ਪੁਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ਵਿਧਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣਾਨੀਯ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕੁਰੁ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰ।
ਵਰੁਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਸਨ੍ਸੁਖਕਾਰੀ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਲੋਭਾਤ੍ਕੋऽਪਿ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰਜਃ
ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਮੋਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਮਨਾ । ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਤਦਨ੍ਵੇषਣਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।
ਅਜੀਗਰ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿषਯੇ ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਤਸ੍ਯਾਸਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਧਨਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਜੀਗਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨੇਨਾਪ੍ਯਸੌ ਪृष੍ਟਃ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਂ ਦਦਾਮੀਤਿ ਦੇਹਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਮਖਾਯ ਵੈ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ— 'ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ, ਮੈਂ ਯਜਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਸ਼ੁਨਃਪੁਚ੍ਛਃ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਃ ਸ਼ੁਨੋਲਾਂਗੂਲ ਇਤ੍ਯਮੀ । ਤੇषਾਮੇਕਤਮਂ ਦੇਹਿ ਦਦਾਮਿ ਤੁ ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਮ੍
'ਸ਼ੁਨਹਪੁਛ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ, ਸ਼ੁਨੋਲਾਂਗੂਲ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਅਜੀਗਰ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਕਤਮਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਂ ਵੈ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਜੀਗਰਤ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵੇਚੇ।
ਕਾਰ੍ਯਾਧਿਕਾਰਿਣਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਮਤ੍ਵਾ ਨਾਸਾਵਦਾਦਮੁਮ੍ । ਕਨਿष੍ਠਂ ਨਾਪ੍ਯਦਾਨ੍ਮਾਤਾ ਮਮੈष ਇਤਿ ਵਾਦਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਂ ਨੇ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਕਹਿੰਦੀ— 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ।'
ਮਧ੍ਯਮਂ ਚ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਦਦੌ ਗਵਾਂ ਸ਼ਤੇਨ ਚ । ਆਨਿਨਾਯ ਪਸ਼ੁਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਰਮੇਧੇ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲੀ ਲਈ ਲੈ ਆਇਆ।
ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਦੀਨਂ ਵੇਪਮਾਨਂ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਮ੍ । ਯੂਪੇ ਬਦ੍ਧਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੁਂ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਮੁਨਯਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਕੰਪਦਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਯੂਪ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਸੋਸ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਾਯ ਪਸ਼ੁਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਰਮੇਧੇ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਸ਼ਮਿਤਾ ਨਾਦਦੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਮਾਲਮ੍ਭਯਿਤੁਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਾ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬਲੀ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਮੁੱਖ ਪੂਜਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਧਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ।
ਨਾਹਂ ਦ੍ਵਿਜਸੁਤਂ ਦੀਨਂ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਕਰੁਣਂ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਲੋਭਾਰ੍ਥਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚਾਪ੍ਯਸੌ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਇਸ ਦੁਖੀ, ਰੋਣ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਰਾਮਾਸੌ ਕਰ੍ਮਣੋ ਦੁष੍ਕਰਾਦਥ । ਰਾਜਾ ਆਭਾਸਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ?'
ਜਾਤਃ ਕਿਲਕਿਲਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਜਨਾਨਾਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂ ਤਦਾ । ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨੇ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪੇ ਸਭਾਯਾਂ ਭृਸ਼ਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਿਆ।
ਅਜੀਗਰ੍ਤਸ੍ਤਦੋਤ੍ਥਾਯ ਤਮੁਵਾਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਰਾਜਨ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਹਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ
ਫਿਰ ਅਜੀਗਰਤ ਉਠ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ।'
ਵੇਤਨਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦੇਹਿ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਪਸ਼ੁਂ ਕਿਲ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਖਕਾਰ੍ਯਂ ਵੈ ਮਯਾ ਤੇऽਦ੍ਯ ਧਨਾਰ੍ਥਿਨਾ
'ਮੈਨੂੰ ਦੋਹਣਾ ਵਜੀਫਾ ਦੇ, ਮੈਂ ਬਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਯ ਧਨਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਦਾਸੂਯਾ ਪ੍ਰਸੂਯਤੇ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁਖੀ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਈਰਖਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚ ਦਦਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੌ ਵਧੀਆ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲੋਭੇਨਾਕੁਲਚਿਤ੍ਤੋऽਸੌ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰੇ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਸਮੁਦ੍ਯਤਂ ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਭਾਸਦਃ
ਲੋਭ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਾ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਸਭਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਿਹਾਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਭृਸ਼ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਹਾਹੇਤਿ ਜਗਦੁਰ੍ਵਚਃ । ਪਿਸ਼ਾਚੋऽਯਂ ਮਹਾਪਾਪੀ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਕृਤਿਃ
ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ 'ਹਾਏ' ਕਹਿ ਕੇ ਬੋਲ ਪਏ, 'ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਪਿਸਾਚ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ, ਕਰੂਣ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਕृति ਵਿੱਚ ਹੈ।'
ਯਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ਕੁਲਪਾਂਸਨਃ । ਧਿਕ੍ਚਾਣ੍ਡਾਲ ਕਿਮੇਤਤ੍ਤੇ ਪਾਪਕਰ੍ਮ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
'ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੈ। ਥੂ, ਚੰਡਾਲਾ! ਇਹ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?'
ਹਤ੍ਵਾ ਸੁਤਂ ਧਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਿਂ ਸੁਖਂ ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਆਤ੍ਮਾ ਵੈ ਜਾਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਅਙ੍ਗਾਦ੍ਵੈ ਵੇਦਭਾषਿਤਮ੍
'ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਧਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਮਿਲੇਗਾ? ਪੁੱਤ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।'
ਤਤ੍ਕਥਂ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧੇ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਏਵਂ ਕੋਲਾਹਲੇ ਤਤ੍ਰ ਜਾਤੇ ਕੁਸ਼ਿਕਨਨ੍ਦਨਃ
'ਤੂੰ ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ?' ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਐਸਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਕੁਸ਼ਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤ ਆ ਗਿਆ।
ਸਮੀਪਂ ਨृਪਤੇਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਤਮੁਵਾਚ ਦਯਾਪਰਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਨ੍ਨਮੁਂ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ, ਜੋ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ—'
ਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਪੂਰ੍ਣੋ ਰੋਗਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਦਯਾਸਮਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਂ ਹਿਂਸਾਸਮਂ ਨਹਿ
'ਤੇਰਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਦਇਆ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਪੂਣ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।'
ਰਾਗਿਣਾਂ ਰੋਚਨਾਰ੍ਥਾਯ ਨੋਦਨੇਯਂ ਵਿਚਾਰਯ । ਆਤ੍ਮਦੇਹਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਪਰਦੇਹਨਿਕृਨ੍ਤਨਮ੍
'ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾ ਕਰ; ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰ।'
ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼ੁਭਮਿਚ੍ਛਤਾ । ਦਯਯਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਯੇਨ ਕੇਨ ਚ
ਮਹਾਰਾਜਾ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਤੁष੍ਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ । ਆਤ੍ਮਵਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਨੂਨਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕਿਲ । ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸਿ ਸੁਖਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਦੇਹੇ ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮੁਂ ਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਹਰ ਕੋਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੀਉਣਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ ਇਸ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਥਂ ਨੇਚ੍ਛੇਦਸੌ ਦੇਹਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਸ੍ਵਸੁਖਾਸ੍ਪਦਮ੍ । ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕृਤਂ ਵੈਰਂ ਨਾਨੇਨ ਸਹ ਤੇ ਨृਪ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸੁਖ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੇਗਾ? ਤੇਰੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਰਾਜਾ।