ਵਿष੍ਣ੍ਵਂਸ਼ਸਮ੍ਭਵੋ ਵ੍ਯਾਸ ਇਤਿ ਪੌਰਾਣਿਕਾ ਜਗੁਃ । ਸੋऽਪਿ ਮੋਹਾਰ੍ਣਵੇ ਮਗ੍ਨੋ ਭਗ੍ਨਪੋਤੋ ਵਣਿਗ੍ਯਥਾ
ਪੁਰਾਣਿਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਅਾਸ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਵੀ, ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ, ਮੋਹ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਅਸ਼੍ਰੁਪਾਤਂ ਕਰੋਤ੍ਯਦ੍ਯ ਵਿਵਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਯਥਾ । ਅਹੋ ਮਾਯਾਬਲਂ ਚੈਤਦ੍ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਂ ਪਣ੍ਡਿਤੈਰਪਿ
ਅੱਜ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਆਂਸੂ ਵਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਵਾਹ! ਮਾਇਆ ਦੀ ਇਹ ਤਾਕਤ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਕੋऽਯਂ ਕੋऽਹਂ ਕਥਂ ਚੇਹ ਕੀਦृਸ਼ੋऽਯਂ ਭ੍ਰਮਃ ਕਿਲ । ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕੇ ਦੇਹੇ ਪਿਤਾਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਵਾਸਨਾ
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਭਰਮ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ 'ਪਿਤਾ' ਤੇ 'ਪੁੱਤਰ' ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਲਿष੍ਠਾ ਖਲੁ ਮਾਯੇਯਂ ਮਾਯਿਨਾਮਪਿ ਮੋਹਿਨੀ । ਯਯਾਭਿਭੂਤਃ ਕृष੍ਣੋऽਪਿ ਕਰੋਤਿ ਰੋਦਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਹ ਮਾਇਆ ਵਾਕਈ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਵੀ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਾਂ ਨਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਾਮ੍ । ਜਨਨੀਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਤਥੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਨ ਵਿਚ ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰਣ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ।
ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੀਨਂ ਤਂ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਣਵਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ । ਅਰਣੀਸਮ੍ਭਵੋ ਵ੍ਯਾਸਂ ਹੇਤੁਮਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿਅਾਸ, ਜੋ ਅਰਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਗਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਾਰਣ ਭਰੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬੋਧਦਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕਿਂ ਸ਼ੋਕਂ ਕੁਰੁषੇ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਯਥਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਨਰਃ
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਮਾਲਕ?
ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਮਿ ਨ ਜਾਨੇ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ । ਕੋऽਹਂ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਵਿਭ੍ਰਮੋऽਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਿ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੌਣ ਸੀ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਜੀ।
ਕੁਰੁ ਧੈਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਮਾ ਵਿषਾਦੇ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ । ਮੋਹਜਾਲਮਿਮਂ ਮਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚ ਸ਼ੋਕਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ, ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਜਾ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾ; ਇਹ ਮੋਹ ਦੀ ਜਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੇ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਨਿਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਨ ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਚ । ਪਿਪਾਸਾ ਜਲਪਾਨੇਨ ਯਾਤਿ ਨੈਵਾਤ੍ਮਜੇਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਭੁੱਖ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਿਟਦੀ ਹੈ, ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਪਿਆਸ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਘ੍ਰਾਣਂ ਸੁਖਂ ਸੁਗਨ੍ਧੇਨ ਕਰ੍ਣਜਂ ਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਚ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁਖਂ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਨੂਨਂ ਪੁਤ੍ਰੋऽਹਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਤੇ
ਨੱਕ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕੰਨ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ; ਔਰਤ ਦਾ ਸੁਖ ਔਰਤ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਅਜੀਗਰ੍ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰੋऽਪਿ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਭੂਭੁਜੇ । ਪਸ਼ੁਕਾਮਾਯ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਦਤ੍ਤੋ ਮੌਲ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਅਜੀਗਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਹਰੀਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਤੇ ਯਜਨ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸੁਖਾਨਾਂ ਸਾਧਨਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਧਨਾਤ੍ਸੁਖਸਮੁਚ੍ਚਯਃ । ਧਨਮਰ੍ਜਯ ਲੋਭਸ਼੍ਚੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋऽਹਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਸਾਧਨ ਧਨ ਹੈ, ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਮਾਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਦੈਵਜ੍ਞੋऽਸਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਯਥਾ ਮੁਚ੍ਯੇਯਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਗਰ੍ਭਵਾਸਭਯਾਨ੍ਮੁਨੇ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਭਾਗ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ; ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰਭ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਮੁਨੀ।
ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਾਨੁषਂ ਜਨ੍ਮ ਕਰ੍ਮਭੂਮਾਵਿਹਾਨਘ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਂ ਵੈ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਚੋਤ੍ਤਮੇ ਕੁਲੇ
ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਜੀ; ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਵਾਕਈ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਬਦ੍ਧੋऽਹਮਿਤਿ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਪਸਰ੍ਪਤਿ ਚਿਤ੍ਤਤਃ । ਸਂਸਾਰਵਾਸਨਾਜਾਲੇ ਨਿਵਿष੍ਟਾ ਵृਦ੍ਧਿਗਾਮਿਨੀ
ਮੈਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ—ਇਹ ਸੋਚ ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ; ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਕੇ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪੁਤ੍ਰੇਣਾਮਿਤਬੁਦ੍ਧਿਨਾ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਕਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਮਾਨਸਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਬੇਅੰਤ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੇ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਚੌਥੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪਠ ਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗ ਮਯਾ ਭਾਗਵਤਂ ਕृਤਮ੍ । ਸ਼ੁਭਂ ਨ ਚਾਤਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਮਿਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੜ੍ਹ, ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਭਾਗਵਤ; ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਧਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਭੂषਣਂ ਮਮ ਸਮ੍ਮਤਮ੍
ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਸਕੰਧ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਲਕੜੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਗਹਿਣਾ ਹੈ।
ਸਦਸਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਜਾਯਤੇ । ਯੇਨ ਭਾਗਵਤੇਨੇਹ ਤਤ੍ਪਠ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ।
ਵਟਪਤ੍ਰਸ਼ਯਾਨਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਬਾਲਰੂਪਿਣੇ । ਕੇਨਾਸ੍ਮਿ ਬਾਲਭਾਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋऽਹਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਾ
ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਲੈਟੇ ਹੋਏ, ਬਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ; ਮੈਂ ਜੋ ਚਿੱਤ-ਸਵਰੂਪ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਕੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਕਥਂ ਜਾਨਾਮਿ ਚਾਖਿਲਮ੍ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਯ ਮੁਕੁਨ੍ਦਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਕਿਸ ਲਈ, ਕਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਮੁਕੁੰਦ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ—
ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧੇਨ ਤਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਗਵਤ੍ਯਾਖਿਲਾਰ੍ਥਦਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਖਲ੍ਵਿਦਮੇਵਾਹਂ ਨਾਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਅੱਧੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਅਰਥ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਤਦ੍ਵਚੋ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਮਨਸ੍ਯਪਿ । ਕੇਨੋਕ੍ਤਾ ਵਾਗਿਯਂ ਸਤ੍ਯਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਚੇਤਸਾ
ਇਹ ਬਚਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਿਸ ਨੇ ਕਹੀ?' ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਥਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤਾਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੌ ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਮ੍ । ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪ੍ਰਪਨ੍ਨੇਨ ਧृਤਂ ਭਾਗਵਤਂ ਹृਦਿ
ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ—ਇੱਕ ਔਰਤ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ? ਐਸੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਭਾਗਵਤ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਕृਤੋਚ੍ਚਾਰਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨੇਵਾਸ੍ਤਚੇਤਸਾ । ਵਟਪਤ੍ਰੇ ਸ਼ਯਾਨਃ ਸਨ੍ਨਭੂਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸੀ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਭਗਵਤੀ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਵਰਾਯੁਧਧਰਾ ਸ਼ਿਵਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯਭੂषਣਭੂषਿਤਾ । ਸਂਯੁਤਾ ਸਦृਸ਼ੀਭਿਸ਼੍ਚ ਸਖੀਭਿਃ ਸ੍ਵਵਿਭੂਤਿਭਿਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਅਸਮਾਨੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਿਹੇ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ । ਮਨ੍ਦਹਾਸ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜਾਨਾ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾ
ਉਹ ਮਹਾਂਲਕਸ਼ਮੀ, ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਅਣਗਣ ਹੈ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਾਂ ਤਥਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृਦਯੇ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰਾਧਾਰਾ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ, ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।