ਕੇਤੁਮਾਲਾਖ੍ਯਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਵਰ੍षਯੋਃ ਪ੍ਰਥਿਤੌ ਚ ਤੌ । ਮਨ੍ਦਰਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਸ਼੍ਚ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕਃ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਾੜ ਕੇਤੁਮਾਲ ਤੇ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੰਦਰ, ਮੇਰੁਮੰਦਰ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਤੇ ਕੁਮੁਦ ਵੀ ਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਮੁਦਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਗਿਰਯੋ ਮੇਰੁਪਾਦਕਾਃ । ਯੋਜਨਾਯੁਤਵਿਸ੍ਤਾਰੋਨ੍ਨਾਹਾ ਮੇਰੋਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍
ਕੁਮੁਦ ਆਦਿਕ ਪਹਾੜ ਮੇਰੁ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਉਚਾਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮੇਰੁ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਨ।
ਅਵष੍ਟਮ੍ਭਕਰਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤੋऽਭਿਵਿਰਾਜਿਤਾਃ । ਏਤੇषੁ ਗਿਰਿषੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪਾਦਪਾਸ਼੍ਚੂਤਜਮ੍ਬੁਨੀ
ਉਹ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਆਮ ਅਤੇ ਜਾਮੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਕਦਮ੍ਬਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧ ਇਤਿ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਕੇਤਵੋ ਗਿਰਿਰਾਜੇषੁ ਏਕਾਦਸ਼ਸ਼ਤੋਚ੍ਛ੍ਰਯਾਃ
ਕਦੰਬ ਅਤੇ ਬਰਗਦ ਨਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਪਹਾੜ ਖੜੇ ਹਨ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜ 'ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਗਿਆਰਾਂ ਸੌ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਦ੍ਵਿਟਪਵਿਸ੍ਤਾਰਾਃ ਸ਼ਤਾਖ੍ਯਪਰਿਣਾਹਿਨਃ । ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚ ਹ੍ਰਦਾਸ੍ਤੇषੁ ਪਯੋਮਧ੍ਵਿਕ੍ਸ਼ੁਸਜ੍ਜਲਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ, ਮਧੁ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਦੁਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿਨੋ ਦੇਵਾ ਯੋਗੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਣਿ ਵਿਨ੍ਦਤੇ । ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਲਲਨਾਸੁਖਾਃ
ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਦਿਵਿਆ ਬਾਗ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਰਸਦੇ ਹਨ।
ਨਨ੍ਦਨਂ ਚੈਤ੍ਰਰਥਕਂ ਵੈਭ੍ਰਾਜਂ ਸਰ੍ਵਭਦ੍ਰਕਮ੍ । ਯੇषੁ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਮਰਗਣਾ ਲਲਨਾਯੂਥਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਹ ਹਨ ਨੰਦਨ, ਚੈਤਰਰਥ, ਵੈਭ੍ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਰਵਭਦ੍ਰਕ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਮਰ ਲੋਕ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਪਦੇਵਗਣੈਰ੍ਗੀਤਮਹਿਮਾਨੋ ਮਹਾਸ਼ਯਾਃ । ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਯਥਾਕਾਮਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉਪਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਦਰੋਤ੍ਸਙ੍ਗਸਂਸ੍ਥਸ੍ਯ ਦੇਵਚੂਤਸ੍ਯ ਮਸ੍ਤਕਾਤ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ਸ਼ਤੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਾਤ੍ਫਲਾਨ੍ਯਮृਤਭਾਞ੍ਜਿ ਚ
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਦਿਵਿਆ ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ, ਗਿਆਰਾਂ ਸੌ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਫਲ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਰਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗਿਰਿਕੂਟਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਸੁਸ੍ਵਾਦੂਨਿ ਮृਦੂਨਿ ਚ । ਤੇषਾਂ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣਾਨਾਂ ਫਲਾਨਾਂ ਸੁਰਸੇਨ ਚ
ਉਹ ਫਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਅਰੁਣੋਦਸਵਰ੍ਣੇਨ ਅਰੁਣੋਦਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਨਦੀ ਰਮ੍ਯਜਲਾ ਦੇਵਦੈਤ੍ਯਰਾਜਪ੍ਰਪੂਜਿਤਾ
ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਅਰੁਣੋਦਾ ਨਦੀ ਵਗਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਰੁਣਾਖ੍ਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪਾਪਹਾਰਿਣੀ । ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਚ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਾਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਰੁਣਾ ਨਾਮ ਦੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨੋਪਹਾਰਬਲਿਭਿਃ ਕਲ੍ਮषਘ੍ਨ੍ਯਭਯਪ੍ਰਦਾਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਕृਪਾਵਲੋਕੇਨ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਤੇ ਬਲੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਕੇ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸੁਖ ਤੇ ਸਿਹਤ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਆਦ੍ਯਾ ਮਾਯਾਤੁਲਾਨਨ੍ਤਾ ਪੁष੍ਟਿਰੀਸ਼੍ਵਰਮਾਲਿਨੀ । ਦੁष੍ਟਨਾਸ਼ਕਰੀ ਕਾਨ੍ਤਿਦਾਯਿਨੀਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ ਭੁਵਿ
ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਦਿ, ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ ਅਣਗਣੀ, ਅੰਤਹੀਣ, ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਰਤਾਜ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚਮਕ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਮੁਦਾਵਹਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭੁਵਨਕੋਸ਼ਵਰ੍ਣਨੇऽਰੁਣੋਦਾਦਿਨਦੀਨਾਂ ਨਿਸਰ੍ਗਸ੍ਥਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਰੁਣੋਦਾ ਨਦੀ ਯਾ ਤੁ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਚ ਨਾਰਦ । ਮਨ੍ਦਰਾਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤੀ ਸਾ ਪੂਰ੍ਵੇਣੇਲਾਵृਤਂ ਪ੍ਲਵੇਤ੍
ਭੁਵਨ ਦੇ ਆਵਰਨ ਅਤੇ ਅਰੁਣੋਦਾ ਆਦਿ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਾਰਦ, ਅਰੁਣੋਦਾ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉਤਰੀ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਜੋषਣਾਦ੍ਭਵਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨੁਚਰੀਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮਪਿ । ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਦੇਹਗਨ੍ਧਵਹੋऽਨਿਲਃ
ਭਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਸਤੀਆਂ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਯਤ੍ਯਭਿਤੋ ਭੂਮਿਂ ਦਸ਼ਯੋਜਨਸਂਖ੍ਯਯਾ । ਏਵਂ ਜਮ੍ਬੂਫਲਾਨਾਂ ਚ ਤੁਙ੍ਗਦੇਸ਼ਨਿਪਾਤਨਾਤ੍
ਉਹ ਹਵਾ ਦਸ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਹਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾਮੁਨ ਦੇ ਫਲ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ—
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤਾਮਨਸ੍ਥੀਨਾਂ ਕੁਞ੍ਜਰਾਙ੍ਗਪ੍ਰਮਾਣਿਨਾਮ੍ । ਰਸੇਨ ਚ ਨਦੀ ਜਮ੍ਬੂਨਾਮ੍ਨੀ ਮੇਰ੍ਵਾਖ੍ਯਮਨ੍ਦਰਾਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਫਲ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਅੰਗ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਸ ਨਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਮੁਨ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੂ, ਮੰਦਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਪਤਨ੍ਤੀ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਲਾਵृਤਂ ਗਤਾ । ਦੇਵੀ ਜਮ੍ਬੂਫਲਾਸ੍ਵਾਦਤੁष੍ਟਾ ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਦਿਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ; ਜਾਮੁਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਦੇਵੀ, ਜਾਮਵਾਦਿਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਦੇਵਨਾਗਰ੍षਿਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਪੂਜਨੀਯਪਦਾ ਮਾਨ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਦਯਾਕਰੀ
ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਾਵਨੀ ਪਾਪਿਨਾਂ ਰੋਗਨਾਸ਼ਿਨੀ ਸ੍ਮਰਤਾਮਪਿ । ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਵਿਘ੍ਨਸਂਹਰ੍ਤ੍ਰੀ ਮਾਨਨੀਯਾ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਕਿਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਕਾਮਕਲਾ ਕਰੁਣਾ ਕਾਮਪੂਜਿਤਾ । ਕਠੋਰਵਿਗ੍ਰਹਾ ਧਨ੍ਯਾ ਨਾਕਿਮਾਨ੍ਯਾ ਗਭਸ੍ਤਿਨੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਦਿਲੋਂ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਕੜਕ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਏਭਿਰ੍ਨਾਮਪਦੈਃ ਕਾਮਂ ਜਪਨੀਯਾ ਸਦਾ ਨृਣਾਮ੍ । ਜਮ੍ਬੂਨਦੀਰੋਧਸੋਰ੍ਯਾ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਤੀਰਵਰ੍ਤਿਨੀ
ਇਹਨਾਂ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਜਪਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਉਹ ਜੰਬੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੇ ਟੀਲੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੂਰਸੇਨਾਨੁਵਿਦ੍ਧ੍ਯਮਾਨਾ ਵਾਯ੍ਵਰ੍ਕਯੋਗਤਃ । ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਮਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਭੂषਣਂ ਵਿਵਿਧਂ ਮਹਤ੍
ਜੰਬੂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਛੇਦੀ ਹੋਈ, ਹਵਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਂ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਯਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਵਿਬੁਧਾ ਯੋषਿਦ੍ਭਿਃ ਕਾਮੁਕਾਃ ਸਦਾ
ਜੰਬੂਨਦੀ ਸੋਨਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਸੋਨਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਦਾ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਕੁਟਂ ਕਟਿਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਕੇਯੂਰਾਦੀਨ੍ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ । ਮਹਾਕਦਮ੍ਬਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਿਰਿਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕੁਟ, ਕਮਰਬੰਦ, ਬਾਂਹ ਫੁੱਲ ਤੇ ਹੋਰ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਂ ਕਦੰਬ ਰੁੱਖ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਕੋਟਰਦੇਸ਼ੇਭ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚ ਧਾਰਾਸ਼੍ਚ ਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਿਰਿਮੂਰ੍ਧ੍ਨੀਹ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯੇਤਾ ਭੁਵਂ ਗਤਾਃ
ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਧੁਧਾਰਾਃ ਪਞ੍ਚ ਤਾਸ੍ਤੁ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਲਾਵृਤਂ ਪ੍ਲੁਤਾਃ । ਯਾਸ਼੍ਚੋਪਭੁਜ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮੁਖਗਨ੍ਧਭृਤ੍
ਉਹ ਪੰਜ ਮਧੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਯੁਃ ਸਮਨ੍ਤਤੋऽਗਚ੍ਛਞ੍ਛਤਯੋਜਨਵਾਸਨਃ । ਧਾਰੇਸ਼੍ਵਰੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਿਣੀ
ਹਵਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਧਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।