ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਜਪਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਕੋऽਪ੍ਯਧਿਕੋऽਸ੍ਤਿ ਵੈ । ਯਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰੀਤੋऽਸਿ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਪ ਕੀਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਹਰਿਰੁਵਾਚ ਮਯਿ ਤ੍ਵਯਿ ਚ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਰਣਲਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਵਿਚਾਰਯ ਮਹਾਭਾਗ ਯਾ ਸਾ ਭਗਵਤੀ ਸ਼ਿਵਾ
ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸੋਚੋ ਕਿ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਤਬ ਤੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਭਗਵਤੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਧਾਰੇ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ । ਸਾਕਾਰਾ ਯਾ ਮਹਾਸ਼ਕ੍ਤਿਰਮੇਯਾ ਚ ਸਨਾਤਨੀ
ਜਿਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਤੇ ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਸृਜ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਸੈषਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਵਰਦਾ ਨृਣਾਂ ਭਵਤਿ ਮੁਕ੍ਤਯੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹੀ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਮਾ ਮੁਕ੍ਤੇਰ੍ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਸਨਾਤਨੀ । ਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਹੇਤੁਸ਼੍ਚ ਸੈਵ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਸਵਾਮਣੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਤ੍ਵਮਖਿਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਮ੍ । ਵਿਦ੍ਧਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦਾਨਘ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰ ਲਓ ਕਿ ਮੈਂ, ਤੂੰ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧੇਨ ਤਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਵੈ ਭਾਗਵਤਂ ਕਿਲ । ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਭਵਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਪਰਾਦੌ ਯੁਗੇ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਅੱਧੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਂਗृਹੀਤਂ ਚ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਨਾਭਿਪਙ੍ਕਜੇ । ਨਾਰਦਾਯ ਚ ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਾਯਾਮਿਤਬੁਦ੍ਧਯੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕੰਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਦੱਸਿਆ।
ਨਾਰਦੇਨ ਤਥਾ ਮਹ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਹਿ ਮੁਨਿਨਾ ਪੁਰਾ । ਮਯਾ ਕृਤਮਿਦਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਕਨ੍ਧਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮুনি ਨਾਰਦ ਨੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਮੈਂ ਇਹ ਪੂਰਾ ਗ੍ਰੰਥ, ਬਾਰਾਂ ਸਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪਠਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਮਿਤਮ੍ । ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਕਰਤਬ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਪੜ੍ਹੋ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਰਸੋਪੇਤਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥੇਨੋਪਬृਂਹਿਤਮ੍
ਇਹ ਤੱਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਭ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵृਤ੍ਰਾਸੁਰਵਧੋਪੇਤਂ ਨਾਨਾਖ੍ਯਾਨਕਥਾਯੁਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਨਿਧਾਨਂ ਤੁ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਤਾਰਕਮ੍
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ, ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੌਕ ਹੈ।
ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਯੋਗ੍ਯੋऽਸਿ ਮਤਿਮਤ੍ਤਰਃ । ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤਂ ਨਾਮ ਪੁਰਾਣਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਲੋ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਤੇ ਚਤੁਰ ਹੋ; ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣ ਭਾਗਵਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਲੋਕਾਨਾਂ ਕੁਰੁ ਸਂਗ੍ਰਹਮ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼ਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਭਾਸ੍ਕਰਬੋਧਕਮ੍
ਇਸ ਦੇ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਦਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਦਂ ਧਨ੍ਯਂ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁष੍ਯਕਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਠਤਾਂ ਚੇਦਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਸੁਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਯਂ ਮਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਲੋਮਹਰ੍षਣਸਮ੍ਭਵਃ । ਪਠਿष੍ਯਤਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪੁਰਾਣੀਂ ਸਂਹਿਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਧਰਮਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਿਸ਼, ਜੋ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹੇਗਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਮਹ੍ਯਂ ਚ ਕਥਿਤਂ ਕਿਲ । ਮਯਾ ਗृਹੀਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚਾਤਿਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਕਥਾ ਦੱਸੀ; ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਆਪਕ ਪੁਰਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਕੋऽਧੀਤ੍ਯ ਪੁਰਾਣਂ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵ੍ਯਾਸਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਨ ਲੇਭੇ ਸ਼ਰ੍ਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਜ ਇਵਾਪਰਃ
ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਆ; ਪਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਧਰਮਪ੍ਰਾਣ ਮਨੁੱਖ ਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।
ਏਕਾਨ੍ਤਸੇਵੀ ਵਿਕਲਃ ਸ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ । ਨਾਤ੍ਯਨ੍ਤਭੋਜਨਾਸਕ੍ਤੋ ਨੋਪਵਾਸਰਤਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਦਾਸ ਤੇ ਖਾਲੀ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਉਹ ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਂ ਸ਼ੁਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਕਿਂ ਪੁਤ੍ਰ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਗ੍ਰੋऽਸਿ ਮਾਨਦ
ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਬੇਚੈਨ ਹੈਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ?'
ਆਸ੍ਸੇ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮृਣਗ੍ਰਸ੍ਤ ਇਵਾਧਨਃ । ਕਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਮਯਿ ਤਾਤੇ ਤੁ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਗਰੀਬ; ਪੁੱਤਰ, ਕਿਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ?
ਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਯਥਾਕਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚ ਸ਼ੋਕਂ ਮਨੋਗਤਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਚ ਮਤਿਂ ਕੁਰੁ
ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਮਾਣ, ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਸੋਚ, ਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਲਾ।
ਨ ਚੇਨ੍ਮਨਸਿ ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਵਚਸਾ ਮਮ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਿਥਿਲਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਪਾਲਿਤਾਂ ਜਨਕੇਨ ਹ
ਜੇ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਸੁਭਾਗੀ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਜਨਕ ਦੇ ਰਾਜ ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ।
ਸ ਤੇ ਮੋਹਂ ਮਹਾਭਾਗ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਭੂਪਤਿਃ । ਜਨਕੋ ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਿਦੇਹਃ ਸਤ੍ਯਸਾਗਰਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਭਟਕਣ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ; ਜਨਕ, ਵਿਦੇਹ ਦਾ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।
ਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨृਪਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਸ੍ਵਂ ਨਿਵਰ੍ਤਯ । ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਧਰ੍ਮਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪृਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ। ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਬਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਮਤਿਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਤਥ੍ਯਵਕ੍ਤਾਤਿਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੋਗੀ ਯੋਗਪ੍ਰਿਯਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਮਨ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼ੁਕਸ਼੍ਚਾਰਣਿਸਮ੍ਭਵਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਸੀਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁਕ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਮ੍ਭੋऽਯਂ ਕਿਲ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਭਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਮਮਾਧੁਨਾ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿਦੇਹਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਧਰਮਵਾਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਖੰਡ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ: ਵਿਦੇਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਜ ਭੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਪੁਤ੍ਰ ਇਵਾਭਾਤਿ ਰਾਜਾਸੌ ਜਨਕਃ ਪਿਤਃ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਦੇਹਃ ਕਿਂ ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਯਂ ਮਮਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਨਕ, ਪਿਤਾ, ਬਾਂਝੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਵਿਦੇਹ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਅਜੀਬ ਹੈ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਭੂਪਂ ਵਿਦੇਹਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਥਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਮਿਵਾਮ੍ਭਸਿ
ਮੈਂ ਭੂਪ ਵਿਦੇਹ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਕਮਲ ਦਾ ਪੱਤਾ?