ਰੇਤਃ ਪਾਯਯਤਿ ਮੂਢੋऽਮੁਤ੍ਰ ਤਂ ਯਮਕਿਙ੍ਕਰਾਃ । ਰੇਤਃਕੁਣ੍ਡੇ ਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਰੇਤਃ ਸਮ੍ਪਾਯਯਨ੍ਤਿ ਚ
ਉਹ ਮੂਰਖ ਉਥੇ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀਰਜ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੀਰਜ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਪੀਣ ਲਈ ਜਬਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਦਸ੍ਯਵੋऽਗ੍ਨਿਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗਰਦਾ ਸਾਰ੍ਥਘਾਤਕਾਃ । ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਸਾਰ੍ਥਾਨ੍ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਪੂਰੁषਾਃ
ਜੋ ਚੋਰ, ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਹਤ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਕਾਫਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਨੌਕਰ—
ਤਾਨ੍ਪਰੇਤਾਨ੍ਯਮਭਟਾ ਨਯਨ੍ਤਿ ਸ਼੍ਵਾਨਕਾਦਨਮ੍ । ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਥਿਕਸਂਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸਾਰਮੇਯਾ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਾਃ
ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਉਹਨਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਵਾਉਣ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ, ਵੱਡੇ ਅਜੀਬ ਕੁੱਤੇ, ਵੀਹ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ,
ਸਪ੍ਤਸ਼ਤ੍ਯਾ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਰਭਸਂ ਖਾਦਯਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਸਾਰਮੇਯਾਦਨਂ ਨਾਮ ਨਰਕਂ ਦਾਰੁਣਂ ਮੁਨੇ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਅਵੀਚਿਪ੍ਰਭੁਖਾਨ੍ਮੁਨੇ
ਸੱਤ ਸੌ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਨਰਕ ਸਾਰਮੇਯਾਦਨ ਨਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਵੀਚੀ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟਨਰਕਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਯੇ ਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਅਨृਤਂ ਭਾषਯਨ੍ਤਿ ਚ । ਦਾਨੇ ਵਿਨਿਮਯੇऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਦੇਵਰ੍षੇ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਬਾਕੀ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਗਵਾਹੀ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦਾਨ, ਵਟਾਂਦਰਾ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਰਸ਼ੇ—
ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯਾਮੁਤ੍ਰ ਨਰਕੇ ਅਵੀਚ੍ਯਾਖ੍ਯੇऽਤਿਦਾਰੁਣੇ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਾਦ੍ਗਿਰਿਮੂਰ੍ਧ੍ਨਃ ਪਤਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਜੋਜਨ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਕਾਸ਼ੇऽਧਃਸ਼ਿਰਸਸ੍ਤਦਵੀਚੀਤਿਨਾਮਕੇ । ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਥਲਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚ ਜਲਵਦ੍ਵੀਚਿਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਉਲਟੇ ਸਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਵੀਚਿਮਤ੍ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਿਲਸ਼ਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨੈਵ ਦੇਵਰ੍षੇ ਪੁਨਰੇਵਾऽਵਰੋਪ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਅਵੀਚੀ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵਰਸ਼ੇ, ਉਹ ਮਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ-ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਾ ਰਾਜਨ੍ਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਭਵ । ਸੋਮਪੀਥਸ੍ਤਤ੍ਕਲਤ੍ਰਂ ਸੁਰਾਂ ਵਾ ਪਿਬਤੀਵ ਹਿ
ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਨ, ਵੈਸ਼, ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਪੀਦੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਵੇ—
