ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥੇ ਵਨ੍ਦਨੀਯਾ ਤੁ ਨਿਧਿਰ੍ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਲਯੇ । ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਵੇਦਵਦਨੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ਼ਿਵਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਅਸ਼ਵੱਠ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਉਹ ਵੰਦਨੀਯਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਧਿ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਦੇਵਲੋਕੇ ਤਥੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਯੇषੁ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਸੂਰ੍ਯਬਿਮ੍ਬੇ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਮਾਤॄਣਾਂ ਵੈष੍ਣਵੀ ਮਤਾ
ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਦਰਾਣੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ ਸਤੀਨਾਂ ਤੁ ਰਾਮਾਸੁ ਚ ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ । ਚਿਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਲਾ ਨਾਮ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਸਤੀ ਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਹੈ, ਰਾਮਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲੋਤਮਾ, ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਇਮਾਨ੍ਯष੍ਟ ਸ਼ਤਾਨਿ ਸ੍ਯੁਃ ਪੀਠਾਨਿ ਜਨਮੇਜਯ । ਤਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾਕਾਯਸ੍ਤਦੀਸ਼ਾਨ੍ਯੋ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਏ ਜਨਮੇਜਯ, ਇਹ ਅੱਠ ਸੌ ਪੀਠ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।
ਸਤੀਦੇਵ੍ਯਙ੍ਗਭੂਤਾਨਿ ਪੀਠਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਚ । ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਯਾਨਿ ਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਭੂਤਲੇ
ਜੋ ਪੀਠ ਸਤੀ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਪੀਠ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਨਾਮਾष੍ਟਸ਼ਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵੀਲੋਕਂ ਪਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਅੱਠ ਸੌ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਪੀਠੇषੁ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾਤ੍ਰਾਵਿਧਾਨਤਃ । ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਯੇਚ੍ਚ ਪਿਤ੍ਰਾਦੀਞ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ।
ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਹਤੀਂ ਪੂਜਾਂ ਭਗਵਤ੍ਯਾ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਜ੍ਜਗਧਾਤ੍ਰੀਂ ਜਗਦਮ੍ਬਾਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਮਾਤਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ, ਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜਗਤ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਫੀ ਮੰਗੇ।
ਕृਤਕृਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨੀਯਾਜ੍ਜਨਮੇਜਯ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਜਨਮੇਜਯ, ਆਪਣੇ ਫਰਜ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਜਾਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ।
ਸੁਵਾਸਿਨੀਃ ਕੁਮਾਰੀਸ਼੍ਚ ਬਟੁਕਾਦੀਂਸ੍ਤਥਾ ਨृਪ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯੇ ਤੁ ਚਾਣ੍ਡਾਲਾਦ੍ਯਾ ਅਪਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਰਾਜਾ, ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸੁਵਾਸਿਨੀਆਂ, ਕੁਮਾਰੀ, ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ, ਤੇ ਚੰਡਾਲ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਆਦਰ ਦੇਵੇ।
ਦੇਵੀਰੂਪਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੂਜਨੀਯਾਸ੍ਤਤੋ ਹਿ ਤੇ । ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇषੁ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇषੁ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨ-ਪ੍ਰਤੀਗ੍ਰਹ ਆਦਿ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ।
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪੁਰਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਮਾਯਾਬੀਜੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ੀਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਪੀਠਾਧਿਵਾਸਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਉਪਾਸਕ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਯਾ ਦੀ ਮਾਲਕ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਹਰ ਪੀਠ 'ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਪੂਜਨ ਕਰੇ।
ਪੂਜਯੇਦਨਿਸ਼ਂ ਰਾਜਨ੍ ਪੁਰਸ਼੍ਚਰਣਕृਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਿਪਰੋ ਨਰਃ
