ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਯਦ੍ਧਨਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੇਯਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ ਮਯਾਧੁਨਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨਿष੍ਕ੍ਰਯਂ ਸਾਧੋ ਵਦ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਕਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਧਨ ਦਵਾਂ? ਸਾਧੂ ਜੀ, ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੀ ਠੀਕ ਮਾਤਰਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮोल-ਤੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਦਾਨਪੂਰ੍ਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਬ੍ ਹਵ ਤਪੋਧਨ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਮਾਹ ਮੇਦਿਨੀਪਤਿਮ੍
ਦਾਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਤਪਸਵੀ ਜੀ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹੋ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਹੇਮਭਾਰਦ੍ਵਯਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦੇਹਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਦਾਸ੍ਯਾਮੀਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜਾਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਹੁਣ ਦਕਸ਼ਣਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਤੇ ਅੱਧ ਭਾਰ ਸੋਨਾ ਦੇ। ਰਾਜਾ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਹ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਤਦੈਵ ਸੈਨਿਕਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੀਪਤਿਂ ਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ੍ਤੇ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਿਅਸਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਵਚੋ ਰਾਜਾ ਨੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਛੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਸ੍ਵਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਯਯਾਵਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਤਤਃ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਨਾ ਚੰਗਾ ਨਾ ਮਾੜਾ। ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਮਯਾ ਸ੍ਵੀਕृਤਂ ਦਾਨਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਯਤ੍ਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍ । ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਹਂ ਦ੍ਵਿਜੇਨਾਤ੍ਰ ਵਨੇ ਪਾਟਚ੍ਚਰੈਰਿਵ
ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਦਾਨ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ। ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੋਰਾਂ ਨੇ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੋਪਸ੍ਕਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਭਾਰਦ੍ਵਯਂ ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸਾਰ੍ਧਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਦਕਸ਼ਣਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਤੇ ਅੱਧ ਭਾਰ ਸੋਨਾ ਵੀ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਮਤਿਰ੍ਭ੍ਰष੍ਟਾ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਕਪਟਂ ਮੁਨੇਃ । ਪ੍ਰਤਾਰਿਤੋऽਹਂ ਸਹਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਗੁੰਝਲ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਮੁਨੀ ਦੇ ਧੋਖੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਜਾਨੇ ਦੈਵਕਾਰ੍ਯਂ ਵੈ ਹਾ ਦੈਵ ਕਿਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋ ਰਾਜਾ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਤਿਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਭਾਗ ਕਿਸੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਏ, ਕਿਸੇ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ? ਇੰਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਪਤਿਂ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਂ ਦृष੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਾਰਣਮ੍ । ਕਿਂ ਪ੍ਰਭੋ ਵਿਮਨਾ ਭਾਸਿ ਕਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਪਤੀ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ? ਹੁਣ ਦੱਸੋ।'
ਵਨਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮਾਯਾਤੋ ਰਾਜਸੂਯਃ ਕृਤਃ ਪੁਰਾ । ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛੋਚਸਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ੋਕਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਵਦ
ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ। ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ? ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਾਤਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਾਪਿ ਬਲਵਾਨ੍ਦੁਰ੍ਬਲੋऽਪਿ ਵਾ । ਵਰੁਣੋऽਪਿ ਸੁਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋऽਸਿ ਭੂਤਲੇ
ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਤਾਕਤਵਰ ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ। ਵਰੁਣ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।
ਵਿਨ੍ਤਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਦੇਹੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਸਮਾ ਮृਤਿਃ । ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਂ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਭਵ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ
ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਤ ਚਿੰਤਾ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਬਣੋ।
ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤਿਪੂਰ੍ਵਂ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾਯਾਃ ਕਾਰਣਂ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕੁਝ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਦੋਵੇਂ।
ਭੋਜਨਂ ਨ ਚਕਾਰਾऽਸੌ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਸ੍ਤਥਾ ਨृਪਃ । ਸੁਪ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਲੇਭੇ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਨ ਭੂਮਿਪਃ
ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ। ਸੁੱਚੀ ਖੱਟ ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਚਿਨ੍ਤਾਰ੍ਤੋ ਯਾਵਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਕਰੋਤਿ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਾਵਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਜਦ ਤਕ ਰਾਜਾ ਸਾਂਝ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਆ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾ ਨਿਵੇਦਿਤੋ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮੁਨਿਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਹਾਰਕਃ । ਆਗਤ੍ਯੋਵਾਚ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਣਮਨ੍ਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਯਜ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਂ ਮੇ ਦੇਹਿ ਵਾਚਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਪृਸ਼ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਤ੍ਯਵਾਗ੍ਭਵ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਰਾਜੇ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਦੇ। ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਛੂਹ, ਰਾਜੇ, ਤੇ ਹੁਣ ਸੱਚਾ ਹੋ ਜਾ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਵੇਦਂ ਮੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਕਿਲਾਧੁਨਾ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਕੁਰੁ ਕੌਸ਼ਿਕ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਮਾਲਕ, ਇਹ ਰਾਜ ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਕੌਸ਼ਿਕ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਮਮ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਗृਹੀਤਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਿਭੋ । ਸੁਵਰ੍ਣਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਾਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਧੁਨਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਤੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਦਾਨਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਨ੍ਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਨਾਗਮਃ । ਪੁਨਸ਼੍ਚੇਤ੍ਕਾਲਯੋਗੇਨ ਤਦਾ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਮੈਨੂੰ ਦੌਲਤ ਮਿਲੇਗੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਜੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਖਣਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਤ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚ ਮਾਧਵੀਮ੍ । ਰਾਜ੍ਯਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਵੈ ਮਯਾ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਮਾਧਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ — ਇਹ ਰਾਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਵੋ।
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਰਤ੍ਨਹੇਮਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਜਵੇਹਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਯੋਧ੍ਯਾਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਕੁਤ੍ਰਚਿਦ੍ਵਨਗਹ੍ਵਰੇ ਗृਹ੍ਣਾਤ੍ਵਿਦਂ ਮੁਨਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਮृਦ੍ਧਿਮਤ੍
ਅਯੋਧਿਆ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਘਣੇ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਰਾਜ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਭਾष੍ਯ ਸੁਤਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ੍ਵਮਨ੍ਦਿਰਾਤ੍ । ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ ਸੁਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮਾਨਯਂਸ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਭੂਪਤਿਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਪੁਤ੍ਰਾਵੁਭਾਵਪਿ । ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੌ ਸੁਦੀਨਾਸ੍ਯੌ ਜਗ੍ਮਤੁਃ ਪृष੍ਠਤਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਏ।
ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਨ੍ਨਗਰੇ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਕੇਤਪੁਰਵਾਸਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਰੋਲਾ ਪੈ ਗਿਆ; ਸਾਕੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕ ਰੋ ਪਏ।
ਹਾ ਰਾਜਨ੍ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਤਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਸਮਾਗਤਃ । ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਸਿ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਧਿਨਾਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਹ
ਹਾਏ ਰਾਜੇ, ਇਹ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਦੁਖ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਗਿਆ? ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ, ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਚਤੁਰ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤਦਾ ਦੁਃਖਮਾਪ੍ਨੁਯੁਸ੍ਤਂ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ । ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਾਰੇ ਜਾਤਾਂ ਨੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਨਿਨਿਨ੍ਦੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਂ ਤੁ ਦੁਰਾਚਾਰਂ ਪੁਰੌਕਸਃ । ਧੂਰ੍ਤੋऽਯਮਿਤਿ ਭਾषਨ੍ਤੋ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੰਦੇ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਆਖ ਕੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ; ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਖਣ ਲੱਗੇ — ਇਹ ਧੂਰਤ ਹੈ।