ਜਨ੍ਮਦੁਃਖਂ ਜਰਾਦੁਃਖਂ ਦੁਃਖਂ ਚ ਮਰਣੇ ਤਥਾ । ਗਰ੍ਭਵਾਸੇ ਪੁਨਰ੍ਦੁਃਖਂ ਵਿष੍ਠਾਮੂਤ੍ਰਮਯੇ ਪਿਤਃ
ਜਨਮ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਵੀ ਦੁੱਖ। ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਵੀ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਗੰਦ ਤੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਤਿਸ਼ਯਂ ਦੁਃਖਂ ਤृष੍ਣਾਲੋਭਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਯਾਞ੍ਚਾਯਾਂ ਪਰਮਂ ਦੁਃਖਂ ਮਰਣਾਦਪਿ ਮਾਨਦ
ਇਸ ਲਈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਬਹੁਤ ਵਧੀਕ ਹੈ। ਮੰਗਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਜੀ।
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਧਨਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਨ ਬੁਦ੍ਧਿਬਲਜੀਵਨਾਃ । ਪਰਾਸ਼ਾ ਪਰਮਂ ਦੁਃਖਂ ਮਰਣਂ ਚ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੀਵਦੇ। ਪਰਾਧੀਨਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਾਨ੍ ਵੇਦਾਞ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਧਨਿਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸ੍ਤੁਤਿਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਬੁਧੈਃ
ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਲਈ ਧਨਵਾਨਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕੋਦਰਸ੍ਯ ਕਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਪਤ੍ਰਮੂਲਫਲਾਦਿਭਿਃ । ਯੇਨਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਪੂਰ੍ਯਤੇ
ਇੱਕ ਪੇਟ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਚਿੰਤਾ? ਪੱਤਿਆਂ, ਜੜਾਂ, ਫਲਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਪੇਟ ਭਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਪੌਤ੍ਰਾਃ ਕੁਟੁਮ੍ਬੇ ਵਿਪੁਲੇ ਸਤਿ । ਪੂਰਣਾਰ੍ਥਂ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਕ੍ਵ ਸੁਖਂ ਪਿਤਰਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਜੀ, ਅਜੀਬ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਦ ਮਮ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸੁਖਾਕਰਮ੍ । ਕਰ੍ਮਕਾਣ੍ਡੇऽਖਿਲੇ ਤਾਤ ਨ ਰਮੇऽਹਂ ਕਦਾਚਨ
ਮੈਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਸਿਖਾਓ। ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਰਮਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਵਦ ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯੋਪਾਯਂ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਸਞ੍ਚਿਤਂ ਤਥਾ । ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਯਥਾ ਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮਮੂਲਜਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸੋ—ਪ੍ਰਾਰਬਧ, ਸੰਚਿਤ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ—ਤਾਂ ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਜਲੂਕੇਵ ਸਦਾ ਨਾਰੀ ਰੁਧਿਰਂ ਪਿਬਤੀਤਿ ਵੈ । ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਤੁ ਨ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਮੋਹਿਤੋ ਭਾਵਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਜਿਵੇਂ ਜਲੂਕ ਸਦਾ ਲਹੂ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਵੀ; ਪਰ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ, ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਭੋਗੈਰ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਧਨਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਮਨਃ ਕੁਟਿਲਭਾषਣੈਃ । ਕਾਨ੍ਤਾ ਹਰਤਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਕਃ ਸ੍ਤੇਨਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੋऽਪਰਃ
ਰਸ-ਵਿਲਾਸ, ਤਾਕਤ, ਧਨ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਕਟਿਲ ਬੋਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਚੋਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਿਦ੍ਰਾਸੁਖਵਿਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਤੁ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਧਾਤ੍ਰਾ ਦੁਃਖਾਯ ਨ ਸੁਖਾਯ ਚ
ਸੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੂਰਖ ਪਤਨੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਭਾਗ ਦੇ ਧੋਖੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੁਖ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਚ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ ਮਹਤੀਂ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਿਅਾਸ ਤੇ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਇਹ ਜਿਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਅਾਸ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸੁਸ੍ਰੁਵੁਰਸ਼੍ਰੂਣਿ ਲੋਚਨਾਦੁਃਖਜਾਨਿ ਚ । ਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰੇऽਭੂਦ੍ਗ੍ਲਾਨਿਂ ਪ੍ਰਾਪ ਮਨਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਆਂਸੂ ਵਹਿ ਪਏ, ਸਰੀਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਮਨ ਥੱਕ ਗਿਆ।
ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਂ ਪਿਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੀਨਂ ਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ । ਉਵਾਚ ਪਿਤਰਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ
ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੁਖੀ, ਹਤਾਸ ਤੇ ਗਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੁਕ ਨੇ, ਅਜਬੀ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਹੋ ਮਾਯਾਬਲਂ ਚੋਗ੍ਰਂ ਯਨ੍ਮੋਹਯਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਵੇਦਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਵੇਦਸਮ੍ਮਿਤਮ੍
ਵਾਹ! ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ, ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਜਾਨੇ ਕਾ ਚ ਸਾ ਮਾਯਾ ਕਿਂਸ੍ਵਿਤ੍ਸਾਤੀਵ ਦੁष੍ਕਰਾ । ਯਾ ਮੋਹਯਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਮ੍
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਇਹ ਮਾਇਆ ਕੀ ਹੈ, ਕਿੰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਅਾਸ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਚ ਵਕ੍ਤਾ ਚ ਨਿਰ੍ਮਾਤਾ ਭਾਰਤਸ੍ਯ ਚ । ਵਿਭਾਗਕਰ੍ਤਾ ਵੇਦਾਨਾਂ ਸੋऽਪਿ ਮੋਹਮੁਪਾਗਤਃ
ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਵਕਤਾ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਚਯਤਾ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਤਾਂ ਯਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵੀਂ ਯਾ ਮੋਹਯਤਿ ਵੈ ਜਗਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਹਰਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਕਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਕੀਦृਸ਼ੀ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਮਹਾਦੇਵ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਆਮ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ।
ਕੋऽਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਯੋ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਮਾਯਯਾ । ਯਨ੍ਮੋਹਂ ਗਮਿਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਹਰਾਦਯਃ
ਕੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੈ ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਮਹਾਦੇਵ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?
