ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੋਰਣੌ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਪਥਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਨਗ੍ਨੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤੌ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਦ ਗੰਧਰਵ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨੰਗਾ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਤਦੋਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ । ਨਗ੍ਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਤਿਂ ਨਾਰੀ ਗਤਾ ਸਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਸ ਦੇਸ਼ਦੇਸ਼ੇषੁ ਬਭ੍ਰਾਮ ਨृਪਤਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ਸ਼ੋਚਨ੍ਵਿਵਸ਼ਃ ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ
ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਚੀਕਦਾ ਫਿਰਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਬੇਬਸ ਸੀ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਵੈ ਸਕਲਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਹृष੍ਟਵਦਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸੂਕ੍ਤਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਯੇ ਜਾਯੇ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠ ਘੋਰੇ ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਨ੍ਮਨਸਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਵਸ਼ਗਂ ਚਾਪ੍ਯਨਾਗਸਮ੍
'ਹੈ ਪਤਨੀ, ਰੁਕ, ਰੁਕ! ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਥਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਵਸ਼ੀਭੂਤ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ।'
ਸ ਦੇਹੋऽਯਂ ਪਤਤ੍ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਿ ਦੂਰਂ ਹृਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਖਾਦਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਵृਕਾਃ ਕਾਕਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵਰੋਰੁ ਯਤ੍
'ਇਹ ਸਰੀਰ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਗਈ। ਜਦ ਤੂੰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਭੇੜ ਤੇ ਕਾਂ ਉੱਡ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।'
ਏਵਂ ਵਿਲਪਮਾਨਂ ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀ । ਦੁਃਖਿਤਂ ਕृਪਣਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕਾਮਾਰ੍ਤਂ ਵਿਵਸ਼ਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਇੰਝ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਜੋ ਦੁਖੀ, ਬੇਚਾਰਾ, ਥੱਕਿਆ, ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਬਸ ਸੀ।
ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯੁਵਾਚ ਮੂਰ੍ਖੋऽਸਿ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕੁਤ੍ਰ ਗਤਂ ਤਵ । ਕ੍ਵਾਪਿ ਸਖ੍ਯਂ ਨ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਵृਕਾਣਾਮਿਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਹੈਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ! ਤੇਰਾ ਗਿਆਨ ਕਿੱਥੇ ਗਇਆ? ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਦੋਸਤੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਭੇੜਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।'
ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋ ਹਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਚੌਰੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਃ । ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛ ਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਾ ਵਿषਾਦੇ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ
ਕਦੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ, ਚੋਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬੋਧਿਤੋ ਰਾਜਾ ਨ ਵਿਵੇਦਾਤਿਮੋਹਿਤਃ । ਦੁਃਖਂ ਚ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਵੈਰਿਣੀਸ੍ਨੇਹਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਰਾਜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਿਹਾ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ। ਆਵਾਰਾ ਔਰਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਵੇਦੇ ਵਿਸ੍ਤਰਿਤਂ ਚੈਤਤ੍ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਗृਹਸ੍ਥਧਰ੍ਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋऽਭਵਤ੍ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨ ਮੇ ਯੋਗ੍ਯਾ ਦੇਵਕਨ੍ਯੇਯਮਪ੍ਸਰਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਾਲੀ, ਮਸਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ—'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਦੇਵੀ ਕੁੜੀ, ਇਹ ਅਪਸਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਨਹੀਂ।'
ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਂ ਤਦਾਪ੍ਸਰਾਃ । ਭਯਭੀਤਾ ਹਿ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਸ਼ਾਪਂ ਮਾ ਵਿਸृਜੇਦਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਵਿਆਸ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਉਹ ਡਰ ਗਈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦੇ ਦੇਵੇ।
