ਬਭੂਵ ਮੂਕਵਤ੍ਸੋऽਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਂ ਕਰ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ । ਤਦਾ ਤਾਂ ਸ ਚ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਹ ਗੂੰਗੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ। ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਭ੍ਰਮਭਞ੍ਜਨਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸਃ ਪੁਰਾਣਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਾਲ੍ਮਿਕਿਂ ਯਦਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਭੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਤੀਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਬਾਰੇ ਵਾਲਮੀਕ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮੌਨੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਸਸ੍ਮਾਰ ਤਾਮੇਵ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ । ਤਦਾ ਚਕਾਰ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਂ ਤਦ੍ਵਰੇਣ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਓਹੀ ਜਗਦੰਬਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਭ੍ਰਮਾਨ੍ਧਧ੍ਵਂਸਦੀਪਕਮ੍ । ਪੁਰਾਣਸੂਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਵ੍ਯਾਸਃ ਕृष੍ਣਕਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਟਕਣ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣ-ਸੂਤਰ ਸੁਣਿਆ।
ਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾਂ ਵੇਦ ਦਧ੍ਯੌ ਚ ਸ਼ਤਵਰ੍षਂ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ । ਤਦਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਤ੍ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਪੂਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਦ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਵੇਦਵਿਭਾਗਂ ਚ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਚਕਾਰ ਸਃ । ਯਦਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਂ ਸਦਾਸ਼ਿਵਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਕੋਲੋਂ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ,
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਾਮੇਵ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤਸ੍ਮੈ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦੌ ਵਿਭੁਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲੋਂ ਬੋਲਣ ਦੇ ਵਿਦਿਆ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਦਧ੍ਯੌ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ । ਤਦਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੂਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲ ਮਿਲੇ।
ਉਵਾਚ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਤਦਰ੍ਥਂ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਧ੍ਯਾਪਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਯੈਰਧੀਤਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ,
ਤੇ ਚ ਤਾਂ ਪਰਿਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਪੂਜਿਤਾ ਚ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਮਨੁਮਾਨਵੈਃ
ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਿਭਿਃ । ਜਡੀਭੂਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਸ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਦੇਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਵਲੋਂ; ਸਹਸਰਾਸ਼ਯ, ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੂਰਖ ਬਣ ਗਏ।
ਯਾਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਕਿਮਹਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਤਾਮੇਕਾਸ੍ਯੇਨ ਮਾਨਵਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਾਂ? ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ੍ਯ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ گردਨ ਝੁਕਾ ਲਈ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਰੁਰੋਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਜ੍ਯੋਤੀਰੂਪਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਤੇਨ ਦृष੍ਟਾਪ੍ਯੁਵਾਚ ਤਮ੍
ਉਹ ਨਿਰਾਹਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਜੋ ਜੋਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਸ ਪਈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲੀ।
ਸੁਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਚ ਜਗਾਮ ਹ । ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਕृਤਂ ਵਾਣੀਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮੇਤਤ੍ਤੁ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਬਣ,' ਤੇ ਫਿਰ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੀ ਗਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ੍ਯ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਸ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਵਾਗ੍ਮੀ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮੋ ਭਵੇਤ੍ । ਮਹਾਮੂਰ੍ਖਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਯਦਾ ਪਠੇਤ੍
ਉਹ ਵਧੀਆ ਕਵੀ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਇਹ ਪੜ੍ਹੇ,
ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਸ਼੍ਚ ਮੇਧਾਵੀ ਸੁਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੇਜ਼-ਅਕਲ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਗਙ੍ਗਾਸਰਸ੍ਵਤੀਨਾਂ ਭੂਲੋਕੇऽਵਤਰਣਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਤੁ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣਾਨ੍ਤਿਕੇ । ਗਙ੍ਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਕਲਹਾਤ੍ਕਲਯਾ ਭਾਰਤੇ ਸਰਿਤ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਬਣ ਗਈ।
ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਪੁਣ੍ਯਰੂਪਾ ਚ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ । ਪੁਣ੍ਯਵਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿषੇਵ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਭਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਾਸ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਂ ਤਪੋਰੂਪਾ ਤਪਸਃ ਫਲਰੂਪਿਣੀ । ਕृਤਪਾਪੇਧ੍ਮਦਾਹਾਯ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ, ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਸੂਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੋਯੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਮਾਨਵਾ ਭੁਵਿ । ਤੇषਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸੁਚਿਰਂ ਹਰਿਸਂਸਦਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੇ ਕृਤਪਾਪਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਚ ਲੀਲਯਾ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਵਸੇਚ੍ਚਿਰਮ੍
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਥੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਕ੍ਸ਼ਯਾਯਾਂ ਦਿਨਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇ ਚ ਗ੍ਰਹਣੇऽਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਣ੍ਯਦਿਨੇऽਪਿ ਚ
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਅਟੱਲ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਭਲੇ ਦਿਨ—
ਅਨੁषਙ੍ਗੇਣ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤੋ ਹੇਤੁਨਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਪਿ ਵਾ । ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਨੂਨਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ ਹਰੇਰਪਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵੀ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਮਨੁਂ ਤਤ੍ਰ ਮਾਸਮੇਕਂ ਚ ਯੋ ਜਪੇਤ੍ । ਮਹਾਮੂਰ੍ਖਃ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੋਯੇ ਯਃ ਸ੍ਨਾਯਾਨ੍ਮੁਣ੍ਡਯਨ੍ਨਰਃ । ਨ ਗਰ੍ਭਵਾਸਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪੁਨਰੇਵ ਸ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਮੁੰਡਾ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਭਾਰਤੀਗੁਣਕੀਰ੍ਤਨਮ੍ । ਸੁਖਦਂ ਕਾਮਦਂ ਸਾਰਂ ਭੂਯਃ ਕਿਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਨਾਰਾਯਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਨ੍ਦੇਹਮਿਮਂ ਸ਼ੌਨਕ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਫੇਰ ਤੁਰੰਤ ਪੁੱਛਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਥਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਗਙ੍ਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਭਾਰਤੇ । ਕਲਯਾ ਕਲਹੇਨੈਵ ਬਭੂਵ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸਰਿਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਝਗੜੇ ਤੇ ਵਿਗਾੜ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਬਣੀ?
ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਧਤੇ ਕੌਤੁਕਂ ਮਮ । ਕਥਾਮृਤੇਨ ਮੇ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਕੇਨ ਸ਼੍ਰੇਯਸਿ ਤृਪ੍ਯਤੇ
ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਕਥਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਪੂਜਿਤਾਂ ਤਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍ । ਸਾ ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸ਼ੁਭਦਾ ਸਦਾ
ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ?