ਏਕੈਕਰਾਸ਼ੌ ਪਰ੍ਯੇਤਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਰਾਸ਼ੀਨ੍ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮਸ਼ੁਭੋ ਮਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਾਲਵਿਦਾਂ ਵਰੈਃ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹਰ ਰਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਤਤ ਉਤ੍ਤਰਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੇਕਾਦਸ਼ਸੁਲਕ੍ਸ਼ਕੈਃ । ਯੋਜਨੈਃ ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਂ ਚ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮੰਡਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਰਾਂ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧ੍ਰੁਵਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਥਰ੍षਿਮਣ੍ਡਲਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ । ਲਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਮਿਤੈਃ ਪਰਮਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮ੍
ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੇ ਤੇਰਾਂ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਪਦ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮਹਾਭਾਗਵਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਰ੍ਤਤੇ ਲੋਕਵਨ੍ਦਿਤਃ । ਔਤ੍ਤਾਨਪਾਦਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਕਸ਼੍ਯਪੇਨ ਚ
ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਭਗਵਤ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ, ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਧ੍ਰੁਵ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਉਤਾਨਪਾਦ, ਇੰਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਹ ਚੈਵਾਸ੍ਤੇ ਸਮਕਾਲਯੁਜਾ ਧ੍ਰੁਵਃ । ਬਹੁਮਾਨਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਃ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕੈਃ ਸਦਾ
ਧ੍ਰੁਵ ਉਥੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਉਮਰ ਦਾ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਵਡਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਜੀਵ੍ਯਃ ਕਲ੍ਪਜੀਵਿਨਾਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਭਗਵਤ੍ਪਦਮ੍ । ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਭਾਦਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਕਲਪ ਜਿੰਨੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੋਤੀਆਂ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਕਾਲੇਨਾਨਿਮਿषੇਣਾਯਂ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਰਂਹਸਾ । ਅਵष੍ਟਮ੍ਭਸ੍ਥਾਣੁਰਿਵ ਵਿਹਿਤਸ਼੍ਚੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਸਃ
ਅਣਝਪਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਕਾਲ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਟਿਕਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸਥਿਰ ਸਥੰਭ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਸਤੇ ਭਾਸਯਨ੍ਭਾਸਾ ਸ੍ਵੀਯਯਾ ਦੇਵਪੂਜਿਤਃ । ਮੇਢਿਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਯਥਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਸ਼ਵਃ ਕਰ੍षਣਾਰ੍ਥਕਾਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ ਮੱਢੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਚਰਨ੍ਤੀਮੇ ਸਵਨਤ੍ਰਿਤਯੇਨ ਚ । ਏਵਂ ਗ੍ਰਹਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਗਣਾਦ੍ਯਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇਹ ਮੰਡਲ ਤਿੰਨ ਤਰਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਜੋਤੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰ੍ਵਿਭਾਗੇਨ ਕਾਲਚਕ੍ਰੇ ਨਿਯੋਜਿਤਾਃ । ਧ੍ਰੁਵਮੇਵਾਵਲਮ੍ਬ੍ਯਾਸ਼ੁ ਵਾਯੁਨੋਦੀਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ
ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਆਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਂ ਚ ਕ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਖੇ ਸ਼੍ਯੇਨਾਦ੍ਯਾਃ ਖਗਾ ਇਵ । ਕਰ੍ਮਸਾਰਥਯੋ ਵਾਯੁਵਸ਼ਗਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ ਆਦਿ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਥ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ । ਸਂਯੋਗਾਨੁਗृਹੀਤਾਸ੍ਤੇ ਭੂਮੌ ਨ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੇ।
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਂ ਕੇਚਿਦੇਤਚ੍ਛਿਸ਼ੁਮਾਰਸ੍ਵਰੂਪਕਮ੍ । ਸੋਪਯੋਗਂ ਭਗਵਤੋ ਯੋਗਧਾਰਣਕਰ੍ਮਣਿ
ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਚਾਨਣ ਦੇ ਗੋਲ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯੋਗ ਧਿਆਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਸਃ ਕੁਣ੍ਡਲੀਭੂਤਵਪੁषੋ ਮੁਨੇ । ਪੁਚ੍ਛਾਗ੍ਰੇ ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਯੋऽਯਂ ਧ੍ਰੁਵ ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਜਃ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਸ ਗੁੰਮੜੀ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਿਰ ਤੇ, ਪੁੱਛ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰੁਵ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
ਲਾਙ੍ਗੂਲੇऽਸ੍ਯ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਕਲ੍ਮषਃ । ਅਗ੍ਨਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਸੁਰਪੂਜਿਤਾਃ
ਇਸ ਦੀ ਪੁੱਛ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਅੱਗ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਖੜੇ ਹਨ।
ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਪੁਚ੍ਛਾਨ੍ਤੇ ਕਟ੍ਯਾਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਸ੍ਤਤਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤਭੋਗੇਨ ਕੁਣ੍ਡਲਾਕਾਰਮੀਯੁषਃ
