ਇष੍ਟਬਨ੍ਧੁਵਿਯੋਗਾਰ੍ਤਮਾਨੀਯ ਨਿਜਪਕ੍ਕਣੇ । ਨਿਗਡੇ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸੁष੍ਵਾਪ ਵਿਜ੍ਵਰਃ
ਪਿਆਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੇੜੀਆਂ ਪਾ ਕੇ, ਚਾਂਡਾਲ ਆਪ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਸੋ ਗਿਆ।
ਨਿਗਡਸ੍ਥਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਸਂਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਪਕ੍ਕਣੇ । ਅਨ੍ਨਪਾਨੇ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਦਾ ਵੈ ਤਦਸ਼ੋਚਯਤ੍
ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਾਜਾ ਚਾਂਡਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਦਾ ਹੀ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਨ੍ਵੀ ਦੀਨਮੁਖੀ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਾਲਂ ਦੀਨਮੁਖਂ ਪੁਰਃ । ਮਾਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤ੍ਯਸੁਖਾਵਿष੍ਟਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਨੌ ਨृਪਃ
ਪਤਲੀ, ਉਦਾਸ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ, ਸੋਚਦੀ ਸੀ, "ਰਾਜਾ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ।"
ਉਪਾਤ੍ਤਵਿਤ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਰੋਦਮਾਨਂ ਸੁਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਂ ਚ ਸਮ੍ਬੋਧਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਪੈਸਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਵੇਗਾ।
ਤਾਤਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਾਮੀਤਿ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਬਾਲਕਂ ਪੁਨਃ । ਤਾਤ ਤਾਤੇਤਿ ਭਾषਨ੍ਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਬੋਧਯਿष੍ਯਤਿ
ਬੱਚਾ ਫਿਰ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ, "ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ," ਕਹਿੰਦਾ ਤੇ "ਪਿਤਾ, ਪਿਤਾ," ਬੁਲਾਂਦਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਏਗਾ।
ਨ ਸਾ ਮਾਂ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵੇਤ੍ਤਿ ਚਾਣ੍ਡਾਲਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਰਾਜ੍ਯਨਾਸ਼ਃ ਸੁਹृਤ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਭਾਰ੍ਯਾਤਨਯਵਿਕ੍ਰਯਃ
ਉਹ ਹਿਰਣ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੀ, ਜੋ ਚਾਂਡਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਰਾਜ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਛੋੜ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ—
ਤਤਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਤਾ ਚੇਯਮਹੋ ਦੁਃਖਪਰਮ੍ਪਰਾ । ਏਵਂ ਸ ਨਿਵਸਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰਂਸ਼੍ਚ ਦਯਿਤਾਂ ਸੁਤਮ੍
ਹੁਣ ਇਹ ਚਾਂਡਾਲ ਹੋਣਾ—ਹਾਏ, ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨਿਨਾਯ ਦਿਵਸਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਚਤੁਰੋ ਵਿਧਿਪੀਡਿਤਃ । ਅਥਾਹ੍ਨਿ ਪਞ੍ਚਮੇ ਤੇਨ ਨਿਗਡਾਨ੍ਮੋਚਿਤੋ ਨृਪਃ
ਰਾਜਾ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਚਾਰ ਦਿਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟੇ। ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੇੜੀਆਂ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲੇਨਾਨੁਸ਼ਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਮृਤਚੈਲਾਪਹਾਰਣੇ । ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਪਰੁषੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਨਿਰ੍ਭਤ੍ਸ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਚਾਂਡਾਲ ਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉਤਾਰਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਡਾਂਟਿਆ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਗੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਮਹਤ੍ । ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਾਸੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰ; ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ।
ਇਮਂ ਚ ਜਰ੍ਜਰਂ ਦਣ੍ਡਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਯਾਹਿ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ । ਵੀਰਬਾਹੋਰਯਂ ਦਣ੍ਡ ਇਤਿ ਘੋषਸ੍ਵ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਇਹ ਟੁੱਟੀ ਲਾਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਚਲ ਪੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਐਲਾਨ ਕਰ, "ਇਹ ਵੀਰਬਾਹੂ ਦੀ ਲਾਠੀ ਹੈ।"
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦਥ ਕਾਲੇ ਤੁ ਮृਤਚੈਲਾਪਹਾਰਕਃ । ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਦਦ੍ਵਸ਼ਾਨੁਗਃ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉਤਾਰਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਚਾਂਡਾਲ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦਾ।"
ਚਾਣ੍ਡਾਲੇਨਾਨੁਸ਼ਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਮृਤਚੈਲਾਪਹਾਰਿਣਾ । ਰਾਜਾ ਤੇਨ ਸਮਾਦਿष੍ਟੋ ਜਗਾਮ ਸ਼ਵਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਚਾਂਡਾਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉਤਾਰਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪੁਰ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਂ ਭਯਾਨਕਮ੍ । ਸ਼ਵਮਾਲ੍ਯਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਬਹੁਧੂਮਕਮ੍
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਥਾਂ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਬਦਬੂ ਤੇ ਧੂੰਆਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਘੋਰਸਨ੍ਨਾਦਂ ਸ਼ਿਵਾਸ਼ਤਸਮਾਕੁਲਮ੍ । ਗृਦ੍ਧ੍ਰਗੋਮਾਯੁਸਂਕੀਰ੍ਣਂ ਸ਼੍ਵਵृਨ੍ਦਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤਪਸੀ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਗੋਮਾਯਾ (ਗਿੱਧੜ) ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।
ਅਸ੍ਥਿਸਙ੍ਘਾਤਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਂ ਮਹਾਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਸਂਕੁਲਮ੍ । ਅਰ੍ਧਦਗ੍ਧਸ਼ਵਾਸ੍ਯਾਨਿ ਵਿਕਸਦ੍ਦਨ੍ਤਪਂਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਭਿਆਨਕ ਬੂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੱਧ-ਸੜੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ।
ਹਸਨ੍ਤੀਵਾਗ੍ਨਿਮਧ੍ਯਸ੍ਥਕਾਯਸ੍ਯੈਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਨਾਨਾਮृਤਸੁਹृਨ੍ਨਾਦਂ ਮਹਾਕੋਲਾਹਲਾਕੁਲਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਏ ਸਰੀਰ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਐਸਾ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹਲਚਲ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਹਾ ਪੁਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰ ਹਾ ਬਨ੍ਧੋ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਿਯਾਦ੍ਯ ਮੇ । ਹਾਪ੍ਯਤੇ ਭਾਗਿਨੇਯਾਰ੍ਹ ਹਾ ਮਾਤੁਲ ਪਿਤਾਮਹ
ਹਾਏ ਪੁੱਤਰ! ਮਿੱਤਰ! ਸੱਜਣ! ਭਰਾ! ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਹਾਏ ਭਤੀਜਾ, ਮਾਮਾ, ਦਾਦਾ!
