ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮੂਰ੍ਧ੍ਨੀਹ ਪਤਿਤਾ ਪਾਪਹਾਰਿਣੀ । ਅਨ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਸਮਾਗਤਾ
ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਾਰੋਦਧਿਂ ਗਤਾ ਸਾ ਤੁ ਦ੍ਯੁਨਦੀ ਦੇਵਪੂਜਿਤਾ । ਤਤੋ ਮਾਲ੍ਯਵਤਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਪਰਿਨਿਰ੍ਗਤਾ
ਉਹ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਦਿਵਵੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਖਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ; ਫਿਰ ਮਾਲਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਧਾਰ ਨਿਕਲੀ।
ਤਤੋ ਵੇਗਵਤੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੇਤੁਮਾਲਂ ਸਮਾਗਤਾ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਾਮ੍ਨੀ ਦੇਵਨਦੀ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼੍ਯੁਪਾਗਤਾ
ਫਿਰ, ਵੇਗਵਤੀ ਬਣ ਕੇ, ਕੇਤੁਮਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ; ਚਕਸ਼ੁਸ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦਿਵਵੀ ਨਦੀ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਵਹੀ।
ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਮਾਵਿष੍ਟਾ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਦੇਵਵਨ੍ਦਿਤਾ । ਤਤਸ੍ਤृਤੀਯਾ ਧਾਰਾ ਤੁ ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਚ ਨਾਰਦ
ਉਹ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੰਦਿਤ ਹੈ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਈ; ਫਿਰ ਤੀਜੀ ਧਾਰ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨਾਬ੍ਜਭੂਪਦਾਤ੍ । ਵਨਾਨਿ ਗਿਰਿਕੂਟਾਨਿ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਾਗਤਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਅਲਕਾਨੰਦਾ ਦਰਿਆ, ਅਬਜਭੂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।
ਹੇਮਕੂਟਂ ਗਿਰਿਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਤੋऽਪੀਹ ਨਿਰ੍ਗਤਾ । ਅਤਿਵੇਗਵਤੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਾਰਤਂ ਚਾਗਤਾਪਰਾ
ਹੇਮਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਬਣੀ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਜਲਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤृਤੀਯਾ ਸਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਨਾਯ ਸਰਤਾਂ ਮਨੁਜਾਨਾਂ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਤੀਜੀ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਰਾਜਸੂਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਿ ਫਲਂ ਤੁ ਨ ਹਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਤਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਧਾਰਾ ਤੁ ਭृਙ੍ਗਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਪੁਨਃ
ਰਾਜਸੂਯ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਯਗਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਚੌਥੀ ਧਾਰ ਭ੍ਰਿੰਗਵਤ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ—
ਭਦ੍ਰਾਭਿਧਾ ਸਂਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀ ਕੁਰੂਨ੍ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ । ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਾਵਨੀ
ਭਦਰਾ ਨਾਂ ਵਾਲੀ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਗੰਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੇ ਨਦਾਸ਼੍ਚ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਰ੍षੇ ਵਰ੍षੇऽਪਿ ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਬਹੁਸ਼ੋ ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਾਰਪ੍ਰਸੂਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਰਦ
ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਦਰਿਆ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਮੈਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਸ਼ਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਚਾष੍ਟਵਰ੍षਾਣਿ ਭੌਮਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਾਨਿ ਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਨੂੰ ਕਰਮ-ਕਸ਼ੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਵਰਗ-ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਿਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਭੋਗਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਨਾਰਦ । ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਚਾਯੁਤਾਯੁਰ੍ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਗਾ ਦੇਵਸਨ੍ਨਿਭਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਵਰਗ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਭੋਗ-ਥਾਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ, ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰੁषਾ ਨਾਗਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਾਃ । ਮਹਾਸੌਰਤਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾਃ ਕਲਤ੍ਰਾਢ੍ਯਾਃ ਸੁਖਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਏਕਵਰ੍षੋਨਕੇ ਚਾਯੁष੍ਯਾਪ੍ਤਗਰ੍ਭਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਹਿ । ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸਮਃ ਕਾਲੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਹਿ
ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਗਰਭ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੁਵਨਕੋਸ਼ਵਰ੍ਣਨੇ ਇਲਾਵृਤਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਵਰ੍षਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਤੇषੁ ਵਰ੍षੇषੁ ਦੇਵੇਸ਼ਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ ਸ੍ਤਵਨੈਃ ਸਦਾ । ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਜਪਧ੍ਯਾਨਸਮਾਧਿਭਿਃ
