ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਅਨ੍ਤਕੇਨ ਸਮਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਧਨਂ ਸ੍ਵਂ ਯਾਚਿਤੁਂ ਹृਦਾ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਮੰਗਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ । ਸ ਵਾਰਿਣਾ ਤਮਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਰਿਸਚੰਦ੍ਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ:
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਵਾਂ ਦਦਸ੍ਵੇष੍ਟਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ऋਣਂ ਧਾਰਯਤਾਂ ਦੁਃਖਮਹਨ੍ਯਹਨਿ ਵਰ੍ਧਤੇ
'ਉਠੋ, ਉਠੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਵਾਅਦੇ ਵਾਲੀ ਦਾਨ ਦਿਓ; ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ।'
ਆਪ੍ਯਾਯਮਾਨਃ ਸ ਤਦਾ ਹਿਮਸ਼ੀਤੇਨ ਵਾਰਿਣਾ । ਅਵਾਪ੍ਯ ਚੇਤਨਾਂ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ
ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਮੋਹਂ ਸਮਾਪੇਦੇ ਹ੍ਯਥ ਕ੍ਰੋਧਂ ਯਯੌ ਮੁਨਿਃ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਮੁਨੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿਵਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਦੀਯਤਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸਾ ਮੇ ਯਦਿ ਧੈਰ੍ਯਮਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ । ਸਤ੍ਯੇਨਾਰ੍ਕਃ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਸਤ੍ਯੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੇਦਿਨੀ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਧੀਰਜ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ। ਸਚ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸਚ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।'
ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਤੁਲਯਾ ਧृਤਮ੍
'ਸਚ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਵਰਗ ਸਚ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸਚ ਦੇ ਨਾਲ ਤੋਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਧਿ ਸਤ੍ਯਮੇਕਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਅਥਵਾ ਕਿਂ ਮਮੈਤੇਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇਨਾਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
'ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਚ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?'
ਮਦੀਯਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਰਾਜਨ੍ਨ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਭਵਾਨ੍ਯਦਿ । ਅਸ੍ਤਾਚਲਗਤੇ ਹ੍ਯਰ੍ਕੇ ਸ਼ਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਦੱਖਣਾ ਨਾ ਦਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਯਯੌ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚਾਸੀਦ੍ਭਯਾਤੁਰਃ । ਦੁਃਖੀਭੂਤੋऽਵਨੌ ਨਿਃਸ੍ਵੋ ਨृਸ਼ਂਸਮੁਨਿਨਾਰ੍ਦਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਡਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਧਨ ਤੇ ਉਸ ਕਠੋਰ ਮੁਨੀ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਸ੍ਵਗृਹਾਦ੍ ਬਹਿਃ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਕਈ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਞੀ ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਆਯਾਨ੍ਤਂ ਤਾਪਸਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਜਾਨਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਵਾਲਾ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਪਿਤृਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਗ੍ਰਹੀਤਵ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਸਤੂ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਲੈਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦਯਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨੀਯੋ ਧਨਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਨਾਹਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਂ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਹਂ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ
ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਧਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਾਂ।
ਯਾਚਨਂ ਖਲੁ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਗੁਰੁਰ੍ਹਿ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪੂਜਨੀਯੋऽਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਬੇਨਤੀ ਕਰਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਗੁਰੁਰ੍ਨ ਯਾਚ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਯਜਨਾਧ੍ਯਯਨਂ ਦਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੰਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਯਜਨਾ, ਪਾਠ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਨਾਮਭਯਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਨਮ੍ । ਨ ਚਾਪ੍ਯੇਵਂ ਤੁ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦੇਹੀਤਿ ਕृਪਣਂ ਵਚਃ
ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਮੁਕਾਉਣਾ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ—ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ; ਤੇ 'ਦੇ, ਦੇ' ਜਿਹਾ ਦਇਆ ਭਰਿਆ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦਦਾਮੀਤ੍ਯੇਵ ਮੇ ਦੇਵਿ ਹृਦਯੇ ਨਿਹਿਤਂ ਵਚਃ । ਅਰ੍ਜਿਤਂ ਕੁਤ੍ਰਚਿਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, 'ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ' ਇਹ ਬਚਨ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੁਝ ਧਨ ਕਮਾਂਗਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ - ਕਾਲਃ ਸਮਵਿषਮਕਰਃ ਪਰਿਭਵਸਮ੍ਮਾਨਮਾਨਦਃ ਕਾਲਃ । ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਪੁਰੁषਂ ਦਾਤਾਰਂ ਯਾਚਿਤਾਰਂ ਚ
ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਸਮਾਂ ਹੀ ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਇਜ਼ਤ-ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਮਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਾਤਾ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੰਗਤਾ ਵੀ।
ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਵਿਦੁषਾ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿਬਲੀਯਸਾ । ਰਾਜ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰਸ੍ਤਃ ਸੌਖ੍ਯਾਚ੍ਚ ਪਸ਼੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਸਮਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੇਖੋ।
ਰਾਜੋਵਾਚ - ਅਸਿਨਾ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਧਾਰੇਣ ਵਰਂ ਜਿਹ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤਾ । ਨ ਤੁ ਮਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦੇਹਿ ਦੇਹੀਤਿ ਭਾषਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੱਢੀ ਜਾਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ 'ਦੇ, ਦੇ' ਜਿਹਾ ਇਜ਼ਤ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਆਖਣਾ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਹਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਨ ਯਾਚੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪ੍ਯਹਮ੍ । ਦਦਾਮਿ ਵਾਹਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿ ਭੁਜਵੀਰ੍ਯਾਰ੍ਜਿਤਂ ਧਨਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ; ਜੋ ਧਨ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਸਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ - ਯਦਿ ਤੇ ਹਿ ਮਹਾਰਾਜ ਯਾਚਿਤੁਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਮਨਃ । ਅਹਂ ਤੁ ਨ੍ਯਾਯਤੋ ਦਤ੍ਤਾ ਦੇਵੈਰਪਿ ਸਵਾਸਵੈਃ
ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਜੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੰਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੀ।
ਅਹਂ ਸ਼ਾਸ੍ਯਾ ਚ ਪਤ੍ਯਾ ਚ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਚੈਵ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ । ਮਨ੍ਮੌਲ੍ਯਂ ਸਂਗृਹੀਤ੍ਵਾਥ ਗੁਰ੍ਵਰ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ-ਮੋਤੀ ਲੈ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਕष੍ਟਂ ਕष੍ਟਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੀਪਤੀ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ 'ਹਾਏ, ਹਾਏ' ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਾਹੇਦਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਚਨਂ ਮਮ । ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਤ੍ਵਾਨ੍ਨੀਚਤ੍ਵਮੁਪਯਾਸ੍ਯਸਿ
ਭਾਰਿਆ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ - ਮੇਰਾ ਕਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸੜ ਜਾਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਨੀਚਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਵੋਗੇ।
ਨ ਦ੍ਯੁਤਹੇਤੋਰ੍ਨ ਚ ਮਦ੍ਯਹੇਤੋ- ਰ੍ਨ ਰਾਜ੍ਯਹੇਤੋਰ੍ਨ ਚ ਭੋਗਹੇਤੋਃ । ਦਦਸ੍ਵ ਗੁਰ੍ਵਰ੍ਥਮਤੋ ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਤ੍ਵਂ ਸਫਲਂ ਕੁਰੁष੍ਵ
ਜੂਏ, ਸ਼ਰਾਬ, ਰਾਜ ਜਾਂ ਵਿਲਾਸ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਦੇ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਚ ਦਾ ਵਚਨ ਸਫਲ ਹੋਵੇ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਪੁਤ੍ਰਵਿਕ੍ਰਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਸ ਤਯਾ ਨੋਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਾਹ ਭਦ੍ਰੇ ਕਰੋਮ੍ਯੇष ਵਿਕ੍ਰਯਂ ਤੇ ਸੁਨਿਰ੍ਘृਣਃ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕਥਾ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ, ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਖਿਆ, 'ਭਲੀਏ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਰਦਈ ਵੇਚ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਨृਸ਼ਂਸੈਰਪਿ ਯਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯਦਿ ਤੇ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਵਾਣੀ ਵਕ੍ਤੁਮੀਦृਕ੍ਸੁਨਿष੍ਠੁਰਮ੍
ਜੋ ਕੰਮ ਨਿਰਦਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇੰਨੀ ਕਠੋਰ ਗੱਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਗਤ੍ਵਾ ਨਗਰਮਾਤੁਰਃ । ਅਵਤਾਰ੍ਯ ਤਦਾ ਰਙ੍ਗੇ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ । ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਕਣ੍ਠਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਭੋ ਭੋ ਨਾਗਰਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਵਚਨਂ ਮਮ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ। ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਇਆ। ਰੋਣ ਨਾਲ ਗਲਾ ਰੁੰਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣੋ ਮੇਰੀ ਗੱਲ।'