ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇ ਗਤਾਨ੍ਯਸ੍ਤਾਤ੍ਤ੍ਵਮੇਕਸ੍ਤੁ ਕੁਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਸ੍ਤਨ੍ਵੀ ਕਰੁਣਂ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਹ
ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? (ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ-) ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਔਰਤ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋ ਪਈ।
ਹਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋ ਬਾਲ ਹਾ ਵਤ੍ਸ ਰੋਹਿਤਾਖ੍ਯ ਕੁਮਾਰਕ । ਰੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਬ੍ਦਂ ਮੇ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ
'ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ! ਹਾਏ ਬੱਚੇ! ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਰੋਹਿਤ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ! ਏ ਪੁੱਤ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ?'
ਤਵਾਹਂ ਜਨਨੀ ਵਤ੍ਸ ਕਿਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮ੍ । ਦੇਸ਼ਤ੍ਯਾਗਾਦ੍ਰਾਜ੍ਯਨਾਸ਼ਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਵਿਕ੍ਰਯਾਤ੍
'ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ? ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਦੇਸ ਤੋਂ ਕੱਢੀ ਹੋਈ, ਰਾਜ ਪਦ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਵੇਚੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।'
ਯਦ੍ਦਾਸੀਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਜੀਵਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰ ਕੇਵਲਮ੍ । ਤੇ ਜਨ੍ਮਸਮਯੇ ਵਿਪ੍ਰੈਰਾਦਿष੍ਟਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਨਾਗਤਮ੍
'ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਾਸੀ ਬਣ ਕੇ ਜੀ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਝਲਕ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ।'
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਃ ਪृਥਿਵੀਰਾਜਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ਼ੌਰ੍ਯਦਾਨਰਤਿਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਗੁਰੁਦੇਵਦ੍ਵਿਜਾਰ੍ਚਕਃ
'ਉਹ ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਤੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਦਾਨੀ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਗੁਰੂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ।'
ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਕਲਂ ਜਾਤਮਸਤ੍ਯਮਧੁਨਾ ਸੁਤ
'ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।'
ਚਕ੍ਰਮਤ੍ਸ੍ਯਾਵਾਤਪਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਧ੍ਵਜਾਃ । ਤਵ ਪਾਣਿਤਲੇ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਸ਼ਸ਼੍ਚਾਮਰਂ ਤਥਾ
'ਚੱਕਰ, ਮੱਛੀ, ਛਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ, ਸਵਸਤਿਕ, ਝੰਡਾ, ਘੜਾ ਤੇ ਚਾਮਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਤੇ ਵੇਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਪੁੱਤਰ।'
ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਤ੍ਵਦ੍ਧਸ੍ਤੇ ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚ । ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮੋਘਾਨਿ ਸਞ੍ਜਾਤਾਨ੍ਯਧੁਨਾ ਸੁਤ
'ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਫੋਕਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।'
ਹਾ ਰਾਜਨ੍ਪृਥਿਵੀਨਾਥ ਕ੍ਵ ਤੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ । ਕ੍ਵ ਤੇ ਸਿਂਹਾਸਨਂ ਛਤ੍ਰਂ ਕ੍ਵ ਤੇ ਖਡ੍ਗਃ ਕ੍ਵ ਤਦ੍ਧਨਮ੍
'ਹਾਏ ਰਾਜਾ! ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਤੇਰਾ ਸਿੰਘਾਸਨ, ਛਤਰੀ, ਤੇਰੀ ਤਲਵਾਰ, ਤੇ ਉਹ ਧਨ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?'
ਕ੍ਵ ਸਾਯੋਧ੍ਯਾ ਕ੍ਵ ਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਕ੍ਵ ਗਜਾਸ਼੍ਵਰਥਪ੍ਰਜਾਃ । ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਵ ਗਤੋऽਸਿ ਰੇ
'ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਗਈ, ਉਹ ਮਹਲ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ?'
ਹਾ ਕਾਨ੍ਤ ਹਾ ਨृਪਾਗਚ੍ਛ ਪਸ਼੍ਯੇਮਂ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਯੇਨ ਤੇ ਰਿਙ੍ਗਤਾ ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਕੁਂਕੁਮੇਨਾਵਲੇਪਿਤਮ੍
'ਹਾਏ ਪ੍ਰੀਤਮ! ਹਾਏ ਰਾਜਾ! ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ ਸੀ।'
ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਰਜਃਪਙ੍ਕੈਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਮਲਿਨੀਕृਤਮ੍ । ਯੇਨ ਤੇ ਬਾਲਭਾਵੇਨ ਮृਗਨਾਭਿਵਿਲੇਪਿਤਃ
'ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਚੌੜਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।'
ਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤੋ ਭਾਲਤਿਲਕਸ੍ਤਵਾਙ੍ਕਸ੍ਥੇਨ ਭੂਪਤੇ । ਯਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਮृਦਾ ਲਿਪ੍ਤਂ ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਵੈ ਚੁਮ੍ਬਿਤਂ ਮਯਾ
'ਜਦ ਉਹ ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੀ, ਰਾਜਾ, ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਤਿਲਕ ਲੁੱਟ ਗਿਆ; ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ, ਜੋ ਕਦੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁੰਮਿਆ ਸੀ।'
ਤਨ੍ਮੁਖਂ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇ ਕੀਟੈਰ੍ਵਿਦੂषਿਤਮ੍ । ਹਾ ਰਾਜਨ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਭੁਵਿਸ੍ਥਂ ਰਙ੍ਕਵਨ੍ਮृਤਮ੍
'ਹੁਣ ਉਹ ਮੂੰਹ ਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਭੰਭੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੀੜਿਆਂ ਨੇ ਮੈਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਏ ਰਾਜਾ, ਵੇਖ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮੰਗਤੇ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਹੈ।'
ਹਾ ਦੇਵ ਕਿਂ ਮਯਾ ਕृਤ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਭਵਾਨ੍ਤਰੇ । ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਫਲਸ੍ਯੇਹ ਨ ਪਾਰਮੁਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ
'ਹਾਏ ਪ੍ਰਭੂ! ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।'
ਹਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋ ਵਤ੍ਸ ਕਾ ਕੁਮਾਰਕ ਸੁਨ੍ਦਰ । ਏਵਂ ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਲਾਪਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਗਰਪਾਲਕਾਃ
'ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ! ਹਾਏ ਬੱਚੇ! ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤ!' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਵਿਲਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ...
ਜਾਗृਤਾਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੀਯੁਃ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ । ਜਨਾ ਊਚੁਃ - ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਾਯਂ ਪਤਿਸ੍ਤੇ ਕੁਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਗ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਆ ਗਏ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਹ ਬੱਚਾ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?'
ਏਕੈਵ ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਿਹ ਰੋਦਿषਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਥ ਸਾ ਤਨ੍ਵੀ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
'ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ, ਡਰ-ਭੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਥੇ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ — ਕਿਉਂ?' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਨਾਜੁਕ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ।
ਭੂਯੋऽਪਿ ਪृष੍ਟਾ ਸਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧੀਭੂਤਾ ਬਭੂਵ ਹ । ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਸ਼ੋਕਾਸ਼੍ਰੁਪ੍ਲੁਤਲੋਚਨਾ
ਉਹ ਮੁੜ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲੀ ਨਹੀਂ; ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗਮ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਅਥ ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਰੋਮਾਞ੍ਚਿਤਤਨੂਰੁਹਾਃ । ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮੁਦ੍ਧृਤਾਯੁਧਪਾਣਯਃ
ਫਿਰ, ਉਸ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਆ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਡਰ ਗਏ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹਥਿਆਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ।
ਨੂਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨ ਭਵਤ੍ਯੇषਾ ਯਤਃ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਭਾषਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਧ੍ਯਾ ਭਵੇਦੇषਾ ਯਤ੍ਨਤੋ ਬਾਲਘਾਤਿਨੀ
'ਇਹ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਹੈ — ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।'
ਸ਼ੁਭਾ ਚੇਤ੍ਤਰ੍ਹਿ ਕਿਂ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਨਿਸ਼ਾਰ੍ਧੇ ਤਿष੍ਠਤੇ ਬਹਿਃ । ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਨਯਾ ਨੂਨਮਾਨੀਤਃ ਕਸ੍ਯਚਿਚ੍ਛਿਸ਼ੁਃ
'ਜੇ ਇਹ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਖੜੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੱਚਾ ਖਾਣ ਲਈ ਲਿਆਈ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੈਰ੍ਗृਹਿਤਾ ਸਾ ਗਾਢਂ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਭੁਜਯੋਰਪਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਕੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਲਕੇ ਤਥਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪਕੜ ਲਿਆ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਫੜੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਗਲੋਂ ਵੀ ਪਕੜ ਲਿਆ।
ਖੇਚਰੀ ਯਾਸ੍ਯਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਬਹੁਭਿਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਭਿਃ । ਆਕृष੍ਯ ਪਕ੍ਕਣੇ ਨੀਤਾ ਚਾਣ੍ਡਾਲਾਯ ਸਮਰ੍ਪਿਤਾ
'ਇਹ ਉੱਡ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗੀ ਹੈ,' ਕਈਆਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਹੇ ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਬਹਿਰ੍ਦृष੍ਟਾ ਹ੍ਯਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਬਾਲਘਾਤਿਨੀ । ਵਧ੍ਯਤਾਂ ਵਧ੍ਯਤਾਮੇष ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਬਹਿਃਸ੍ਥਲੇ
'ਓ ਚੰਡਾਲ! ਅਸੀਂ ਬਾਹਰ ਇਸ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਮਾਰੋ — ਜਲਦੀ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ।'
ਚਾਣ੍ਡਾਲਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਤੇਯਂ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਨ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾ ਕੇਨਾਪਿ ਲੋਕਡਿਮ੍ਭਾਨ੍ਯਨੇਕਧਾ
ਚੰਡਾਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ — ਇਹ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬੱਚੇ ਖਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।'
ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍ਯਨਯਾ ਭੂਰਿ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਪੁਣ੍ਯਮਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਖ੍ਯਾਤਿਰ੍ਵਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਲੋਕੇ ਗਚ੍ਛਧ੍ਵਂ ਚ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
'ਇਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬੱਚੇ ਖਾਏ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਕਰ ਲਿਆ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹੇਗੀ — ਹੁਣ ਜਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ।'
ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਗੋਘਾਤੀ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਤੇਯੀ ਚ ਯੋ ਨਰਃ । ਅਗ੍ਨਿਦੋ ਵਰ੍ਤ੍ਮਘਾਤੀ ਚ ਮਦ੍ਯਪੋ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
'ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਔਰਤ ਜਾਂ ਬੱਚਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਅਭੀਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ —'
ਮਹਾਜਨਵਿਰੋਧੀ ਚ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦੋ ਵਧਃ । ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾਪਿ ਨ ਦੋषੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਧੇ
'— ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਵੱਡੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਵੇ: ਐਸਾ ਮਾਰਨ ਪੂਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।'
ਅਸ੍ਯਾ ਵਧਸ਼੍ਚ ਮੇ ਯੋਗ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਾਡਬਨ੍ਧਨੈਃ । ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕੇਸ਼ੇष੍ਵਥਾਕृष੍ਯ ਰਜ੍ਜੁਭਿਸ੍ਤਾਮਤਾਡਯਤ੍
'ਇਸ ਦਾ ਮਾਰਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ,' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਕੇਸਾਂ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।