ਭੁਵਨ-ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਤੇ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਦੇਸ਼। ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਸਤੁਤੀਆਂ, ਜਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾ-ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਵਨਰਾਜਯਃ । ਫਲਾਨਾਂ ਪਲ੍ਲਵਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਥੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਤੇ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇषੁ ਕਾਨਨਵਰ੍षੇषੁ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਸਾਨੁषੁ । ਗਿਰਿਦ੍ਰੋਣੀषੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਨਿਰ੍ਮਲੋਦਕਰਾਸ਼ਿषੁ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ, ਪਹਾੜੀ ਘਾਟੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ—
ਵਿਕਚੋਤ੍ਪਲਮਾਲਾਸੁ ਹਂਸਸਾਰਸਸਞ੍ਚਯੈਃ । ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤੇषੁ ਤੇष੍ਵੇਵ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਕੂਜਿਤੇषੁ ਚ
ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਜਲਕ੍ਰੀਡਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਵਿਨੋਦੈਃ ਕ੍ਰੀਡਯਨ੍ਤਿ ਚ । ਸੁਨ੍ਦਰੀਲਲਿਤਭ੍ਰੂਣਾਂ ਵਿਲਾਸਾਯਤਨੇषੁ ਚ
ਉਹ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗ-ਤਮਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਨਾਰੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ-ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਤਤ੍ਰਤ੍ਯਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵੈਰਂ ਯੁਵਤਿਭਿਃ ਸਹ । ਨਵਸ੍ਵਪਿ ਚ ਵਰ੍षੇषੁ ਭਗਵਾਨਾਦਿਪੂਰੁषਃ
ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਰੀਵਾਂ ਨਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਨੌਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ—
(ਨਾਰਾਯਣਾਖ੍ਯੋ ਲੋਕਾਨਾਮਨੁਗ੍ਰਹਰਸੈਕਦृਕ੍ ।) ਦੇਵੀਮਾਰਾਧਯਨ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਸ ਚ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਤੇ । ਆਤ੍ਮਵ੍ਯੂਹੇਨੇਜ੍ਯਯਾਸੌ ਸਨ੍ਨਿਧਤ੍ਤੇ ਸਮਾਹਿਤਃ
(ਨਾਰਾਯਣ ਨਾਂ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਇਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ,) ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੂਪ ਤੇ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਉਥੇ ਧਿਆਨ-ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਇਲਾਵृਤੇ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਦ੍ਮਜਾਕ੍ਸ਼ਿਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਏਕ ਏਵ ਭਵੋ ਦੇਵੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਸਤਿ ਸਾਙ੍ਗਨਃ
ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਪਦਮ-ਅੱਖੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਇਕੱਲਾ ਭਵ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਵਸਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨਾਪਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਵਿਤਨੋਤਿ ਚ । ਭਵਾਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਪਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਮਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਵਤਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ। ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਰਦ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵਾਨੀਨਾਥਕੈਃ ਸ੍ਵੀਣਾਮਸਂਖ੍ਯੈਰ੍ਗਣਕੋਟਿਭਿਃ । ਸਂਰੁਧ੍ਯਮਾਨੋ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦੇਵਂ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਂ ਭਜਨ੍
ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਗਰਸ਼ਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਆਤ੍ਮਨਾ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗੇਨ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇਚ੍ਛਯਾ । ਤਾਂ ਤਾਮਸੀਂ ਤੁਰੀਯਾਂ ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਆਪਣੀ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਮਸੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਉਪਧਾਵਤੇ ਚੈਕਾਗ੍ਰਮਨਸਾ ਭਗਵਾਨਜਃ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ੴਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰੁषਾਯ ਸਰ੍ਵਗੁਣਸਂਖ੍ਯਾਨਾਯਾਨਨ੍ਤਾਯਾਵ੍ਯਕ੍ਤਾਯ ਨਮ ਇਤਿ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਅਜਨਮਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਓਮ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੁਣ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਭਜੇ ਭਜਨ੍ਯਾਰਣਪਾਦਪਙ੍ਕਜਂ ਭਗਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ੍ਯ ਪਰਂ ਪਰਾਯਣਮ੍ । ਭਕ੍ਤੇष੍ਵਲਂ ਭਾਵਿਤਭੂਤਭਾਵਨਂ ਭਵਾਪਹਂ ਤ੍ਵਾ ਭਵ ਭਾਵਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਮਪਦਾ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਆਸਰੇ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਯਸ੍ਯ ਮਾਯਾਗੁਣਕਰ੍ਮਵृਤ੍ਤਿਭਿ- ਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਹ੍ਯਣ੍ਵਪਿ ਦृष੍ਟਿਰਜ੍ਯਤੇ । ਈਸ਼ੇ ਯਥਾ ਨੋ ਸ੍ਤ੍ਰਤਮਨ੍ਯੁਰਂਹਸਾ ਕਸ੍ਤਂ ਨ ਮਨ੍ਯੇਤ ਜਿਗੀषੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਾਇਆ, ਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਰਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦੀ—ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅਚਾਨਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦੇ—ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ?
ਅਸਦ੍ਦृਸ਼ੋ ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾਯਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਬੇਵ ਮਧ੍ਵਾਸਵਤਾਗ੍ਰਲੋਚਨਃ । ਨ ਨਾਗਵਧ੍ਵੋऽਰ੍ਹਣ ਈਸ਼ਿਰੇ ਹ੍ਰਿਯਾ ਯਤ੍ਪਾਦਯੋਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਧਰ੍षਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਜੋ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਧੁ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਾਗਣਾਂ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਯਮਾਹੁਰਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਿਜਨ੍ਮਸਂਯਮਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਿਹੀਨਂ ਯਮਨਨ੍ਤਮॄषਯਃ । ਨ ਵੇਦ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਮਿਵ ਕ੍ਯਚਿਤ੍ਸ੍ਥਿਤਂ ਭੂਮਣ੍ਡਲਂ ਮੂਰ੍ਧਸਹਸ੍ਰਧਾਮਸੁ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਨਾਸ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ।