ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸੁਰਸਿਕਾ ਰਾਸਾਵਾਸਨਿਵਾਸਿਨੀ । ਗੋਲੋਕਵਾਸਿਨੀ ਦੇਵੀ ਗੋਪੀਵੇषਵਿਧਾਯਿਕਾ
ਉਹ ਰਾਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਖੇਡ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਰਾਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਦੀ ਵਾਸਣੀ ਤੇ ਗੋਪੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਹ੍ਲਾਦਰੂਪਾ ਚ ਸਨ੍ਤੋषਹਰ੍षਰੂਪਿਣੀ । ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਚ ਨਿਰਾਕਾਰਾ ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਾऽऽਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਹर्ष ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਲਗੜ ਰਹਿਤ ਤੇ ਆਤਮਕ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨਿਰੀਹਾ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਾ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਾ । ਵੇਦਾਨੁਸਾਰਿਧ੍ਯਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾ ਮਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਉਹ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਤੁਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਦृष੍ਟਿਦृष੍ਟਾ ਨ ਸਾ ਚੇਸ਼ੈਃ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ । ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਧਰਾ ਨਾਨਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂषਿਤਾ
ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ। ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੋਟਿਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਪੁष੍ਟਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੀਯੁਕ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹਾ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਿਦਾਸ੍ਯੈਕਕਰਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਦਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਦਸ ਕਰੋੜ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਦੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮਪਦਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਭ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਅਵਤਾਰੇ ਚ ਵਾਰਾਹੇ ਵृषਭਾਨੁਸੁਤਾ ਚ ਯਾ । ਯਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਾਹ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਛੂਹ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਰਦृष੍ਟਾ ਯਾ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦृष੍ਟਾ ਚ ਭਾਰਤੇ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਸਾਰਸਮ੍ਭੂਤਾ ਕृष੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਤਰੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਮ੍ਬਰੇ ਨਵਘਨੇ ਲੋਲਾ ਸੌਦਾਮਨੀ ਮੁਨੇ । षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੁਰਾ
ਮੁਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਖੇਡਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਯਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਨਖਰਦृष੍ਟਯੇ ਚਾਤ੍ਮਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ । ਨ ਚ ਦृष੍ਟਂ ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਪਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਪਿ ਕਾ ਕਥਾ
ਆਤਮਕ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਖ ਵੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਿੱਧਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਤੇਨੈਵ ਤਪਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਭੁਵਿ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ । ਕਥਿਤਾ ਪਞ੍ਚਮੀ ਦੇਵੀ ਸਾ ਰਾਧਾ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਉਸੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਪੰਜਵੀਂ ਰੂਪ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇਹ ਵਿਵਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਅਂਸ਼ਰੂਪਾਃ ਕਲਾਰੂਪਾਃ ਕਲਾਂਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭਵਾਃ । ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਯੋषਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਸ਼, ਅੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਅਤੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਾਃ ਪਞ੍ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਦੇਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਯਾ ਯਾਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂਸ਼ਰੂਪਾ ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਪੰਜ ਵਿਦਿਆ ਦੇਵੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅੰਸ਼ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਂਸ਼ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਭੁਵਨਪਾਵਨੀ । ਵਿष੍ਣੁਵਿਗ੍ਰਹਸਮ੍ਭੂਤਾ ਦ੍ਰਵਰੂਪਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਜੋ ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਰਗੀ।
ਪਾਪਿਪਾਪੇਧ੍ਮਦਾਹਾਯ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ । ਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਸ੍ਨਾਨਪਾਨੈਰ੍ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਦਾਯਿਨੀ
ਪਾਪ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਛੂਹਾ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਲੋਕਸ੍ਥਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਸੁਖਸੋਪਾਨਰੂਪਿਣੀ । ਪਵਿਤ੍ਰਰੂਪਾ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸਰਿਤਾਂ ਚ ਪਰਾਵਰਾ
ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਪੌੜੀ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਸ਼ਮ੍ਭੁਮੌਲਿਜਟਾਮੇਰੁਮੁਕ੍ਤਾਪਂਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ । ਤਪਃਸਮ੍ਪਾਦਿਨੀ ਸਦ੍ਯੋ ਭਾਰਤੇषੁ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੌਲੀ ਵਿਚ ਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਜਟਾ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਦ੍ਮਕ੍ਸ਼ੀਰਨਿਭਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ । ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਨਾਰਾਯਣਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਚੰਦ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵ ਰੂਪ ਵਾਲੀ; ਨਿਰਮਲ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਸਾਧਵੀ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਂਸ਼ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਤੁਲਸੀ ਵਿष੍ਣੁਕਾਮਿਨੀ । ਵਿष੍ਣੁਭੂषਣਰੂਪਾ ਚ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤੀ
ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਤુલਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਸਦਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਪਃਸਂਕਲ੍ਪਪੂਜਾਦਿਸਙ੍ਘਸਮ੍ਪਾਦਿਨੀ ਮੁਨੇ । ਸਾਰਭੂਤਾ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸਦਾ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਤਪ, ਸੰਕਲਪ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਭ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੂਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਦ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵਾਣਦਾਯਿਨੀ । ਕਲੌ ਕਲੁषਸ਼ੁष੍ਕੇਧ੍ਮਦਹਨਾਯਾਗ੍ਨਿਰੂਪਿਣੀ
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਪਾਪ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਉਹ ਅੱਗ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪੂਤਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ । ਯਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਚੈਵੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ
ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੀਰਥ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰੀਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਛੂਹ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮ ਚ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾ ਯਾ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਕਾਮਿਨੀ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਾ
ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵਿਅਰਥ ਹਨ; ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਭਾਰਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਰੂਪਿਣੀ । ਭਾਰਤੀਨਾਂ ਪ੍ਰੀਣਨਾਯ ਜਾਤਾ ਯਾ ਪਰਦੇਵਤਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦਰਖ਼ਤ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਜਨਮ ਲੈਈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਂਸ਼ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਮਨਸਾ ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਮਜਾ । ਸ਼ਙ੍ਕਰਪ੍ਰਿਯਸ਼ਿष੍ਯਾ ਚ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ਾਰਦਾ
ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਧੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਭਗਿਨੀ ਨਾਗਪੂਜਿਤਾ । ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰੀ ਨਾਗਮਾਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਨਾਗਵਾਹਿਨੀ
ਉਹ ਅਨੰਤ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਗਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਨਾਗਭੂषਣਭੂषਿਤਾ । ਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਨ੍ਦਿਤਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਯੋਗਿਨੀ ਨਗਸ਼ਾਯਿਨੀ
ਨਾਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਨਾਗ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਿਧ, ਯੋਗਿਨੀ ਤੇ ਨਾਗ 'ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾ ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਪਰਾਯਣਾ । ਤਪਃਸ੍ਵਰੂਪਾ ਤਪਸਾਂ ਫਲਦਾਤ੍ਰੀ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਤਪ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਤਪਸਵੀ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਯਾ ਹਰੇਃ । ਤਪਸ੍ਵਿਨੀषੁ ਪੂਜ੍ਯਾ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿषੁ ਚ ਭਾਰਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਵਰ੍ਹੇ ਤਕ ਦਿਵਿਆ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਪਸਵੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਾਧਿਦੇਵੀ ਚ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਾ ਪਰਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਵਨਤਤ੍ਪਰਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਮੁਨੇਃ ਪਤ੍ਨੀ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ੍ਯ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਆਸ੍ਤੀਕਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਵਰਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਜਰਤਕਾਰੂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਤੀਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।