
ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ?
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਵਾਦਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੇਜਸਵੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਪੁਰਾਤਨੀਮ੍ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਦ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਗਙ੍ਗਾ ਤਿਸ੍ਰੋ ਭਾਰ੍ਯਾ ਹਰੇਰਪਿ । ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਸਮਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਹਰਿਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗੰਗਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੀ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਕਾਰ ਸੈਕਦਾ ਗਙ੍ਗਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮੁਖਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਚ ਸਕਾਮਾ ਚ ਸਕਟਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗੰਗਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤਿਰਛੀ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰਦੀ ਹੋਈ।
ਵਿਭੁਰ੍ਜਹਾਸ ਤਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਦਾ । ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਚਕਾਰ ਤਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਨੈਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਨਹੀਂ।
ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਪਦ੍ਮਾ ਤਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਾ । ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟਾ ਚ ਸਾ ਵਾਣੀ ਨ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਪਦਮਾ, ਜੋ ਭਲਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ ਤੇ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੀ; ਪਰ ਵਾਣੀ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ, ਠੰਢੀ ਨਾ ਹੋਈ।
ਉਵਾਚ ਵਾਣੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਰਕ੍ਤਾਸ੍ਯਾ ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾ । ਕੁਪਿਤਾ ਕਾਮਵੇਗੇਨ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਧਰਾ
ਵਾਣੀ, ਜਿਸਦੇ ਹੌਂਠ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਸਨ, ਕਾਮ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹੌਂਠ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਪ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਤਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਦ੍ਭਰ੍ਤੁਃ ਕਾਮਿਨੀਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਿਪਰੀਤਾ ਖਲਸ੍ਯ ਚ
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਾਨ ਮਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੇਕ ਤੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਮਾੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਧਿਕਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਤੇ ਗਦਾਧਰ । ਕਮਲਾਯਾਂ ਚ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਯਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਗਦਾਧਰ, ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਲਾ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵੀ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਐਸਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਪਦ੍ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਿ ਸੁਸਮ੍ਮਤਾ । ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਚਕਾਰ ਤੇਨੇਦਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾ
ਗੰਗਾ ਤੇ ਪਦਮਾ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਉਲਟ ਹਾਲਤ ਸਹਿ ਲਈ।