ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਮਰਣਂ ਭੀਰੁਰ੍ਯਥਾਵਤ੍ਤਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੀਤਲੇ
ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਮृਤਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਾਨੀਯ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਵਿਲਿਹਨ੍ਮੁਹੁਃ । ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਥੋ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ੈਵ੍ਯਾ ਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚਾਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ੈਬਿਆ ਨੂੰ ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਕੁਰੁष੍ਵ ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਪ੍ਰੇष੍ਯਂ ਛੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋ ਮਮ । ਸ੍ਵਾਮਿਦ੍ਰੋਹੋ ਨ ਤੇऽਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਮਾਸਤ੍ਯੋ ਭਵ ਭੂਪਤੇ
'ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ—ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦੇ। ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ।'
ਮਾਸਤ੍ਯਂ ਤਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਰਦ੍ਰੋਹਸ੍ਤੁ ਪਾਤਕਮ੍ । ਏਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਰਾਜਾ ਤੁ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
'ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਨਾ ਪਾਪ ਹੈ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਕਥਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਤ੍ਵਤਿਨਿष੍ਠੁਰਮ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਤੂੰ ਇਹਨਾ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ?'
ਯਦਸ਼ਕ੍ਯਂ ਭਵੇਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਥਮ੍ । ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ - ਮਯਾ ਚ ਪੂਜਿਤਾ ਗੌਰੀ ਦੇਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
'ਜੋ ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?' ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਗੌਰੀ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।'
ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਹ੍ਯਨ੍ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੀਤਲੇ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਬਣੇਂਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਮृਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਦਾ ਚੁਚੁਮ੍ਬ ਦੁਃਖਿਤੋ ਮੁਖਮ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਪ੍ਰਿਯੇ ਨ ਰੋਚਤੇ ਦੀਰ੍ਘਂ ਕਾਲਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਮਯਾਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪਿਆਰੀਏ, ਮੈਂ ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।'
ਨਾਤ੍ਮਾਯਤ੍ਤੋऽਹਂ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਮਨ੍ਦਭਾਗ੍ਯਤਾਮ੍ । ਚਾਣ੍ਡਾਲੇਨਾਨਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਜ੍ਵਲਨਂ ਯਦਿ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਵੇਖ। ਜੇ ਚੰਡਾਲ ਮੈਨੂੰ ਆਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲਦਾਸਤਾਂ ਯਾਸ੍ਯੇ ਪੁਨਰਪ੍ਯਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ । ਨਰਕਂ ਚ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਖੇਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਮੈਂ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਚੰਡਾਲਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਤਾਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਰੌਰਵਰੌਰਵੇ । ਮਗ੍ਨਸ੍ਯ ਦੁਃਖਜਲਧੌ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਵਿਯੋਜਨਮ੍
ਮੈਂ ਮਹਾਂਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਤਪਦਾ ਰਹਾਂਗਾ। ਜਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਜਾਨ ਛੱਡਣੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਕਥਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਿਮੁਞ੍ਚਾਮਿ ਪਰਾਯਤ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦੁਰ੍ਗਤਃ । ਤਥਾਪਿ ਦੁਃਖਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੁ ਨਿਜਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਬੇਬਸ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇੰਨੇ ਦੁੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਦ੍ਦੁਃਖਂ ਨਾਸਿਪਤ੍ਰਵਨੇ ਤਥਾ । ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਂ ਕੁਤਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਯਾਦृਸ਼ਂ ਪੁਤ੍ਰਵਿਪ੍ਲਵੇ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ। ਪੁੱਤ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਰਗਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।
ਸੋऽਹਂ ਸੁਤਸ਼ਰੀਰੇਣ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ । ਨਿਪਤਿष੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਮਾਧੁਨਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸੜਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੀਂ।
ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਤਃ ਕਮਲਲੋਚਨੇ । ਮਮ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਨਿਬੋਧਾਹਤਮਾਨਸਾ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਆਖੀਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣੀ। ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਭਾਵੇਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਾਥ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਮ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਯਦਿ ਦਤ੍ਤਂ ਯਦਿ ਹੁਤਂ ਗੁਰਵੋ ਯਦਿ ਤੋषਿਤਾਃ
ਮੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੂੰ, ਹੇ ਸੁਚੱਜੀ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਜਾ। ਜੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਜੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ—
