ਏਵਂ ਵਰ੍षਗਣਾਨ੍ਤੇ ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ । ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਨਾਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨਾਹ ਦੇਵਰਾਟ੍
ਇੰਝ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਰਵਸ਼ੀ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਮਾਨਯਧ੍ਵਂ ਭੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਹਿ । ਹृਤ੍ਵੋਰਣੌ ਗृਹਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ ਸਮਯੇ ਕਿਲ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਓ ਗੰਧਰਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ! ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ ਸੀ।'
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਰਹਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਦੀਯਂ ਨਾਤਿਸ਼ੋਭਤੇ । ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਤਾਮਾਨਯਤ ਕਾਮਿਨੀਮ੍
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਅਸਥਾਨ ਸੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਚਾਹਵਾਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇऽਥ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹਾਗਾਢੇ ਤਮਸਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵ ਚਲੇ। ਫਿਰ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਜਹ੍ਰੁਸ੍ਤਾਵੁਰਣੌ ਦੇਵਾ ਰਮਮਾਣਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਮ੍ । ਚਕ੍ਰਨ੍ਦਤੁਸ੍ਤਦਾ ਤੌ ਤੁ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣੌ ਵਿਹਾਯਸਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਤਦੁਪਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਕ੍ਰਨ੍ਦਿਤਂ ਸੁਤਯੋਰਿਵ । ਕੁਪਿਤੋਵਾਚ ਰਾਜਾਨਂ ਸਮਯੋऽਯਂ ਕृਤੋ ਮਯਾ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਮੈਂ ਆਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।'
ਨष੍ਟਾਹਂ ਤਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਾਦ੍ਧृਤੌ ਚੋਰੈਰ੍ਮਮੋਰਣੌ । ਰਾਜਨ੍ਪੁਤ੍ਰਸਮਾਵੇਤੌ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਸ਼ੇषੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਸਮਃ
'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਗੁਆ ਬੈਠੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਕਿ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਚੱਕ ਲਿਆ। ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਜਦ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।'
ਹਤਾਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਕੁਨਾਥੇਨ ਨਪੁਂਸਾ ਵੀਰਮਾਨਿਨਾ । ਉਰਣੌ ਮੇ ਗਤੌ ਚਾਦ੍ਯ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਿਯੌ ਮਮ
'ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਨਿਕੰਮੇ, ਨਰਮਦਾਰ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਰਦ ਆਖਣ ਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।'
ਏਵਂ ਵਿਲਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਵਿਮੋਹਿਤਃ । ਨਗ੍ਨ ਏਵ ਯਯੌ ਤੂਰ੍ਣਂ ਪृष੍ਠਤਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਉਸਨੂੰ ਇੰਝ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਨੰਗਾ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ਨृਪਵੇਸ਼੍ਮਨਿ । ਨਗ੍ਨਭੂਤਸ੍ਤਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਭੂਪਤਿਰ੍ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਯਾ
ਉਥੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਨੰਗਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੋਰਣੌ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਪਥਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਨਗ੍ਨੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤੌ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਦ ਗੰਧਰਵ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨੰਗਾ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਤਦੋਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਲਲਾਪਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ । ਨਗ੍ਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਤਿਂ ਨਾਰੀ ਗਤਾ ਸਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਸ ਦੇਸ਼ਦੇਸ਼ੇषੁ ਬਭ੍ਰਾਮ ਨृਪਤਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ਸ਼ੋਚਨ੍ਵਿਵਸ਼ਃ ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ
ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਚੀਕਦਾ ਫਿਰਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਬੇਬਸ ਸੀ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਵੈ ਸਕਲਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਹृष੍ਟਵਦਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸੂਕ੍ਤਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਯੇ ਜਾਯੇ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠ ਘੋਰੇ ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਨ੍ਮਨਸਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਵਸ਼ਗਂ ਚਾਪ੍ਯਨਾਗਸਮ੍
'ਹੈ ਪਤਨੀ, ਰੁਕ, ਰੁਕ! ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਥਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਵਸ਼ੀਭੂਤ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ।'
ਸ ਦੇਹੋऽਯਂ ਪਤਤ੍ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਿ ਦੂਰਂ ਹृਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਖਾਦਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਵृਕਾਃ ਕਾਕਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵਰੋਰੁ ਯਤ੍
'ਇਹ ਸਰੀਰ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਗਈ। ਜਦ ਤੂੰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਭੇੜ ਤੇ ਕਾਂ ਉੱਡ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।'
ਏਵਂ ਵਿਲਪਮਾਨਂ ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀ । ਦੁਃਖਿਤਂ ਕृਪਣਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕਾਮਾਰ੍ਤਂ ਵਿਵਸ਼ਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਇੰਝ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਜੋ ਦੁਖੀ, ਬੇਚਾਰਾ, ਥੱਕਿਆ, ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਬਸ ਸੀ।
ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯੁਵਾਚ ਮੂਰ੍ਖੋऽਸਿ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕੁਤ੍ਰ ਗਤਂ ਤਵ । ਕ੍ਵਾਪਿ ਸਖ੍ਯਂ ਨ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਵृਕਾਣਾਮਿਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਹੈਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ! ਤੇਰਾ ਗਿਆਨ ਕਿੱਥੇ ਗਇਆ? ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਦੋਸਤੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਭੇੜਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।'
ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸੋ ਹਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਚੌਰੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਃ । ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛ ਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਾ ਵਿषਾਦੇ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ
ਕਦੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ, ਚੋਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬੋਧਿਤੋ ਰਾਜਾ ਨ ਵਿਵੇਦਾਤਿਮੋਹਿਤਃ । ਦੁਃਖਂ ਚ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਵੈਰਿਣੀਸ੍ਨੇਹਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਰਾਜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਿਹਾ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ। ਆਵਾਰਾ ਔਰਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਵੇਦੇ ਵਿਸ੍ਤਰਿਤਂ ਚੈਤਤ੍ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਗृਹਸ੍ਥਧਰ੍ਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋऽਭਵਤ੍ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨ ਮੇ ਯੋਗ੍ਯਾ ਦੇਵਕਨ੍ਯੇਯਮਪ੍ਸਰਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਾਲੀ, ਮਸਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ—'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਦੇਵੀ ਕੁੜੀ, ਇਹ ਅਪਸਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਨਹੀਂ।'
ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਂ ਤਦਾਪ੍ਸਰਾਃ । ਭਯਭੀਤਾ ਹਿ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਸ਼ਾਪਂ ਮਾ ਵਿਸृਜੇਦਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਵਿਆਸ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਉਹ ਡਰ ਗਈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦੇ ਦੇਵੇ।
ਸਾ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਸ਼ੁਕੀਰੂਪਂ ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾ । ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਹਙ੍ਗੀਂ ਤਾਂ ਵਿਲੋਕਯਨ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਤਰਦੀ ਹੋਈ, ਤੋਤਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਡ ਗਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸਨੂੰ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਮਸ੍ਤੁ ਦੇਹੇ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਸਙ੍ਗਤਃ । ਮਨੋऽਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਂ ਜਾਤਂ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਸ ਤੁ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਮਹਤਾ ਨਿਗਹ੍ਣਨ੍ਮਾਨਸਂ ਮੁਨਿਃ । ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਨਿਯਨ੍ਤੁਂ ਚ ਸ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪ੍ਰਸृਤਂ ਮਨਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਵਿਆਸ ਆਪਣਾ ਖੁਲ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਮਨ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਬਹੁਸ਼ੋ ਗृਹ੍ਯਮਾਣਂ ਚ ਘृਤਾਚ੍ਯਾ ਮੋਹਿਤਂ ਮਨਃ । ਭਾਵਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨੈਵ ਵਿਧृਤਂ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਮਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਆਸ ਉਹਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਮਨ੍ਧਨਂ ਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰਗ੍ਨਿਚਿਕੀਰ੍षਯਾ । ਅਰਣ੍ਯਾਮੇਵ ਸਹਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਥਾਪਤਤ੍
ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬੀਜ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸੋऽਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤਥਾ ਪਾਤਂ ਮਮਨ੍ਥਾਰਣਿਮੇਵ ਚ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੁਕਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਵ੍ਯਾਸਾਕृਤਿਮਨੋਹਰਃ
ਉਸ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਥੋਂ, ਵਿਆਸ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਕਾ, ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਜਨਯਨ੍ਬਾਲਃ ਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਤਦਰਣ੍ਯਜਃ । ਯਥਾਧ੍ਵਰੇ ਸਮਿਦ੍ਧੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਭਾਤਿ ਹਵ੍ਯੇਨ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।