ਸਾ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਸ਼ੁਕੀਰੂਪਂ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾ । ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਹਙ੍ਗੀਂ ਤਾਂ ਵਿਲੋਕਯਨ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਤਰਦੀ ਹੋਈ, ਤੋਤਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਡ ਗਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸਨੂੰ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਮਸ੍ਤੁ ਦੇਹੇ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਸਙ੍ਗਤਃ । ਮਨੋऽਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਂ ਜਾਤਂ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਸ ਤੁ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਮਹਤਾ ਨਿਗਹ੍ਣਨ੍ਮਾਨਸਂ ਮੁਨਿਃ । ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਨਿਯਨ੍ਤੁਂ ਚ ਸ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪ੍ਰਸृਤਂ ਮਨਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਵਿਆਸ ਆਪਣਾ ਖੁਲ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਮਨ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਬਹੁਸ਼ੋ ਗृਹ੍ਯਮਾਣਂ ਚ ਘृਤਾਚ੍ਯਾ ਮੋਹਿਤਂ ਮਨਃ । ਭਾਵਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨੈਵ ਵਿਧृਤਂ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਮਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਆਸ ਉਹਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਮਨ੍ਧਨਂ ਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰਗ੍ਨਿਚਿਕੀਰ੍षਯਾ । ਅਰਣ੍ਯਾਮੇਵ ਸਹਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਥਾਪਤਤ੍
ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬੀਜ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸੋऽਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤਥਾ ਪਾਤਂ ਮਮਨ੍ਥਾਰਣਿਮੇਵ ਚ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੁਕਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਵ੍ਯਾਸਾਕृਤਿਮਨੋਹਰਃ
ਉਸ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਥੋਂ, ਵਿਆਸ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਕਾ, ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਜਨਯਨ੍ਬਾਲਃ ਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਤਦਰਣ੍ਯਜਃ । ਯਥਾਧ੍ਵਰੇ ਸਮਿਦ੍ਧੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਭਾਤਿ ਹਵ੍ਯੇਨ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤੁ ਸੁਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ । ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਰਦਾਨਾਚ੍ਛਿਵਸ੍ਯ ਵੈ
ਵਿਆਸ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।
ਤੇਜੋਰੂਪੀ ਸ਼ੁਕੋ ਜਾਤੋऽਪ੍ਯਰਣੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਃ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਗ੍ਨਿਰਿਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ
ਸ਼ੁਕਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਲੋਕਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤੁ ਮੁਦਿਤਂ ਸੁਤਮ੍ । ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਮਿਵਾਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦੂਜਾ।
ਗਙ੍ਗਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਪਯਾਮਾਸ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਗਿਰੇਸ੍ਤਦਾ । ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਖਾਜ੍ਜਾਤਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਰੁਪਰਿ ਤਾਪਸਾਃ
ਫਿਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹੁੰਆਇਆ। ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਤਪस्वੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਂ ਚਕ੍ਰੇ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ ਜਨਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਜਗੁਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪਤਯੋ ਮੁਦਿਤਾਸ੍ਤੇ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਰ੍ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਃ ਸ਼ੁਕਸਮ੍ਭਵੇ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸ਼ੁਕਤਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ, ਸ਼ੁਕਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਸੁਤਂ ਦਿਵ੍ਯਮਰਣੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਸ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਪਾਤੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਦਣ੍ਡਃ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਕਮਣ੍ਡਲੁਸ੍ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯਃ ਸ਼ੁਕਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਲਾਠੀ, ਸੋਹਣਾ ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਅਤੇ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਜਲ-ਕੰਬਲ ਓਥੇ ਆ ਡਿੱਗੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਕ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਸੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਸਦ੍ਯਃ ਸ ਵਵृਧੇ ਬਾਲੋ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋऽਤਿਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਨਯਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਵ੍ਯਾਸੋ ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਧਾਨਵਿਤ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਹੁਣੇ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਤੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਆਸ, ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਉਪਨਯਨ ਕਰਾਇਆ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰਂ ਤਂ ਵੇਦਾਃ ਸਰਹਸ੍ਯਾਃ ਸਸਂਗ੍ਰਹਾਃ । ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਸ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਭੇਦਾਂ ਤੇ ਸੰਕਲਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੋਲ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ।