ਇਦਂ ਤੁ ਗੀਤਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮੇ ਨਾਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਵਦੇਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਨਾਭਕ੍ਤਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਨ ਧੂਰ੍ਤਾਯ ਚ ਦੁਰ੍ਹृਦੇ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਗੀਤ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਨਾ ਹੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚਲਾਕ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਂ ਮਾਤੁਰੁਦ੍ਘਾਟਨਮੁਰੋਜਯੋਃ । ਤਸ੍ਮਾਦਵਸ਼੍ਯਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਗੋਪਨੀਯਮਿਦਂ ਸਦਾ
ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਮਾਤਾ ਦੇ ਉਰਜਾ ਦੀ ਖੋਲ੍ਹ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੁਕਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਯਂ ਭਕ੍ਤਾਯ ਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਜ੍ਯੇष੍ਠਪੁਤ੍ਰਾਯ ਚੈਵ ਹਿ । ਸੁਸ਼ੀਲਾਯ ਸੁਵੇषਾਯ ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਿਯੁਤਾਯ ਚ
ਇਹ ਭਗਤ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਠੇਦੇਤਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਮ੍ ਸਮੀਪਤਃ । ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ; ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਭਗਵਤੀ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵੀਦਰ੍ਸ਼ਨਤੋऽਭਵਨ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਤੀ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤੋ ਹਿਮਾਲਯੇ ਜਜ੍ਞੇ ਦੇਵੀ ਹੈਮਵਤੀ ਤੁ ਸਾ । ਯਾ ਗੌਰੀਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਸੀਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਸਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਯ ਚ
ਫਿਰ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਈ; ਉਹ ਗੌਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਸ੍ਤਾਰਕਸ੍ਤੇਨ ਪਾਤਿਤਃ । ਸਮੁਦ੍ਰਮਨ੍ਥਨੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਾਸੁਰ੍ਨਰਾਧਿਪ
ਫਿਰ ਸਕੰਦ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਨ ਸਮੇਂ, ਰਤਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੈਃ ਸ੍ਤੁਤਾ ਦੇਵੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮਾਦਰਾਤ੍ । ਤੇषਾਮਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਾਯ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਤੁ ਰਮਾ ਤਤਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਰਮਾ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਯ ਸੁਰੈਰ੍ਦਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਮੋऽਭਵਤ੍ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਦੇਵੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਗੌਰੀਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਿਵਿषਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍ । ਨ ਵਾਚ੍ਯਂ ਤ੍ਵੇਤਦਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਰਹਸ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਯਤਃ
ਗੌਰੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੀਤਾ ਰਹਸ੍ਯਭੂਤੇਯਂ ਗੋਪਨੀਯਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਮਸੇਨ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਾਵਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਹ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਭੁਵਨਕੋਸ਼ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇ ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਨਵੇ ਵਰਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ ਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਵਯੋਤ੍ਥਾਨਾਂ ਨृਪਾਣਾਂ ਸਤ੍ਕਥਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਚਰਿਤਂ ਭਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤਦਮृਤਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੇ, ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ—ਇਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾ । ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਦ੍ਯਦ੍ਰੂਪੇਣ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ, ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸ-ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਵੈ ਸ੍ਥਾਨੇ ਯੇਨ ਯੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ । (ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ੀ ਪੂਜਨੀਯਾ ਫਲਪ੍ਰਦਾ । ਯੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਬੀਜੇਨ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਚ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਕਿਹੜੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਮੰਤ੍ਰ ਬੀਜ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਯੇਨ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਤਤ੍ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇ ਸ੍ਵਰੂਪੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਤੇਰ੍ਗਤਿਃ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਦ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਯੇਨ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਹਮਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਆਪਣਾ ਲਕੜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸੋ, ਵੈਦਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵ੍ਯਾਰਾਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਤ੍ਕृਤੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨਾਪਿ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਤ੍ਰ ਵਿਨ੍ਦਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੇਤਨ੍ਨਾਰਦੇਨ ਪृष੍ਟੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪੁਰਾ । ਤਸ੍ਮੈ ਯਦੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਯੋਗਚਰ੍ਯਾਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ
ਇਹੀ ਗੱਲ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛੀ ਸੀ; ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕਦਾ ਨਾਰਦਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗਤਖੇਦਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਥਿਵਾਨ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋਣ ਤੇ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮੈ ਯੋਗਾਤ੍ਮਨੇ ਨਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਤਨੂਦ੍ਭਵਃ । ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਦਿਮਂ ਚਾਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋ ਭਵਤਾਨਘ
ਯੋਗ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਉਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਦੇਵਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ । ਜਗਦਾਧਾਰ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸ਼੍ਲਾਘਨੀਯੋਰੁਸਦ੍ਗੁਣ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਜਗਤ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਭ ਵਧਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਜਗਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਦ੍ਯਂ ਯਤ੍ਤਨ੍ਮੇ ਵਦ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਜਾਯਤੇ ਕੁਤ ਏਵੇਦਂ ਕੁਤਸ਼੍ਚੇਦਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ ਸਚ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਚਾਹੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਕੁਤੋऽਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਕਾਲੇ ਕੁਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਫਲੋਦਯਃ । ਕੇਨ ਜ੍ਞਾਤੇਨ ਮਾਯੈषਾ ਮੋਹਭੂਰ੍ਨਾਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਫਲ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇਹ ਭਟਕਣ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਕਯਾਰ੍ਚਯਾ ਕਿਂ ਜਪੇਨ ਕਿਂ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਤ੍ਮਹृਤ੍ਕਜੇ । ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਜਾਯਤੇ ਦੇਵ ਤਮਸ੍ਯਰ੍ਕੋਦਯੋ ਯਥਾ
ਕਿਹੜੀ ਪੂਜਾ, ਕਿਹੜੇ ਜਪ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ, ਚਾਨਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ?
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਤ੍ਤਰਂ ਦੇਵ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ । ਯਥਾ ਲੋਕਸ੍ਤਰੇਦਨ੍ਧਤਮਸਂ ਤ੍ਵਞ੍ਜਸੈਵ ਹਿ
ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਡਿੱਗੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਣ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਦੇਵਰ੍षਿਣਾ ਪृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾਚੀਨੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਨਾਰਾਯਣੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਪ੍ਰਤਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਦ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਰ੍षਿਵਰ੍ਯਾਤ੍ਰ ਜਗਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯੇਨ ਜ੍ਞਾਤੇਨ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਹਿ ਜਾਯਤੇ ਨ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਚ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਜਗਤ ਦੇ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ।
ਜਗਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯੇਵ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਯਾਪਿ ਹਿ । ऋषਿਭਿਰ੍ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਾਰ ਹੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਹੀ ਹੈ।
ਸਾ ਜਗਤ੍ਸृਜਤੇ ਦੇਵੀ ਤਯਾ ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ੍ਯਤੇ । ਤਯਾ ਚ ਨਾਸ਼੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਗੁਣਤ੍ਰਯਾਤ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਰਚਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਿਦ੍ਧਰ੍षਿਪੂਜਿਤਮ੍ । ਸ੍ਮਰਤਾਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਘ੍ਨਂ ਕਾਮਦਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਤਥਾ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸਵਰੂਪ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਨੁਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯਃ ਪਦ੍ਮਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਸ਼ਤਰੂਪਾਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਧਿਪਃ
ਮਨੁ, ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਪਦਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇਜਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਦਾ ਪਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।