ਪ੍ਰਾਗਾਯਤੌ ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤੌ ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਰਾਜਕੌ । ਏਵਂ ਚੋਤ੍ਤਰਤੋ ਮੇਰੋਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਮਕਰੌ ਗਿਰੀ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਾੜ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੁਮੇਰੁ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤ੍ਰਿਸ਼੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਮਕਰਾ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਏਤੈਸ਼੍ਚਾਦ੍ਰਿਵਰੈਰष੍ਟਸਂਖ੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਗਿਰਿਃ । ਸੁਮੇਰੁਃ ਕਾਞ੍ਚਨਗਿਰਿਃ ਪਰਿਭ੍ਰਾਜਨ੍ ਰਵਿਰ੍ਯਥਾ
ਇਹਨਾਂ ਅੱਠ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਮੇਰੁ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਪਹਾੜ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰੋਰ੍ਮੂਰ੍ਧਨਿ ਧਾਤੁਰ੍ਹਿ ਪੁਰੀ ਪਙ੍ਕਜਜਨ੍ਮਨਃ । ਮਧ੍ਯਤਸ਼੍ਚੋਪਕ੍ਲृਪ੍ਤੇਯਂ ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਯੋਜਨੈਃ
ਸੁਮੇਰੁ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਤੂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਹੈ।
ਸਮਾਨਚਤੁਰਸ੍ਰਾਂ ਚ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਮਯੀਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਵਰ੍ਣਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪਰਾਵਰਵਿਦੋ ਬੁਧਾਃ
ਉਹ ਨਗਰੀ ਚੌਕੋਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵਰਣਨ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਂ ਪੁਰੀਮਨੁਲੋਕਾਨਾਮष੍ਟਾਨਾਮੀਸ਼ਿषਾਂ ਪਰਾਃ । ਪੁਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਸੌਵਰ੍ਣਰੂਪਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਦਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਨਗਰੀ ਅੱਠ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਸਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।
ਯਥਾਰੂਪਂ ਸਾਰ੍ਧਨੇਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਮਿਤਾਃ ਕृਤਾਃ । ਮੇਰੋਰ੍ਨਵ ਪੁਰਾਣਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਨੋਵਤ੍ਯਮਰਾਵਤੀ
ਹਰੇਕ ਨਗਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਲ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਜੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਸੁਮੇਰੁ ਦੇ ਨੌ ਨਗਰ ਹਨ: ਮਨੋਵਤੀ, ਅਮਰਾਵਤੀ...
ਤੇਜੋਵਤੀ ਸਂਯਮਨੀ ਤਥਾ ਕृष੍ਣਾਙ੍ਗਨਾਪਰਾ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਤੀ ਗਨ੍ਧਵਤੀ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਮਹੋਦਯਾ
ਉਥੇ ਤੇਜਵਤੀ, ਸੰਯਮਨੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਅੰਗਨਾ, ਸ਼ਰਧਾਵਤੀ, ਗੰਧਵਤੀ ਅਤੇ ਮਹੋਦਯਾ ਵੀ ਸਨ।
ਯਸ਼ੋਵਤੀ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਵਹ੍ਨ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਜ੍ਞਲਿਙ੍ਗਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਗਵਤੋ ਵਿਭੋਃ
ਯਸ਼ੋਵਤੀ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਥੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਯਜਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਸੀ।
ਵਾਮਪਾਦਾਙ੍ਗੁष੍ਠਨਖਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਨਾਰਦ । ਅਣ੍ਡੋਰ੍ਧ੍ਵਭਾਗਰਨ੍ਧ੍ਰਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਾਤ੍ਸਂਵਿਸ਼ਤੀ ਦਿਵਃ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਕੌਸਮਿਕ ਅੰਡੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਰੰਧਰ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਨਖ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,
ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਵਤਤਾਰੇਯਂ ਗਙ੍ਗਾ ਸਂਵਿਸ਼ਤੀ ਵਿਭੋ । ਲੋਕਾਨਾਮਖਿਲਾਨਾਂ ਚ ਪਾਪਹਾਰਿਜਲਾਕੁਲਾ
ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਹੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਪਰਵੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਯਂ ਚ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭਗਵਤ੍ਪਦੀ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸਾ ਤੁ ਯੁਗਸਾਹਸ੍ਰਕੇਣ ਤੁ
ਇਹੀ ਨਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭਗਵਤਪਦੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ, ਇਹ ਵਹੀ।
ਦਿਵੋ ਮੂਰ੍ਧਾਨਮਾਗਤ੍ਯ ਦੇਵੀ ਦੇਵਨਦੀਸ਼੍ਵਰੀ । ਯਤ੍ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੁਪਦਂ ਨਾਮ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਦਿਵਵੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਈ; ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂਪਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਔਤ੍ਤਾਨਪਾਦਿਰ੍ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਧ੍ਰੁਵਃ ਪਰਮਪਾਵਨਃ । ਭਗਵਤ੍ਪਾਦਯੁਗਲਂ ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਰਜੋ ਦਧਤ੍
ਉਥੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰੂਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਕੌਂਹ ਦੇ ਰੇੜ੍ਹ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯਾਪ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਪਦਵੀਮਚਲਾਂ ਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਜ੍ਞਾ ਮਹਾਸ਼ਯਾਃ
ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਅਡੋਲ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤੇਪ੍ਸਵਃ । ਆਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕੀ ਸਿਦ੍ਧਿਰਿਯਂ ਤਪਤਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾਯਿਨੀ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਧੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚ ਸ਼ਿਰਸਾ ਜਟਾਜੂਟੋषਿਤੇਨ ਚ । ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪਦਾਦ੍ਦੇਵੀ ਨੈਕਸਾਹਸ੍ਰਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਹ ਮਾਟੀ ਵਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂਪਦ ਤੋਂ, ਦੇਵੀ ਅਣਗਣੇ ਦਿਵਵੀਆਂ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਤਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਮਾਨੈਰਾਕੁਲੇ ਦੇਵਯਾਨੇऽਵਤਰਤੀ ਚ ਸਾ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮਾਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਪਤਨ੍ਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਯਸਦ੍ਯਨਿ
ਉਹ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਯਾਨ ਰਾਹੀਂ ਉਤਰਦੀ ਹੈ; ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਵਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਾ ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਚ ਨਾਰਦ । ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਨਾਮਭਿਰ੍ਦੇਵੀ ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮਭਿਸृਤਾ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿਚ, ਉਹ ਚਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਗਈ; ਦੇਵੀ ਚਾਰ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵਹੀ।
ਸਰਿਤਾਂ ਚ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਪਤਿਮੇਵਾਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ । ਸੀਤਾ ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭਦ੍ਰੇਤਿ* ਨਾਮਭਿਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਬਣੀ; ਸੀਤਾ, ਅਲਕਾਨੰਦਾ ਅਤੇ ਚਤੁਰਭਦਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ।
*ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਦ੍ਰੇਤਿ? ਸੀਤਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਾਚ੍ਛਿਖਰੇਭ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਭृਤਾਮ੍ । ਕੇਸਰਾਭਿਧਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਦੀ
ਸੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ, ਕੇਸਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਰਵੰਤੀ, ਸੋਣੀ ਨਦੀ, ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮੂਰ੍ਧ੍ਨੀਹ ਪਤਿਤਾ ਪਾਪਹਾਰਿਣੀ । ਅਨ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਸਮਾਗਤਾ
ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਾਰੋਦਧਿਂ ਗਤਾ ਸਾ ਤੁ ਦ੍ਯੁਨਦੀ ਦੇਵਪੂਜਿਤਾ । ਤਤੋ ਮਾਲ੍ਯਵਤਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਪਰਿਨਿਰ੍ਗਤਾ
ਉਹ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਦਿਵਵੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਖਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ; ਫਿਰ ਮਾਲਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਧਾਰ ਨਿਕਲੀ।
ਤਤੋ ਵੇਗਵਤੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੇਤੁਮਾਲਂ ਸਮਾਗਤਾ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਾਮ੍ਨੀ ਦੇਵਨਦੀ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼੍ਯੁਪਾਗਤਾ
ਫਿਰ, ਵੇਗਵਤੀ ਬਣ ਕੇ, ਕੇਤੁਮਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ; ਚਕਸ਼ੁਸ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦਿਵਵੀ ਨਦੀ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਵਹੀ।
ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਮਾਵਿष੍ਟਾ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਦੇਵਵਨ੍ਦਿਤਾ । ਤਤਸ੍ਤृਤੀਯਾ ਧਾਰਾ ਤੁ ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਚ ਨਾਰਦ
ਉਹ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੰਦਿਤ ਹੈ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਈ; ਫਿਰ ਤੀਜੀ ਧਾਰ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨਾਬ੍ਜਭੂਪਦਾਤ੍ । ਵਨਾਨਿ ਗਿਰਿਕੂਟਾਨਿ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਾਗਤਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਅਲਕਾਨੰਦਾ ਦਰਿਆ, ਅਬਜਭੂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।
ਹੇਮਕੂਟਂ ਗਿਰਿਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਤੋऽਪੀਹ ਨਿਰ੍ਗਤਾ । ਅਤਿਵੇਗਵਤੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਾਰਤਂ ਚਾਗਤਾਪਰਾ
ਹੇਮਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰ ਬਣੀ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਜਲਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤृਤੀਯਾ ਸਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਨਾਯ ਸਰਤਾਂ ਮਨੁਜਾਨਾਂ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਤੀਜੀ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਰਾਜਸੂਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਿ ਫਲਂ ਤੁ ਨ ਹਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਤਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਧਾਰਾ ਤੁ ਭृਙ੍ਗਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਪੁਨਃ
ਰਾਜਸੂਯ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਯਗਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਚੌਥੀ ਧਾਰ ਭ੍ਰਿੰਗਵਤ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ—
ਭਦ੍ਰਾਭਿਧਾ ਸਂਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀ ਕੁਰੂਨ੍ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ । ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਾਵਨੀ
ਭਦਰਾ ਨਾਂ ਵਾਲੀ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਗੰਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੇ ਨਦਾਸ਼੍ਚ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਰ੍षੇ ਵਰ੍षੇऽਪਿ ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਬਹੁਸ਼ੋ ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਾਰਪ੍ਰਸੂਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਰਦ
ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਦਰਿਆ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਰਦ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਮੈਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਹਨ।