ਵਟਪਤ੍ਰਸ਼ਯਾਨਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਬਾਲਰੂਪਿਣੇ । ਕੇਨਾਸ੍ਮਿ ਬਾਲਭਾਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋऽਹਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਾ
ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਲੈਟੇ ਹੋਏ, ਬਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ; ਮੈਂ ਜੋ ਚਿੱਤ-ਸਵਰੂਪ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਕੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਕਥਂ ਜਾਨਾਮਿ ਚਾਖਿਲਮ੍ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਯ ਮੁਕੁਨ੍ਦਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਕਿਸ ਲਈ, ਕਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਮੁਕੁੰਦ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ—
ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧੇਨ ਤਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਗਵਤ੍ਯਾਖਿਲਾਰ੍ਥਦਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਖਲ੍ਵਿਦਮੇਵਾਹਂ ਨਾਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਅੱਧੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਅਰਥ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਤਦ੍ਵਚੋ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਮਨਸ੍ਯਪਿ । ਕੇਨੋਕ੍ਤਾ ਵਾਗਿਯਂ ਸਤ੍ਯਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਚੇਤਸਾ
ਇਹ ਬਚਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਿਸ ਨੇ ਕਹੀ?' ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਥਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤਾਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੌ ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਮ੍ । ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪ੍ਰਪਨ੍ਨੇਨ ਧृਤਂ ਭਾਗਵਤਂ ਹृਦਿ
ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ—ਇੱਕ ਔਰਤ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ? ਐਸੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਭਾਗਵਤ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਕृਤੋਚ੍ਚਾਰਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨੇਵਾਸ੍ਤਚੇਤਸਾ । ਵਟਪਤ੍ਰੇ ਸ਼ਯਾਨਃ ਸਨ੍ਨਭੂਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸੀ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਭਗਵਤੀ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਵਰਾਯੁਧਧਰਾ ਸ਼ਿਵਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯਭੂषਣਭੂषਿਤਾ । ਸਂਯੁਤਾ ਸਦृਸ਼ੀਭਿਸ਼੍ਚ ਸਖੀਭਿਃ ਸ੍ਵਵਿਭੂਤਿਭਿਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਅਸਮਾਨੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਿਹੇ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ । ਮਨ੍ਦਹਾਸ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜਾਨਾ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾ
ਉਹ ਮਹਾਂਲਕਸ਼ਮੀ, ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਅਣਗਣ ਹੈ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਾਂ ਤਥਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृਦਯੇ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰਾਧਾਰਾ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ, ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਤਿਰ੍ਭੂਤਿਸ੍ਤਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਧृਤਿਃ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇਧਾ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਨਿਦ੍ਰਾ ਦਯਾ ਗਤਿਃ
ਪਿਆਰ, ਸੁਖ, ਬੁੱਧੀ, ਸੋਚ, ਇਜ਼ਤ, ਯਾਦ, ਹੌਸਲਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸਮਝ, ਸਵਧਾ, ਸਵਾਹਾ, ਭੁੱਖ, ਨੀਂਦ, ਦਇਆ ਤੇ ਚਲਣ—
ਤੁष੍ਟਿਃ ਪੁष੍ਟਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਲਜ੍ਜਾ ਜृਮ੍ਭਾ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ । ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਸੰਤੋਖ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਮਾਫੀ, ਲਾਜ, ਅੰਗੜਾਈ, ਸੁਸਤਾਪਣ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੜੀਆਂ ਸਨ।
ਵਰਾਯੁਧਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਾਨਾਭੂषਣਭੂषਿਤਾਃ । ਮਨ੍ਦਾਰਮਾਲਾਕੁਲਿਤਾ ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਰਾਜਿਤਾਃ
ਸਭ ਨੇ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮੰਦਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਜਲੇ । ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਹृਦਯਃ ਸਮ੍ਬਭੂਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਇਕੱਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਦਿਲ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਦृष੍ਟਮਾਯੋऽਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਃ । ਕੁਤੋ ਭੂਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕੁਤੋऽਹਂ ਵਟਤਲ੍ਪਗਃ
ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈਆਂ? ਤੇ ਮੈਂ ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ?
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਘੋਰੇ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਃ ਕਥਮੁਤ੍ਥਿਤਃ । ਕੇਨਾਹਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਾਕृਤਿਮ੍
ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ, ਇਕੱਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਉੱਗਿਆ? ਕਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਬਣਾਇਆ?
ਮਮੇਯਂ ਜਨਨੀ ਨੋ ਵਾ ਮਾਯਾ ਵਾ ਕਾਪਿ ਦੁਰ੍ਘਟਾ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਦਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ
ਕੀ ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਜਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੋਕੇ ਮਾਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਅੱਜ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਦਿੱਤਾ?
ਕਿਂ ਮਯਾ ਚਾਤ੍ਰ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਾ ਨ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਮੌਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਿष੍ਠੇਯਂ ਬਾਲਭਾਵਾਦਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ, ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਚੋਖਾ ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ?
ਵ੍ਯਾਸੋਪਦੇਸ਼ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤਂ ਦੇਵਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਵਟਪਤ੍ਰਕੇ । ਉਵਾਚ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋ ਕਿਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਹ੍ਯਸਿ
ਵਿਆਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਉਸ ਹੈਰਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੀ: 'ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ?'
ਮਹਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਵਾਨ੍ਪੁਰਾ । ਪ੍ਰਭਵੇ ਪ੍ਰਲਯੇ ਜਾਤੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਸਾ ਪਰਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਗੁਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਥਾਪ੍ਯਹਮ੍ । ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਕਿਲ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਮਿਕਾਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤਿ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ; ਤੂੰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ। ਜੋ ਸਾਤਵਿਕ ਸ਼ਕਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤਿ ਜਾਣ।
ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਭਿਕਮਲਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਸ ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਰਜੋਗੁਣਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਤੇਰੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸ ਤਦਾ ਤਪ ਆਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਰਜਸਾ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਞ੍ਚ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਉਹ ਸਮੇਂ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਜੋਗੁਣ ਨਾਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਧਾਰ ਲਏਗਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰੇਗਾ।
ਸਗੁਣਾਨ੍ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਮਨਃਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਗੁਣ ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇਗਾ।
ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਤਤਃ ਸਰ੍ਗਂ ਤੇਨ ਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਪਾਲਯਿਤਾ ਤਥਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰਚਨਹਾਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਤਦ੍ਭੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਘੋਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਤੁ ਤਾਮਸੀਮ੍
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਜੰਮਣਗੇ; ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤਾਮਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਸੋऽਪਿ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਤੇਨਾਹਂ ਤ੍ਵਾਮੁਪਾਯਾਤਾ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀਂ ਤ੍ਵਮਵੇਹਿ ਮਾਮ੍
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਸੱਤਵਗੁਣੀ ਜਾਣ।
ਸ੍ਥਾਸ੍ਯੇऽਹਂ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੀਪਸ੍ਥਾ ਸਦਾਹਂ ਮਧੁਸੂਦਨ । ਹृਦਯੇ ਤੇ ਕृਤਾਵਾਸਾ ਭਵਾਮਿ ਸਤਤਂ ਕਿਲ
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਾਂਗੀ; ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਾਂਗੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯਾਰ੍ਧਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਦੇਵਿ ਸ੍ਫੁਟਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਤਤ੍ਕੇਨੋਕ੍ਤਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਰਹਸ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅੱਧਾ ਭਾਗ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਸੁਣਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਭੇਦ ਕਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਵਾਲੀ?
ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸਂਸ਼ਯੋऽਯਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਨਿਰ੍ਧਨੋ ਹਿ ਯਥਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗਰੀਬ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।