ਏਕਦਾ ਕੁਂਭਯੋਨਿਸ੍ਤੁ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਪਤਿਰ੍ਮੁਨਿਃ । ਗਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕਥਾਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਦੇ ਪਤੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੁਮਾਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਾਨ੍ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਕਥਯਾਮਾਸ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਦਾਨਤੀਰ੍ਥਵ੍ਰਤਾਦੀਨਾਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੋਪਚਿਤਾਃ ਕਥਾਃ
ਤਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸਕੰਦ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਰਤ ਆਦਿਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਣਿਕਰ੍ਣੀਭਵਂ ਤਥਾ । ਗਂਗਾਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਮਣਿਕਰਨੀਕਾ ਦਾ ਜਨਮ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਸ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਕੁਮਾਰਂ ਭੂਰਿਵਰ੍ਚਸਮ੍ । ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਕੁਂਭਸਂਭਵਃ
ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਕੁਮਾਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਭਗਵਂਸ੍ਤਾਰਕਾਰਾਤੇ ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਸ੍ਯ ਤੁ । ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਸ਼੍ਰਵਣੇ ਤਸ੍ਯ ਵਿਧਿਂ ਚਾਪਿ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧਨਹਾਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਦੱਸੋ ਜੀ।
ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਂ ਨਾਮ ਪੁਰਾਣਂ ਪਰਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਜਨਨੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਗੀਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ
ਇਹ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਨਾਂਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਉਵਾਚ। ਸ਼੍ਰੀਭਾਗਵਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੋ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮਃ । ਸ਼ृਣੁ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਸਕੰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਣ ਵਰਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣ।
ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਉਹ ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਸੱਚ-ਚੇਤਨ-ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਿੱਧਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤਸ੍ਤਦ੍ਵਾਙ੍ਮਯੀ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਦੇਵੀਭਾਗਵਤੇ ਮੁਨੇ । ਪਠਨਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਨ ਕਿਂਚਿਦਿਹ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨਿ, ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਉਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਹੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਆਸੀਦ੍ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਸੋऽਨਪਤ੍ਯੋऽਕਰੋਦਿष੍ਟਿਂ ਵਸਿष੍ਠਾਨੁਮਤੋ ਨृਪਃ
ਵਿਵਸਵਾਨ ਦਾ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਰਾਧਦੇਵ ਸੀ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਬੇਉਲਾਦ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ।
ਹੋਤਾਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾऽਥ ਦਯਿਤਾ ਮਨੋਃ । ਕਨ੍ਯਾ ਭਵਤੁ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਥੋਪਾਯੋ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਮਨੁ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੇ ਹੋਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਧੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰੋ।'
ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਹੋਤਾ ਕਨ੍ਯਾਮੇਵਾਜੁਹੋਦ੍ਧਵਿਃ । ਤਤਸ੍ਤਦ੍ਵ੍ਯਭਿਚਾਰੇਣ ਕਨ੍ਯੇਲਾ ਨਾਮ ਚਾਭਵਤ੍
ਹੋਤ੍ਰੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਧੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਲਟ-ਸਿੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਇਲਾ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਸੁਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਮਨਾ ਗੁਰੁਮ੍ । ਕਥਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵੈषਮ੍ਯਮਿਹ ਜਾਤਂ ਪ੍ਰਭੋ ਤਵ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿਚ ਫੇਰ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ?'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਦਧ੍ਯੌ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹੋਤੁਰ੍ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਮ੍ । ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਤ ਇਲਾਯਾਃ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ, ਤੇ ਹੋਤ੍ਰੀ ਦੀ ਭੁੱਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਲਾ ਲਈ ਪੁੱਰਖਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਏ।
ਮੁਨੇਸ੍ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍ਤਥਾ । ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਮਿਲਾ ਪੁਰੁषਤਾਮਗਾਤ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਲਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰਦ ਬਣ ਗਿਆ।
ਗੁਰੁਣਾ ਕृਤਸਂਸ੍ਕਾਰਃ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋऽਥ ਮਨੋਃ ਸੁਤਃ । ਨਿਧਿਰ੍ਬਭੂਵ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਸਰਿਤਾਮਿਵ ਸਾਗਰਃ
ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੁਦਯੁਮਨ ਗਿਆਨ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਤਾਰੁਣ੍ਯਂ ਸਮਵਾਪ੍ਯ ਚ । ਮृਗਯਾਰ੍ਥਂ ਵਨਂ ਯਾਤੋ ਹਯਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸੈਨ੍ਧਵਮ੍
ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਜਦ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਿੰਧ ਦੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਵਨਾਦ੍ਵਨਾਂਤਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਬਹੁ ਬਭ੍ਰਾਮ ਸਾਨੁਗਃ । ਦੈਵਾਦਧਸ੍ਤਾਦ੍ਧੇਮਾਦ੍ਰੇਃ ਸ ਕੁਮਾਰੋ ਵਨਂ ਯਯੌ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹੇਮਾਦ੍ਰੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮਯੇ ਯਤ੍ਰ ਭਾਰ੍ਯਯਾऽਪਰ੍ਣਯਾ ਸਹ । ਅਰਮਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮੁਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਪਰਣਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਦਾ ਤੁ ਮੁਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਃ । ਆਜਗ੍ਮੁਰਥ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਿਰਿਜਾ ਵ੍ਰੀਡਿਤਾऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗਿਰਿਜਾ ਜੀ ਲਜਾ ਗਈ।
ਰਮਮਾਣੌ ਤੁ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਿਰਿਸ਼ੌ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ । ਨਿਵृਤ੍ਤਾ ਮੁਨਯੋ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠਨਿਲਯਂ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁਨੀ, ਗਿਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਚਰੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਞ੍ਛਿਵੋऽਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਹ । ਅਦ੍ਯਾਰਭ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਦ੍ਯੋऽਤ੍ਰ ਪੁਮਾਨ੍ ਯੋषਿਦ੍ਭਵੇਦਿਤਿ
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਾਂਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਮਰਦ ਇਥੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਤਤ ਆਰਭ੍ਯ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਪੁਰੁषਾ ਵਰ੍ਜਯਂਤਿ ਹਿ । ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਬਭੂਵ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾ
ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਮਰਦ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਸੁਦਯੁਮਨ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭੂਤਾਨੁਗਾਨਸ਼੍ਵਂ ਵਡਵਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ । ਅਥ ਸਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਯੋषਾ ਵਿਚਚਾਰ ਵਨੇ ਵਨੇ
ਜਦ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਘੋੜੀਆਂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਏਕਦਾ ਸਾ ਜਗਾਮਾਥ ਬੁਧਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀਂ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਬੁੱਧ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸਦਾ ਹਰ ਅੰਗ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਨੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ—
ਬਿਂਬੋष੍ਠੀਂ ਕੁਨ੍ਦਦਸ਼ਨਾਂ ਸੁਮੁਖੀਮੁਤ੍ਪਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ । ਅਨਙ੍ਗਸ਼ਰਵਿਦ੍ਧਾਂਗਸ਼੍ਚਕਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ਬੁਧਃ
ਜਿਸਦੇ ਹੋਠ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਰਗੇ, ਦੰਦ ਚੰਬੇਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ, ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਬੁੱਧ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹ ਲਿਆ।
ਸਾਪਿ ਤਂ ਚਕਮੇ ਸੁਭ੍ਰੂਃ ਕੁਮਾਰਂ ਸੋਮਨਂਦਨਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇऽਵਾਤ੍ਸੀਦ੍ਰਮਮਾਣਾ ਬੁਧੇਨ ਸਾ
ਉਸਨੇ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਭੰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਚਾਹ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਕਿਯਤਾ ਪੁਰੂਰਵਸਮਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਸ ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਸਂਭਵਃ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਬੁੱਧ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੋਖੋਂ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤ ਜੰਮਿਆ।
ਅਥ ਵਰ੍षੇषੁ ਯਾਤੇषੁ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਾ ਬੁਧਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਿਤਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਹ
ਕਈ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ।
ਗੁਰੋਰਥਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਮ੍ । ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੌ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਮਭੀਪ੍ਸਤੀ
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁੜ ਮਰਦ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।