ਸਙ੍ਗਮਃ ਪਰਲੋਕੇ ਮੇ ਨਿਜਪੁਤ੍ਰੇਣ ਚੇਤ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਇਹਲੋਕੇ ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵੇਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਜੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਹਤ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਨ੍ਮਯਾ ਹਸਤਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਰਹਸਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ । ਅਸ਼ੇषਮੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਮ ਯਾਸ੍ਯਤਃ
ਜੇ ਕਦੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਕੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹੱਸ ਕੇ ਕੁਝ ਆਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੁਚੱਜੀ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੀਂ।
ਰਾਜਪਤ੍ਨੀਤਿ ਗਰ੍ਵੇਣ ਨਾਵਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਮੇ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਸਰ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨ ਤੋष੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਦੈਵਤਵਚ੍ਛੁਭੇ
ਰਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਘਟ ਨਾ ਸਮਝੀਂ। ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਉਹ ਮਾਲਕ ਹੀ ਤੇਰਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਞ੍ਯੁਵਾਚ ਅਹਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਰ੍षੇ ਨਿਪਤਿष੍ਯੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ । ਦੁਃਖਭਾਰਾਸਹਾ ਦੇਵ ਸਹ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ
ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਇਥੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂਗੀ। ਦੁੱਖ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।'
ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਮਮ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਗਮਨਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਸਹ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਨਰਕਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਨਦ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤਦੋਵਾਚ ਏਵਮਸ੍ਤੁ ਪਤਿਵ੍ਰਤੇ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਸੁੱਖ ਤੇ ਦੁੱਖ, ਦੋਵੇਂ ਸਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ।'
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਖ੍ਯਾਨਸ਼੍ਰਵਣਫਲਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਿਤਾਂ ਰਾਜਾ ਆਰੋਪ੍ਯ ਤਨਯਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ । ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹਿਤੋ ਰਾਜਾ ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਸ੍ਤਦਾ
ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਰਖਿਆ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਰਾਜਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਪਰਮੇਸ਼ਾਨੀਂ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਪਞ੍ਚਕੋਸ਼ਾਨ੍ਤਰਗਤਾਂ ਪੁਚ੍ਛਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ, ਸੌ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਪੰਜ ਕਵਚਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੂਛ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਪਰੀਧਾਨਾਂ ਕਰੁਣਾਰਸਸਾਗਰਮ੍ । ਨਾਨਾਯੁਧਧਰਾਮਮ੍ਬਾਂ ਜਗਤ੍ਪਾਲਨਤਤ੍ਪਰਾਮ੍
ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਦਇਆ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਤਪਰ ਮਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ । ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਮੁਖਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਮੌਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਆਗਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰੋਚੁਸ੍ਤੇ ਰਾਜਞ੍ਛ੍ਰੁਣੁ ਮਹਾਪ੍ਰਭੋ । ਅਹਂ ਪਿਤਾਮਹਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਭਵਗਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਆ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਪਿਤਾਮਹ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਭਵ ਵੀ ਖੁਦ ਆਏ ਹਨ।"
ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਵਿਸ਼੍ਵੇ ਮਰੁਤੋ ਲੋਕਪਾਲਾਃ ਸਚਾਰਣਾਃ । ਨਾਗਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਨੌ
ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਰੁਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਚਾਰਣ, ਨਾਗ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਆਏ ਹਨ।
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇऽਥ ਬਹਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਵਿਸ਼੍ਵਤ੍ਰਯੇਣ ਯੋ ਮੈਤ੍ਰੀਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਆਏ ਹਨ; ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਾਦਮਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਗੁਣੈਃ ਪਰਿਤੋषਿਤਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇऽਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਤੇਰੀ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਸ਼ਕਰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।"
ਤ੍ਵਯਾਦ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਪੁਤ੍ਰੇਣ ਜਿਤਾ ਲੋਕਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ । ਆਰੋਹ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਰਾਜਨ੍ ਭਾਰ੍ਯਾਪੁਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਸਦਾ ਦੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ। ਰਾਜਨ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।