ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਹਵਿਰ੍ਦਾਨਂ ਨ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਸੁਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਯਜ੍ਞਪਤ੍ਨੀ ਚ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਦੇਵਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਯਜਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੀਕਸ਼ਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮ ਹਿ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ । ਸ੍ਵਧਾ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪਤ੍ਨੀ ਚ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਮਨੁਭਿਰ੍ਨਰੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਵਧਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਿਤਾ ਪਿਤृਦਾਨਂ ਹਿ ਨਿष੍ਕਲਂ ਚ ਯਯਾ ਵਿਨਾ । ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਦੇਵੀ ਵਾਯੁਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਵਸਤਿ, ਵਾਯੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਦਾਨਂ ਚ ਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਨਿष੍ਫਲਂ ਚ ਯਯਾ ਵਿਨਾ । ਪੁष੍ਟਿਰ੍ਗਣਪਤੇਃ ਪਤ੍ਨੀ ਪੂਜਿਤਾ ਜਗਤੀਤਲੇ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਲੈਣਾ ਤੇ ਦੇਣਾ ਦੋਵੇਂ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਟੀ, ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਾਃ ਪੁਮਾਂਸੋ ਯੋषਿਤੋऽਪਿ ਚ । ਅਨਨ੍ਤਪਤ੍ਨੀ ਤੁष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾ ਵਨ੍ਦਿਤਾ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਨੰਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਈਸ਼ਾਨਪਤ੍ਨੀ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਪੂਜਿਤਾ ਚ ਸੁਰੈਰ੍ਨਰੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਈਸ਼ਾਨੀ, ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੰਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾ ਦਰਿਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਚ ਯਯਾ ਵਿਨਾ । ਧृਤਿਃ ਕਪਿਲਪਤ੍ਨੀ ਚ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧ੍ਰਿਤੀ, ਕਪਿਲ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਭ ਵੱਲੋਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾ ਅਧੈਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜਗਤ੍ਸੁ ਚ ਯਯਾ ਵਿਨਾ । ਸਤ੍ਯਪਤ੍ਨੀ ਸਤੀ ਮੁਕ੍ਤੈਃ ਪੂਜਿਤਾ ਚ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਤੀ, ਸਤਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਗਤ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਮੁਕਤ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਭਵੇਲ੍ਲੋਕੋ ਬਨ੍ਧੁਤਾਰਹਿਤਃ ਸਦਾ । ਮੋਹਪਤ੍ਨੀ ਦਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪੂਜਿਤਾ ਚ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਜਗਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤੇ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਇਆ, ਮੋਹ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇਕ ਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿष੍ਫਲਾਸ਼੍ਚ ਯਯਾ ਵਿਨਾ । ਪੁਣ੍ਯਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਸਾ ਪੂਜਿਤਾ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸਦਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਣਿਆ, ਪੁਣਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਥਿਰਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਪੁਣ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਜੀਵਨ੍ਮृਤਸਮਂ ਮੁਨੇ । ਸੁਕਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਧਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜੀਵਦੇ ਹੋਏ ਮਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਿੱਧਾ, ਸੁਕਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕੀਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਨਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ਼ੋਹੀਨਂ ਮृਤਂ ਯਥਾ । ਕ੍ਰਿਯਾ ਤੂਦ੍ਯੋਗਪਤ੍ਨੀ ਚ ਪੂਜਿਤਾ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਕੀਰਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਆ, ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਿਹੀਨਂ ਚ ਨਾਰਦ । ਅਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਮਿਥ੍ਯਾ ਸਾ ਸਰ੍ਵਧੂਰ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਥਿਆ, ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸਾਰੇ ਠੱਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਿਧਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਸਤ੍ਯੇ ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਾ ਯਾ ਚ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੂਪਿਣੀ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧਾਵਯਵਰੂਪਾ ਚ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਚੈਵ ਸਂਵृਤਾ । ਕਲੌ ਮਹਾਪ੍ਰਗਲ੍ਭਾ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵ੍ਯਾਪਿਕਾ ਬਲਾਤ੍
ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਗਈ।
ਕਪਟੇਨ ਸਮਂ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਭ੍ਰਮਤੇ ਚ ਗृਹੇ ਗृਹੇ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਲਜ੍ਜਾ ਚ ਭਾਰ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਸੁਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਚ ਪੂਜਿਤੇ
ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰ-ਘਰ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਲੱਜਾ ਨੇਕ ਆਦਮੀ ਦੀ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ।
ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤਮਿਵ ਨਾਰਦ । ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਤਿਸ੍ਰੋ ਭਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੇਧਾਧृਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਾਗਲ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਸਮਝ, ਬੁਧੀ ਤੇ ਯਾਦ।
ਯਾਭਿਰ੍ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੂਢਂ ਮਤ੍ਤਸਮਂ ਸਦਾ । ਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਸਾ ਕਾਨ੍ਤਿਰੂਪਾ ਮਨੋਹਰਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੂਰਖ ਤੇ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੂਪ ਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨਮੋਹਣ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੌਘੋ ਨਿਰਾਧਾਰੋ ਯਯਾ ਵਿਨਾ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭਾਰੂਪਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਤੀ ਸਤੀ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਹਰ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰੂਪਾ ਚ ਮਾਨ੍ਯਾ ਧਨ੍ਯਾਤਿਪੂਜਿਤਾ । ਕਾਲਾਗ੍ਨੀ ਰੁਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀ ਚ ਨਿਦ੍ਰਾ ਸਾ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਿਨੀ
ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸਨਮਾਨਯੋਗ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਾਲਾਗਨੀ ਰੁਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਿੰਦਰਾ, ਜੋ ਸਿੱਧ ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਃ ਸਮਾਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਯਯਾ ਯੋਗੇਨ ਰਾਤ੍ਰਿषੁ । ਕਾਲਸ੍ਯ ਤਿਸ੍ਰੋ ਭਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਧ੍ਯਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਦਿਨਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਢੱਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਸੰਧਿਆ, ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ।
ਯਾਭਿਰ੍ਵਿਨਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸੇ ਲੋਭਭਾਰ੍ਯੇ ਧਨ੍ਯੇ ਮਾਨ੍ਯੇ ਚ ਪੂਜਿਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ, ਧਨ, ਮਾਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਂ ਭਵੇਤ੍ । ਪ੍ਰਭਾ ਚ ਦਾਹਿਕਾ ਚੈਵ ਦ੍ਵੇ ਭਾਰ੍ਯੇ ਤੇਜਸਸ੍ਤਥਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਚਮਕ ਤੇ ਜਲਣ, ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਵਿਧਾਤੁਂ ਚ ਨ ਹੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਕਾਲਕਨ੍ਯੇ ਮृਤ੍ਯੁਜਰੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ — ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ — ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਨਾਪਸੰਦ ਫੀਵਰ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਜਗਤ੍ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਧੌ । ਨਿਦ੍ਰਾਕਨ੍ਯਾ ਚ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾ ਸਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰਨ੍ਯਾ ਸੁਖਪ੍ਰਿਯੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿੰਦਰਾ ਧੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੰਦਰ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸੁਖ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਿਪੁਤ੍ਰ ਵਿਧੇਰ੍ਵਿਧੌ । ਵੈਰਾਗ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਦ੍ਵੇ ਭਾਰ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਵੈਰਾਗ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਕਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਜ੍ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਮਨ੍ਮੁਨੇ । ਅਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵਮਾਤਾ ਚ ਸੁਰਭੀ ਚ ਗਵਾਂ ਪ੍ਰਸੂਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਜੋ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤ ਹੈ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি; ਅਦਿਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਰਭੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਦਿਤਿਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਜਨਨੀ ਕਦ੍ਰੂਸ਼੍ਚ ਵਿਨਤਾ ਦਨੁਃ । ਉਪਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸृष੍ਟਿਵਿਧਾਵੇਤਾਸ੍ਤੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਕਲਾਃ
ਦਿਤੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਕਦਰੂ, ਵਿਨਤਾ ਤੇ ਦਨੂ; ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹੀ ਕਲਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਕਲਾ ਅਨ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਬਹ੍ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਸੁ ਕਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ । ਰੋਹਿਣੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀ ਚ ਸਂਜ੍ਞਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਕਾਮਿਨੀ
ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ: ਰੋਹਿਨੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਜਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਮਨੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਚੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਗੇਹਿਨੀ । ਤਾਰਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯਾਪ੍ਯਰੁਨ੍ਧਤੀ
ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਮਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਸ਼ਚੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ; ਤਾਰਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।