ਮਾਤਾਮਹ ਪਿਤਃ ਪੌਤ੍ਰ ਕ੍ਵ ਗਤੋऽਸ੍ਯੇਹਿ ਬਾਨ੍ਧਵ । ਇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦੈਃ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਭੈਰਵੈਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਮਾਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਿਤਾ, ਪੋਤਾ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਆ ਜਾ ਸੱਜਣ! ਐਸੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਜ੍ਵਲਨ੍ਮਾਂਸਵਸਾਮੇਦਚ੍ਛੂਮਿਤਿ ਧ੍ਵਨਿਸਙ੍ਕੁਲਮ੍ । ਅਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚਟਚਟਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਭੈਰਵੋ ਯਤ੍ਰ ਜਾਯਤੇ
ਉਥੇ ਸੜਦੇ ਮਾਸ ਤੇ ਚਰਬੀ ਦੀ ਚਟ-ਚਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਸਦृਸ਼ਾਕਾਰਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਤਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ । ਸ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੁਃਖਾਦੇਵਮਸ਼ੋਚਤ
ਉਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਹਾ ਭृਤ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ਯੂਯਂ ਕ੍ਵ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਲੋਚਿਤਮ੍ । ਹਾ ਪ੍ਰਿਯ ਪੁਤ੍ਰ ਮੇ ਬਾਲ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਦਭਾਗ੍ਯਕਮ੍
ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਨੌਕਰ ਤੇ ਮੰਤਰੀਓ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਸੀ? ਹਾਏ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਨਸੀਬ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਕੋਪੇਨ ਗਤਾ ਯੂਯਂ ਕ੍ਵ ਦੂਰਤਃ । ਵਿਨਾ ਧਰ੍ਮਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਜਾਯਤੇ ਨ ਸ਼ੁਭਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕਿੱਥੇ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ? ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਤ੍ਨਤੋ ਧਾਰਯੇਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਰੁषੋ ਧਰ੍ਮਮੇਵ ਹਿ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਣ੍ਡਾਲੋਕ੍ਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਉਥੇ ਚਾਂਡਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮਲੇਨ ਦਿਗ੍ਧਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਃ ਸ਼ਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਵ੍ਰਜਨ੍ । ਲਕੁਟਾਕਾਰਕਲ੍ਪਸ਼੍ਚ ਧਾਵਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮੈਲ ਲਗਾ ਹੋਇਆ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਚਾਂਡਾਲ ਵਾਂਗ ਡੰਡਾ ਫੜ ਕੇ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।
ਅਸ੍ਮਿਞ੍ਛਵ ਇਦਂ ਮੌਲ੍ਯਂ ਸ਼ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ । ਇਦਂ ਮਮ ਇਦਂ ਰਾਜ੍ਞ ਇਦਂ ਚਾਣ੍ਡਾਲਕਸ੍ਯ ਚ
ਇਸ ਲਾਸ਼ ਤੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਜਦੂਰੀ ਦੇ ਸੌ ਰੁਪਏ ਲਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਚਾਂਡਾਲ ਦਾ ਵੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਂ ਦੁਸ੍ਤਰਾਂ ਗਤਃ । ਜੀਰ੍ਣੈਕਪਟਸੁਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕृਤਕਨ੍ਥਾਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਔਖਾ ਹਾਲ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ, ਇਕ ਗੰਢ ਵਾਲਾ ਪਟਕਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਿਤਾਭਸ੍ਮਰਜੋਲਿਪ੍ਤਮੁਖਬਾਹੂਦਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਕਃ । ਨਾਨਾਮੇਦੋਵਸਾਮਜ੍ਜਾਲਿਪ੍ਤਪਾਣ੍ਯਙ੍ਗੁਲਿਃ ਸ਼੍ਵਸਨ੍
ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹ, ਪੇਟ ਤੇ ਪੈਰ ਚਿਤਾ ਦੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸ ਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਲਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਨਾਨਾਸ਼ਵੌਦਨਕृਤਕ੍ਸ਼ੁਨ੍ਨਿਵृਤ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ । ਤਦੀਯਮਾਲ੍ਯਸਂਸ਼੍ਲੇषਕृਤਮਸ੍ਤਕਮਣ੍ਡਲਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾ ਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨ ਦਿਵਾ ਸ਼ੇਤੇ ਹਾਹੇਤਿ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਮੁਹੁਃ । ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਮਾਸਾਸ੍ਤੁ ਨੀਤਾ ਵਰ੍षਸ਼ਤੋਪਮਾਃ
ਉਹ ਨਾ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਨਾ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸੋਦਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਏ-ਹਾਏ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ, ਜੋ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।