ਯੋषਿਤਾਮਵਮਾਨੇਨ ਪ੍ਰਕृਤੇਸ਼੍ਚ ਪਰਾਭਵਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪੂਜਿਤਾ ਯੇਨ ਪਤਿਪੁਤ੍ਰਵਤੀ ਸਤੀ
ਜਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਤੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੂਜਿਤਾ ਤੇਨ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਙ੍ਕਾਰਚਨ੍ਦਨੈਃ । ਕੁਮਾਰੀ ਚਾष੍ਟਵਰ੍षੀਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਙ੍ਕਾਰਚਨ੍ਦਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ; ਤੇ ਅਠ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਪੂਜਿਤਾ ਯੇਨ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤੇਨ ਪੂਜਿਤਾ । ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਮ੍ਭੂਤਾ ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਕੁਮਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਜਨਾਨੀਆਂ — ਚੰਗੀਆਂ, ਮਾੜੀਆਂ ਜਾਂ ਮੱਧਮ — ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਾ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸੁਸ਼ੀਲਾਸ਼੍ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ । ਮਧ੍ਯਮਾ ਰਜਸਸ਼੍ਚਾਂਸ਼ਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭੋਗ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਸੱਤ ਗੁਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ; ਮੱਧਮ ਰਜਸ ਗੁਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਖ ਲਈ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਖਸਮ੍ਭੋਗਵਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇ ਤਤ੍ਪਰਾਃ ਸਦਾ । ਅਧਮਾਸ੍ਤਮਸਸ਼੍ਚਾਂਸ਼ਾ ਅਜ੍ਞਾਤਕੁਲਸਮ੍ਭਵਾਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖ ਤੇ ਭੋਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀਆਂ, ਤਮਸ ਗੁਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਣਜਾਣ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਮੁਖਾਃ ਕੁਲਹਾ ਧੂਰ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾਃ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਕੁਲਟਾ ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ
ਉਹ ਮਾੜੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਘਰ ਤੋੜਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਲਾਕ, ਸੁਤੰਤਰ, ਤੇ ਝਗੜੇ ਪਸੰਦ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਹ ਕੁਲਟਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕृਤੇਸ੍ਤਮਸਸ਼੍ਚਾਂਸ਼ਾਃ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲ੍ਯਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਏਵਂ ਨਿਗਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤੇ ਰੂਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਤਮਸ ਗੁਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੰਛਲੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਵਰਨਨ ਸਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੂਜਿਤਾਃ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਭਾਰਤੇ । ਪੂਜਿਤਾ ਸੁਰਥੇਨਾਦੌ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦੁਰ੍ਗਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਇਹ ਸਭ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਣਯ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰਥ ਨੇ ਦੁਰਗਾ, ਜੋ ਦੁਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਧਾਰ੍ਥਿਨਾ । ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਗਤਾਂ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਾ
ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਗਈ।
ਜਾਤਾऽऽਦੌ ਦਕ੍ਸ਼ਕਨ੍ਯਾ ਯਾ ਨਿਹਤ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਾਨ੍ । ਤਤੋ ਦੇਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਭਰ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਨਿਨ੍ਦਯਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਜਜ੍ਞੇ ਹਿਮਵਤਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਲੇਭੇ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਪਤਿਮ੍ । ਗਣੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਕृष੍ਣਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦੋ ਵਿष੍ਣੁਕਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਉਸ ਨੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਗਣੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਸਕੰਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਬਭੂਵਤੁਸ੍ਤੌ ਤਨਯੌ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮਙ੍ਗਲਭੂਪੇਨ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਰਿਪੂਜਿਤਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਦੇਵ ਨੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੇਵਤਾਮੁਨਿਮਾਨਵੈਃ । ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚਾਸ਼੍ਵਪਤਿਨਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਰਿਪੂਜਿਤਾ
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸ਼ਵਪਤੀ ਨੇ ਪੂਜਿਆ।
ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਦੇਵਤਾਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ । ਆਦੌ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਿਪੂਜਿਤਾ
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੂਜਿਆ।
ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਦੇਵਤਾਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ । ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੂਜਿਤਾ ਰਾਧਾ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ, ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ ਮੰਡਲ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਿਆ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਕृष੍ਣੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ । ਗੋਪਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਗੋਪੈਸ਼੍ਚ ਬਾਲਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕੈਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਗੋਪਾਂ, ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਗਵਾਂ ਗਣੈਃ ਸੁਰਭ੍ਯਾ ਚ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦਾਜ੍ਞਯਾ ਹਰੇਃ । ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰਯਾ ਮੁਦਾ
ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਤੇ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਵੀ, ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਭਿਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਿਤਾ ਵਨ੍ਦਿਤਾ ਸਦਾ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੇਵੀ ਸੁਯਜ੍ਞੇਨੈਵ ਪੂਜਿਤਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਯਜ्ञ ਨੇ ਪੂਜਿਆ।
ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣੋਪਦਿष੍ਟੇਨ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਭਾਰਤੇ । ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦਾਜ੍ਞਯਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ; ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ।
ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਭਿਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਿਤਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਦਾ । ਕਲਾ ਯਾ ਯਾਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਪੂਜਿਤਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਗਈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਪੂਜਿਤਾ ਗ੍ਰਾਮਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਾਮੇ ਚ ਨਗਰੇ ਮੁਨੇ । ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਪੂਜੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।
ਯਥਾਗਮਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਕੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਪਞ੍ਚਪ੍ਰਕृਤਿਤਦ੍ਭਰ੍ਤृਗਣੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸਮਾਸੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵੀਨਾਂ ਚਰਿਤਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਬੋਧਨਾਯ ਬੋਧਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ। ਸਮਝਣ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਸृष੍ਟੇਰਾਦ੍ਯਾ ਸृष੍ਟਿਵਿਧੌ ਕਥਮਾਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਹ । ਕਥਂ ਵਾ ਪਞ੍ਚਧਾ ਭੂਤਾ ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂਵਰ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਦਿ ਦੇਵੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ? ਤੇ ਉਹ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਹੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਦੱਸੋ।
ਭੂਤਾ ਯਯਾਂਸ਼ਕਲਯਾ ਤਯਾ ਤ੍ਰਿਗੁਣਯਾ ਭਵੇ । ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਤਾਸਾਂ ਚਰਿਤਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਾਸਾਂ ਜਨ੍ਮਾਨੁਕਥਨਂ ਪੂਜਾਧ੍ਯਾਨਵਿਧਿਂ ਬੁਧ । ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਕਵਚਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਸਤੋਤ੍ਰ, ਕਵਚ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ੌਰ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਨਿਤ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾ ਨਭੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਲੋ ਨਿਤ੍ਯੋ ਦਿਸ਼ੋ ਯਥਾ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਗੋਲਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯੋ ਗੋਲੋਕ ਏਵ ਚ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਂ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਂ ਦਾ ਗੋਲਕ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੋਲੋਕ ਵੀ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦੇਕਦੇਸ਼ੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠੋ ਨਮ੍ਰਭਾਗਾਨੁਸਾਰਕਃ । ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੀਲਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੈਕੁੰਠ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਮਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਗ੍ਨੌ ਦਾਹਿਕਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਪਦ੍ਮੇ ਸ਼ੋਭਾ ਪ੍ਰਭਾ ਰਵੌ । ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਨ ਭਿਨ੍ਨਾ ਸਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰਾਤ੍ਮਨਿ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਚਮਕ, ਕੌਲ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣਾਪਣ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਜੋੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕਾਰਃ ਕੁਣ੍ਡਲਂ ਕਰ੍ਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ । ਵਿਨਾ ਮृਦਾ ਘਟਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕੁਲਾਲੋ ਹਿ ਨਹੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਕੰਢਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ, ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ।