ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਥੋਵਾਚ ਵਾਚਾ ਪਰੁषਯਾ ਤਦਾ । ਰੇ ਦਾਸ ਵਧ੍ਯਤਾਮੇषਾ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਮਾ ਵਿਚਾਰਯ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਫਿਰ ਕੜੀ ਬੋਲੀ: 'ਓ ਦਾਸ! ਇਸ ਮੰਦ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦੇ — ਕੋਈ ਸੋਚ ਨਾ ਕਰ।'
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਭੂਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰਪਾਤੋਪਮਂ ਤਦਾ । ਵੇਪਮਾਨੋऽਥ ਚਾਣ੍ਡਾਲਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ
ਉਹ ਬਾਤ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗੀ, ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕੰਬ ਗਿਆ; ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਚੰਡਾਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:
ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਮਿਦਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰੇष੍ਯਂ ਦੇਹਿ ਮਮਾਪਰਮ੍ । ਅਸਾਧ੍ਯਮਪਿ ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਯੋਦਿਤਮ੍
'ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ — ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੰਮ ਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਹੋਰ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਆਖੇ, ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਵਪਚੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਮਾ ਭੈषੀਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਣਾਸਿਂ ਵਧੋऽਸ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਦੋ ਮਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਚੰਡਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਡਰ ਨਾ — ਤਲਵਾਰ ਫੜ। ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਪੂਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਬਾਲਾਨਾਮੇਵ ਭਯਦਾ ਨੇਯਂ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਕਦਾਚਨ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਕੇਵਲ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਕਦਾਚਨ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧੇ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਪਾਪਂ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰੈਃ
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਪਾਪ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਪੁਰੁषੋ ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਹਨ੍ਯਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਤੋऽਜ੍ਞਾਨਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਨਰਕੇ ਪਚ੍ਯਤੇ ਸੋऽਥ ਮਹਾਰੌਰਵਪੂਰ੍ਵਕੇ
ਜੋ ਮਰਦ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾ-ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਉਵਾਚ - ਮਾ ਵਦਾਸਿਂ ਗृਹਾਣੈਨਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਯਤ੍ਰੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਵਧਂ ਨੀਤੇ ਬਹੂਨਾਂ ਤੁ ਸੁਖਂ ਭਵੇਤ੍
ਚਾਂਡਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੋਰ ਨਾ ਬੋਲੋ—ਇਹ ਤੇਜ਼, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਖੜਗ ਲੈ ਲੋ; ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਹਿਂਸਾ ਕृਤਂ ਨੂਨਂ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦਾ ਭਵੇਤ੍ । ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍ਯਨਯਾ ਭੂਰਿ ਲੋਕੇ ਡਿਮ੍ਭਾਨਿ ਦੁष੍ਟਯਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਨਾਲ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲੇਗਾ; ਇਹ ਮਾੜੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਵਧ੍ਯਤਾਮੇषਾ ਲੋਕਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਚਾਣ੍ਡਾਲਾਧਿਪਤੇ ਤੀਵ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਵਰ੍ਜਨਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਚੈਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਾਂਡਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਖਤ ਵਚਨ ਹੈ।
ਆਜਨ੍ਮਤਸ੍ਤਤੋ ਯਤ੍ਨਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧੇ ਤਵ । ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਉਵਾਚ - ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਨਾ ਦੁष੍ਟ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇऽਪਰਮ੍
ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਚਾਂਡਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮਾੜੇ, ਹੋਰ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ?
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵੇਤਨਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਸਿ । ਯਃ ਸ੍ਵਾਮਿਵੇਤਨਂ ਗृਹ੍ਯ ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਤਿ
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਜਦੂਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਤੂੰ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਜਦੂਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਲਕ ਦਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਨਰਕਾਨ੍ਨਿष੍ਕृਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਾਯੁਤੈਰਪਿ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਚਾਣ੍ਡਾਲਨਾਥ ਮੇ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਨ੍ਯਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਉਹ ਨਰਕ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਯੁਗਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਾਂਡਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਦੱਸੋ।
ਸ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਘਾਤਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਦੇਵ ਦੇਵੋਰਗੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਪਿ ਸਂਯੁਤਮ੍ । ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਮਪਿ ਜੇष੍ਯਾਮਿ ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ
ਮੈਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ—even ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਚਾਣ੍ਡਾਲਃ ਕੁਪਿਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵੇਪਮਾਨਂ ਮਹੀਪਤਿਮ੍
ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਂਡਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਉਵਾਚ - (ਨੈਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਘਟਿਤਂ ਯਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਾਸਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍) ਚਾਣ੍ਡਾਲਦਾਸਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਭਾषਸੇ ਵਚਃ । ਦਾਸ ਕਿਂ ਬਹੁਨਾ ਨੂਨਂ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਗਦਤੋ ਵਚਃ
ਚਾਂਡਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: (ਇਹ ਗੱਲ ਦਾਸ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ)। ਚਾਂਡਾਲ ਦਾ ਦਾਸ ਬਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਦਾਸ, ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਨਿਸਚਿਤ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜ ਤਵ ਚੇਦਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪਾਪਭਯਂ ਹृਦਿ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦਾਸਤਾਂ ਯਾਤਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਸ੍ਯ ਤੁ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਲਾਜ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਂਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਸੀ ਕਿਉਂ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀ?
ਗृਹਾਣੈਨਂ ਤਤਃ ਖਡ੍ਗਮਸ੍ਯਾਸ਼੍ਛਿਨ੍ਧਿ ਸ਼ਿਰੋऽਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਚਾਣ੍ਡਾਲੋ ਰਾਜ੍ਞੇ ਖਡ੍ਗਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਇਹ ਖੜਗ ਲੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਸਿਰ ਕੱਟ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਚਾਂਡਾਲ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਖੜਗ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਰਾਜ੍ਞੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋਦ੍ਯੋਗਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਤਤੋऽਥ ਭੂਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਧੋਮੁਖਃ । ਅਤ੍ਰੋਪਵਿਸ਼੍ਯਤਾਂ ਬਾਲੇ ਪਾਪਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਮਮ
ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ: ਰਾਜਾ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਬੱਚੀ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ, ਪਾਪੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਬੈਠ ਜਾ।'
ਸ਼ਿਰਸ੍ਤੇ ਛੇਦਯਿष੍ਯਾਮਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਚੇਤ੍ਕਰਃ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਖਡ੍ਗਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਗਤੋ ਨृਪਃ
'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਮਾਰ ਸਕੇ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੜਗ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਣ ਲਈ ਚਲਿਆ।
ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨृਪਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਸਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਭੂਪਤਿਮ੍ । ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਮृਤ੍ਯੁਮਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੀ। ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯੁਵਾਚ - ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦਿ ਮਨ੍ਯਸੇ । ਮृਤਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਬਹਿਃ ਪੁਰਾਤ੍
ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਚੰਡਾਲਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ—ਜੇ ਤੂੰ ਮਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਕੁਝ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।
ਤਂ ਦਹਾਮਿ ਹਤਂ ਯਾਵਦਾਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦਸਿਨਾ ਘਾਤਯਸ੍ਵ ਮਾਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਲੈਣ ਦੇ। ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁਕ ਜਾ, ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇ।
ਤੇਨਾਥ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਬਾਲਕਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸਾ ਜਗਾਮਾਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਵਿਪਲਨ੍ਤੀ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਠੀਕ ਹੈ,' ਤੇ ਉਸਤਰੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੋਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਦष੍ਟਂ ਹਿ ਬਾਲਕਮ੍ । ਹਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹਾ ਵਤ੍ਸ ਸ਼ਿਸ਼ੋ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਦਤੀ ਮੁਹੁਃ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੇ ਡਸੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, 'ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ! ਹਾਏ ਲਾਡਲੇ! ਹਾਏ ਬੱਚੇ!'
ਕृਸ਼ਾ ਵਿਵਰ੍ਣਾ ਮਲਿਨਾ ਪਾਂਸੁਧ੍ਵਸ੍ਤਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾ । ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਭੂਮਿਮਾਗਤ੍ਯ ਬਾਲਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਵਿਸ਼ਦ੍ਭੁਵਿ
ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਪੀਲੀ, ਗੰਦੀ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਆਈ ਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
(ਰਾਜਨ੍ਨਦ੍ਯ ਸ੍ਵਬਾਲਂ ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਸੀਹ ਮਹੀਤਲੇ । ਰਮਮਾਣਂ ਸ੍ਵਸਖਿਭਿਰ੍ਦष੍ਟਂ ਦੁष੍ਟਾਹਿਨਾ ਮृਤਮ੍ ॥) ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਲਾਪਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਸ਼ਵਸਨ੍ਨਿਧਿਮਾਗਤ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਤਦਾ
(ਰਾਜਾ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਬੱਚਾ ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ, ਪਰ ਬੁਰੇ ਸੱਪ ਦੇ ਡਸਣ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।) ਉਸਤਰੀ ਦੀ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਕਪੜਾ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਰੁਦਤੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਤਿ ਭੂਮਿਪਃ । ਚਿਰਪ੍ਰਵਾਸਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਂ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਾਮਿਵਾਬਲਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਰੋਂਦੀ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ—ਲੰਮੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਜਨਬੀ ਜਿਹਾ ਲੱਗੀ।
ਸਾਪਿ ਤਂ ਚਾਰੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਪੁਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਟਾਲਕਮ੍ । ਨਾਭ੍ਯਜਾਨਾਨ੍ਨृਪਵਰਂ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਚੋਪਮਮ੍
ਉਹ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੀ, ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।