ਰਾਜਾ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ; ਮਾਤਾ ਦੇ ਭਗਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਯ ਏਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੀਤਮਾਨਸਃ । ਸਹਸ੍ਰਕਲ੍ਪਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹਤ੍ਤਰੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ कल्पਾਂ ਤੱਕ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਸਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੋऽਪਿ ਦੇਵੀਪੁਰੇ ਤਥਾ । ਅਨ੍ਤੇ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਭਵੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਾਮ੍ਬੁਧੇਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਆਖਰ 'ਤੇ, ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮਾष੍ਟਸ਼ਤਜਾਪੇਨ ਬਹਵਃ ਸਿਦ੍ਧਤਾਂ ਗਤਾਃ । ਯਤ੍ਰੈਤਲ੍ਲਿਖਿਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੁਸ੍ਤਕੇ ਵਾਪਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਅਠ ਸੌ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਕਈ ਲੋਕ ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਪਾ ਚੁਕੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਗ੍ਰਹਮਾਰੀਭਯਾਦੀਨਿ ਤਤ੍ਰ ਨੈਵ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਵਰ੍ਧਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਥਾ ਪਰ੍ਵਣਿ ਵਾਰਿਧਿਃ
ਉਥੇ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਬਿਮਾਰੀ, ਤੇ ਡਰ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ; ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨਾਮਾष੍ਟਸ਼ਤਜਾਪਿਨਃ । ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨੂਨਂ ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ
ਅਠ ਸੌ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਦੁਲਭ ਨਹੀਂ; ਮਾਤਾ ਦੇ ਭਗਤ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਫਰਜ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਮਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਸ੍ਤਂ ਵੈ ਦੇਵੀਰੂਪੋ ਹਿ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਰ੍ਵਥਾ ਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੇਵੈਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਮਨੁਜੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਕੇ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਠੇਦੇਤਨ੍ਨਾਮਾष੍ਟਸ਼ਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਇਹ ਵਧੀਆ ਅਠ ਸੌ ਨਾਮ ਪੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਇਮਾਨਿ ਮੁਕ੍ਤਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਂਵਿਨ੍ਮਯਾਨਿ ਚ । ਸਿਦ੍ਧਪੀਠਾਨਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਂਸ਼੍ਰਯੇਨ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ਨਰਃ
ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੀਠ ਹਨ, ਜੋ ਸਚਮੁਚ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਰਾਜਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪृष੍ਟਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਨੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹੇਸ਼ਿਤੁਃ । ਰਹਸ੍ਯਾਤਿਰਹਸ੍ਯਂ ਚ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸਹ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਹਿਮਾਲਯਗृਹੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀਜਨ੍ਮਵਿषਯੇ ਦੇਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਦੇਵੀਕਥਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ ਧਰਾਧਰਾਧੀਸ਼ਮੌਲਾਵਾਵਿਰਾਸੀਤ੍ਪਰਂ ਮਹਃ । ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਕੋ ਵਿਰਜ੍ਯੇਤ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਪਿਬਞ੍ਛਕ੍ਤਿਕਥਾਮृਤਮ੍ । ਸੁਧਾਂ ਤੁ ਪਿਬਤਾਂ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ ਨੈਤਚ੍ਛृਣ੍ਵਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਕੌਣ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਤੋਂ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋऽਸਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਸਿ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਭਾਗ੍ਯਵਾਨਸਿ ਯਦ੍ਦੇਵ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਾ ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਬੜਾ ਸੁਭਾਗਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਲਈ ਨਿਰਮਲ ਭਕਤੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਸਤੀਦੇਹੇऽਗ੍ਨਿਭਰ੍ਜਿਤੇ । ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤੁ ਬਭ੍ਰਾਮ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਰੋऽਭਵਤ੍
ਸੁਣੋ ਰਾਜਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ: ਸ਼ਿਵ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਠਹਿਰ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਭਾਨਰਹਿਤਃ ਸਮਾਧਿਗਤਮਾਨਸਃ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਦੇਵੀਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤੁ ਕਾਲਂ ਨਿਨ੍ਯੇ ਸ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।
ਸੌਭਾਗ੍ਯਰਹਿਤਂ ਜਾਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਹੀਨਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਾਬ੍ਧਿਦ੍ਵੀਪਂ ਸਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ, ਜਿੰਨਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਭਾਗ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵੰਜੀਤ ਹੋ ਗਈ।
ਆਨਨ੍ਦਃ ਸ਼ੁष੍ਕਤਾਂ ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹृਦਯਾਨ੍ਤਰੇ । ਉਦਾਸੀਨਾਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਜਰ੍ਜਰਚੇਤਸਃ
ਸਭ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਸੁੱਕ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਏ।
ਸਦਾ ਦੁਃਖੋਦਧੌ ਮਗ੍ਨਾ ਰੋਗਗ੍ਰਸ੍ਤਾਸ੍ਤਦਾਭਵਨ੍ । ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇਨ ਵਰ੍ਤਨਮ੍
ਸਭ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਉਲਟ ਵਰਤਣ ਲੱਗੇ।