ਪ੍ਰਮਾਦਤਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਨਿਰਯੇ ਪਰਿਪਾਤਨਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਮਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਪਾਨਂ ਕਾਰ੍ष੍ਣਾਯਸੋ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਦ੍ਰਵਮਾਣਸ੍ਯ ਨਿਤਰਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਭਵ । ਸਮ੍ਭਾਵਨੇਨ ਸ੍ਵਸ੍ਯੈਵ ਯੋऽਧਮੋऽਪਿ ਨਰਾਧਮਃ
ਜਦ ਪਿਘਲੇ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘਟੀਆ ਮਨੁੱਖ ਵੀ—
ਵਿਦ੍ਯਾਜਨ੍ਮਤਪੋਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਵਤੋ ਨਰਾਨ੍ । ਵਰੀਯਸੋऽਪਿ ਨ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ
ਜੋ ਵਿਦਿਆ, ਜਨਮ, ਤਪ, ਜਾਂ ਵਰਣ-ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਮੰਦਾ ਮਨੁੱਖ—
ਸ ਨੀਯਤੇ ਯਮਭਟੈਃ ਕ੍ਸ਼ਾਰਕਰ੍ਦਮਨਾਮਕੇ । ਨਿਰਯੇऽਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾ ਘੋਰਾ ਦੁਰਨ੍ਤਯਾਤਨਾਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਖਾਰਕਰਦਮ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਉਲਟੇ ਸਿਰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਵੈ ਨਰਾ ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਂ ਨਰਮੇਧੇਨ ਮੋਹਿਤਾਃ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਵਾ ਨਰਪਸ਼ੁਂ ਖਾਦਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਭਟਕ ਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾ ਮੁਨੀ—
ਪਸ਼ਵੋ ਨਿਹਿਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਯਮਸਦ੍ਯਨਿ ਸਙ੍ਗਤਾਃ । ਸੌਨਿਕਾ ਇਵ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਸ਼ਿਤਧਾਰਯਾ
ਉਥੇ ਚੜ੍ਹੇ ਪਸ਼ੂ ਯਮ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਣੇ, ਕਸਾਈਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹਨ—
ਅਸृਕ੍ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਬਹੁਧਾ ਮੁਨੇ । ਯਥੇਹ ਮਾਂਸਭੋਕ੍ਤਾਰਃ ਪੁਰੁषਾਦਾ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਉਹ ਲੋੜ ਪੀਦੇ, ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ; ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਡਰਾਉਣੇ ਮਨੁੱਖ-ਭਖਸ਼ਕ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਗਸੋऽਪਿ ਯੇऽਰਣ੍ਯੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਕ । ਵੈਸ਼੍ਰਮ੍ਭਕੈਰੁਪਸृਤਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਭਯ੍ਯਜਿਜੀਵਿषੂਨ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਆ ਕੇ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ੂਲਸੂਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਪ੍ਰੋਤਾਨ੍ਕ੍ਰੀਡਨੋਤ੍ਕਾਰਕਾਨਿਵ । ਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸ਼ੂਲਪਾਤੇ ਪਤਨ੍ਤਿ ਹ
—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਲਾਂ ਜਾਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਕੇ, ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੂਲਪਾਤ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਲਾਦਿषੁ ਪ੍ਰੋਤਦੇਹਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਡ੍ਭ੍ਯਾਂ ਚਾਤਿਪੀਡਿਤਾਃ । ਤਿਗ੍ਮਤੁਣ੍ਡੈਃ ਕਙ੍ਕਬਕੈਰਿਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਤਾਡਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੂਲਾਂ 'ਤੇ ਵੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਚੀਤਿਆਂ ਤੇ ਕਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਚੋਚਾਂ ਨਾਲ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੀਡਿਤਾ ਆਤ੍ਮਸ਼ਮਲਂ ਬਹੁਧਾ ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਯੇ ਭੂਤਾਨੁਦ੍ਵੇਜਯਨ੍ਤਿ ਨਰਾ ਉਲ੍ਬਣਵृਤ੍ਤਯਃ
ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਠੋਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਯਥਾ ਸਰ੍ਪਾਦਿਕਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਨਰਕੇ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਦਨ੍ਦਸ਼ੂਕਾਭਿਧਾਨੇ ਚ ਯਤ੍ਰੋਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
—ਉਹ ਵੀ ਸੱਪਾਂ ਆਦਿ ਵਾਂਗ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡੰਡਸ਼ੂਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਐਸੇ ਜੀਵ ਉਭਰਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਾਨਨਃ ਸਪ੍ਤਮੁਖਾ ਗ੍ਰਸਨ੍ਤਿ ਨਰਕਾਗਤਾਨ੍ । ਯਥਾ ਬਿਲੇਸ਼ਯਾ ਵਿਪ੍ਰ ਕ੍ਰੂਰਬੁਦ੍ਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਠੋਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੇऽਵਟੇषੁ ਕੁਸੂਲਾਦਿਗੁਹਾਦਿषੁ ਨਿਰੁਨ੍ਧਤੇ । ਤਾਨਮੁਤ੍ਰੋਦ੍ਯਤਕਰਾਃ ਕੀਨਾਸ਼ਪਰਿਸੇਵਕਾਃ ॥ ੧੯ ਤੇष੍ਵੇਵੋਪਵਿਸ਼ਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਗਰੇਣ ਚ ਵਹ੍ਨਿਨਾ । ਧੂਮੇਨ ਚ ਨਿਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਾਪਕਰ੍ਮਰਤਾਨ੍ਨਰਾਨ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਖੱਡਾਂ, ਸੂਲਾਂ, ਗੁਫ਼ਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਠੀ ਹੋਈਆਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਅੱਗ, ਧੂੰਏ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੋऽਤਿਥੀਨ੍ਸਮਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਦਿਧਕ੍ਸ਼ੁਰਿਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਪਾਪੇਨੇਹਾਲੋਕਯੇਚ੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਗृਹਪਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਘਰ-ਵਾਲਾ, ਹੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਮਨ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪਾਪਦृष੍ਟੇਰ੍ਹਿ ਨਿਰਯੇ ਯਮਕਿਙ੍ਕਰਾਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਵਜ੍ਰਤੁਣ੍ਡਾ ਯੇ ਕਙ੍ਕਾਃ ਕਾਕਵਟਾਦਯਃ
—ਉਸ ਪਾਪੀ ਨਿਗਾਹ ਕਰਕੇ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਜੋ ਕਾਂ, ਚੀਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਚਾਂ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗृਧ੍ਰਾਃ ਕ੍ਰੂਰਤਰਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯੋਤ੍ਪਾਟਯਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਯ ਆਢ੍ਯਾਭਿਮਤਿਰ੍ਯਾਤਿ ਅਹਙ੍ਕृਤ੍ਯਾਤਿਗਰ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਕਠੋਰ ਚੀਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣ ਏਵਾਤ੍ਰਾਭਿਵਿਸ਼ਙ੍ਕੀ ਨਰਾਧਮਃ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਯਤਿਵ੍ਯਯਸ੍ਵਰੂਪਯਾ
—ਉਹ ਨਿਕੰਮੇ ਲੋਕ, ਹਰ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵਕ-ਵਕ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਧਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁष੍ਯਦ੍ਧृਦਯਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਨੈਵ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਗ੍ਰਹਵਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤੇ ਚਾਰ੍ਥਂ ਸ ਪ੍ਰੇਤੋ ਯਮਕਿਙ੍ਕਰੈਃ
ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਤੇ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਭੂਤ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਚੀਮੁਖੇ ਚ ਨਰਕੇ ਪਾਤ੍ਯਤੇ ਨਿਜਕਰ੍ਮਣਾ । ਵਿਤ੍ਤਗ੍ਰਹਂ ਚ ਪੁਰੁषਂ ਵਾਯਕਾ ਇਵ ਯਾਮ੍ਯਕਾਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਚੀਮੁਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਲਾਹੇ, ਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਙ੍ਕਰਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋऽਙ੍ਗੇषੁ ਸੂਤ੍ਰੈਃ ਪਰਿਵਯਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਏਤੇ ਬਹੁਵਿਧਾ ਵਿਪ੍ਰ ਨਰਕਾਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਨੂੰ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਰਕ ਹਨ।