ਅਹੋ ਬਲਮਹੋ ਵੀਰ੍ਯਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਖਲੁ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਮਾਯਯੈਵ ਵਸ਼ਂ ਨੀਤਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਵਾਹ! ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾਈ ਹੈ; ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਆ ਗਿਆ।
ਵਿष੍ਣ੍ਵਂਸ਼ਸਮ੍ਭਵੋ ਵ੍ਯਾਸ ਇਤਿ ਪੌਰਾਣਿਕਾ ਜਗੁਃ । ਸੋऽਪਿ ਮੋਹਾਰ੍ਣਵੇ ਮਗ੍ਨੋ ਭਗ੍ਨਪੋਤੋ ਵਣਿਗ੍ਯਥਾ
ਪੁਰਾਣਿਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਅਾਸ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਵੀ, ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ, ਮੋਹ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਅਸ਼੍ਰੁਪਾਤਂ ਕਰੋਤ੍ਯਦ੍ਯ ਵਿਵਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਯਥਾ । ਅਹੋ ਮਾਯਾਬਲਂ ਚੈਤਦ੍ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਂ ਪਣ੍ਡਿਤੈਰਪਿ
ਅੱਜ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਆਂਸੂ ਵਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਵਾਹ! ਮਾਇਆ ਦੀ ਇਹ ਤਾਕਤ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਕੋऽਯਂ ਕੋऽਹਂ ਕਥਂ ਚੇਹ ਕੀਦृਸ਼ੋऽਯਂ ਭ੍ਰਮਃ ਕਿਲ । ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕੇ ਦੇਹੇ ਪਿਤਾਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਵਾਸਨਾ
ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਭਰਮ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ 'ਪਿਤਾ' ਤੇ 'ਪੁੱਤਰ' ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਲਿष੍ਠਾ ਖਲੁ ਮਾਯੇਯਂ ਮਾਯਿਨਾਮਪਿ ਮੋਹਿਨੀ । ਯਯਾਭਿਭੂਤਃ ਕृष੍ਣੋऽਪਿ ਕਰੋਤਿ ਰੋਦਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਹ ਮਾਇਆ ਵਾਕਈ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਵੀ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਾਂ ਨਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਾਮ੍ । ਜਨਨੀਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਤਥੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਨ ਵਿਚ ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰਣ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ।
ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੀਨਂ ਤਂ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਣਵਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ । ਅਰਣੀਸਮ੍ਭਵੋ ਵ੍ਯਾਸਂ ਹੇਤੁਮਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿਅਾਸ, ਜੋ ਅਰਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਗਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਾਰਣ ਭਰੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬੋਧਦਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕਿਂ ਸ਼ੋਕਂ ਕੁਰੁषੇ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਯਥਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਨਰਃ
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਮਾਲਕ?
ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਮਿ ਨ ਜਾਨੇ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ । ਕੋऽਹਂ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਵਿਭ੍ਰਮੋऽਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਿ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੌਣ ਸੀ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਜੀ।
ਕੁਰੁ ਧੈਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਮਾ ਵਿषਾਦੇ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ । ਮੋਹਜਾਲਮਿਮਂ ਮਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚ ਸ਼ੋਕਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ, ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਜਾ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾ; ਇਹ ਮੋਹ ਦੀ ਜਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੇ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਨਿਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਨ ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਚ । ਪਿਪਾਸਾ ਜਲਪਾਨੇਨ ਯਾਤਿ ਨੈਵਾਤ੍ਮਜੇਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਭੁੱਖ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਿਟਦੀ ਹੈ, ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਪਿਆਸ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।