ਪੁੱਛ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਹਨ; ਕਮਰ 'ਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਗੁੰਮੜੀ ਆਕਾਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਭਾਨੀਹ ਦਕ੍ਸ਼ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇऽਰ੍ਪਿਤਾਨਿ ਚ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨਭਾਨੀਹ ਸਵ੍ਯੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇऽਰ੍ਪਿਤਾਨਿ ਚ
ਇੱਥੇ ਉੱਤਰਾਯਣ ਦੇ ਤਾਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੱਖਣਾਯਣ ਦੇ ਤਾਰੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖੇ ਹਨ।
ਕੁਣ੍ਡਲਾਭੋਗਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਰੁਭਯੋਰਪਿ । ਸਮਸਂਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਵਯਵਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਜਨਨ੍ਦਨ
ਇਸ ਗੁੰਮੜੀ ਆਕਾਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ, ਹੇ ਕਜਨੰਦਨ, ਅੰਗ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਅਜਵੀਥੀ ਪृष੍ਠਭਾਗੇ ਆਕਾਸ਼ਸਰਿਦੌਦਰੇ । ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੋਣ੍ਯੌ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਵਾਮਯੋਃ
ਅਜਾ ਦੀ ਰਾਹ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਨਦੀ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਸੂ ਤੇ ਪੁਸ਼ਿਆ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਹਨ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਲੇषੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮਯੋਃ ਪਾਦਯੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਵਾਮਯੋਃ । ਅਭਿਜਿਚ੍ਚੋਤ੍ਤਰਾषਾਢਾ ਨਾਸਯੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਵਾਮਯੋਃ
ਆਰਦਰਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਅਭਿਜਿਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਠਾ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਨੱਕ 'ਤੇ ਹਨ।
ਯਥਾਸਂਖ੍ਯਂ ਚ ਦੇਵਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ਼੍ਚ ਜਲਭਂ ਤਥਾ । ਕਲ੍ਪਿਤੇ ਕਲ੍ਪਨਾਵਿਦ੍ਭਿਰ੍ਨੇਤ੍ਰਯੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਵਾਮਯੋਃ
ਹੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਨ ਅਤੇ ਜਲ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਵਿਵਸਥਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਅੱਖ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਨਿष੍ਠਾ ਚੈਵ ਮੂਲਂ ਚ ਕਰ੍ਣਯੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਵਾਮਯੋਃ । ਮਘਾਦੀਨ੍ਯष੍ਟਭਾਨੀਹ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨਗਾਨਿ ਚ
ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਮੂਲ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਕੰਨ 'ਤੇ ਹਨ; ਮਘਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੱਖਣਾਯਣ ਦੇ ਅੱਠ ਤਾਰੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੀਯਵਂਕ੍ਰਿषੁ ਕ੍ਰਮਤੋ ਮੁਨੇ । ਤਥੈਵ ਮृਗਸ਼ੀਰ੍षਾਦੀਨ੍ਯੁਦਗ੍ਭਾਨਿ ਚ ਯਾਨਿ ਹਿ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਯਣ ਦੇ ਤਾਰੇ, ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਵੀ ਇੱਥੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਂਕ੍ਰਿਕੇषੁ ਪ੍ਰਾਤਿਲੋਮ੍ਯੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍ । ਸ਼ਤਤਾਰਾ ਤਥਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਸ੍ਕਨ੍ਧਯੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਵਾਮਯੋਃ
ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਤਤਾਰਾ ਅਤੇ ਜ੍ਯੇਸ਼ਠਾ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤਿਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਹਨਾਵਧਰਾਯਾਂ ਹਨੌ ਯਮਃ । ਮੁਖੇष੍ਵਙ੍ਗਾਰਕਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ਉਪਸ੍ਥਕੇ
ਅਗਸਤਿਆ ਉੱਤਰੀ ਜਬੜੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਯਮ ਨੀਵੇਂ ਜਬੜੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਅੰਗਾਰਕਾ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੰਦਾ ਗੁਪਤ ਅੰਗ 'ਤੇ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚ ਕਕੁਦਿ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਰ੍ਕੋ ਗ੍ਰਹਾਧਿਪਃ । ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚ ਹृਦਯੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਨਸਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੁਬੜ 'ਤੇ ਹੈ, ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤਨਯੋਰਸ਼੍ਵਿਨੌ ਨਾਭ੍ਯਾਮੁਸ਼ਨਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਬੁਧਃ ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਯੋਸ਼੍ਚ ਗਲੇ ਰਾਹੁਸ਼੍ਚ ਕੇਤਵਃ
ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੋਵੇਂ ਛਾਤੀਆਂ 'ਤੇ ਹਨ, ਉਸ਼ਨਸ ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਹੈ; ਬੁਧ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਗਲੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਪੁੰਜੀਆਂ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇषੁ ਤਥਾ ਰੋਮਕੂਪੇ ਤਾਰਾਗਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਏਤਦ੍ਭਗਵਤੋ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਵਪੁਃ
ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਜੜੀ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਰਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਹੈ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਪ੍ਰਯਤੋ ਵਾਗ੍ਯਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਿष੍ਠੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਧੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਲਾਵੇ। ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਨਮੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਲੋਕਾਯ ਕਾਲਾਯਾਨਿਮਿषਾਂ ਪਤਯੇ ਮਹਾਪੁਰੁषਾਯਾਭਿਧੀਮਹੀਤਿ
ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਮੇਂ, ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀਏ।