ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਚ । ਅਨ੍ਵੇषਿਤੋ ਮੇ ਦੂਤੈਸ੍ਤੁ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਾਦਸਾਂਪਤੇ
ਮੇਰੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਪਰ ਹੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਗਤੇ ਸੁਤੇ । ਨ ਮੇ ਦੋषੋऽਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਭਾਗ੍ਯਦੋषਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਮਹਾਰਾਜ, ਹੁਕਮ ਕਰ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ? ਇਥੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ; ਇਹ ਸਾਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਗ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਭੂਪਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਚੇਤਾਃ ਕੁਪਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਚ ਨृਪਂ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਵਞ੍ਚਿਤਸ੍ਤੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਰਾਜਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ; ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲੱਗਾ, ਧੋਖਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਦਾ।
ਨृਪਤੇऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਚਸਾ ਚ ਪ੍ਰਵਞ੍ਚਿਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਲੋਦਰੋ ਵ੍ਯਾਧਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਤੁਦਤ੍ਵਤਿਦਾਰੁਣਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਪੀੜੇਗੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮਹੀਪਾਲਃ ਕੁਪਿਤੇਨ ਪ੍ਰਚੇਤਸਾ । ਪੀਡਿਤੋऽਭੂਤ੍ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਦੁਃਖਦੇਨ ਤੁ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਦਰਦ ਭਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪਂ ਪਾਸ਼ੀ ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਾਸ੍ਪਦਮ੍ । ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਵ੍ਯਾਧਿਂ ਬਭੂਵਾਤੀਵ ਦੁਃਖਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਪਾਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਪਸ਼ੁਭੂਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਧਕਰਣਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਨਿषੇਧਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਗਤੇऽਥ ਵਰੁਣੇ ਰਾਜਾ ਰੋਗੇਣਾਤੀਵ ਪੀਡਿਤਃ । ਦੁਃਖਾਦ੍ਦੁਃਖਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵ੍ਯਥਿਤੋऽਭੂਦ੍ ਭृਸ਼ਂ ਤਦਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਵਰੁਣ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਸਹਿ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਕੁਮਾਰੋऽਸੌ ਵਨੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਰੋਗਪੀਡਿਤਮ੍ । ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਰਾਜਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸ੍ਨੇਹਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪਿਤਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਤੁ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਦਰਾਤ੍ । ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਂ ਤੁ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰਾਜਗਾਮ ਹ
ਇਕ ਸਾਲ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵਾਸਵਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਰੂਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਃ । ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈ ਕੁਮਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਮ੍
ਵਾਸਵ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਰਾਜਨੀਤਿਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍ । ਅਤਃ ਕਰੋषਿ ਮੂਢਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਵृਥਾ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਣਜਾਣੇ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਪਿਤਾ ਤਵ ਮਹਾਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਕਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ਹੋਮਂ ਤੇ ਜ੍ਵਲਿਤੇऽਥ ਵਿਭਾਵਸੌ
ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਵਾਏਗਾ।
ਆਤ੍ਮਾ ਹਿ ਵਲ੍ਲਭਸ੍ਤਾਤ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਖਲੁ । ਤਦਰ੍ਥੇ ਵਲ੍ਲਭਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਧਨਾਦਯਃ
ਪਿਆਰੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਧਨ ਆਦਿ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਨੋ ਦੇਹਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਵਲ੍ਲਭਂ ਸੁਤਮ੍ । ਹਵਨਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾਸੌ ਰੋਗਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਵਾਏਗਾ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹੇ । ਮृਤੇ ਪਿਤਰਿ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਸਰ੍ਵਥਾ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ, ਰਾਜ ਲਈ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ।
ਏਵਂ ਨਿषੇਧਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਵੇਨ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਃ । ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ਕਾਮਂ ਪੁਨਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਨृਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸਵ ਨੇ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਦਾऽऽਤ੍ਮਜਃ । ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਰਣੇ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁषਾਰਾਡ੍ ਦ੍ਵਿਜਰੂਪੇਣ ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਚ ਰੋਹਿਤਮ੍ । ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਸੁਤਂ ਯੁਕ੍ਤਿਵਾਕ੍ਯੈਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਤੁਸ਼ਾਰਾਢ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਥੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਵਸਿष੍ਠਂ ਸ੍ਵਪੁਰੋਹਿਤਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰੋਗਨਾਸ਼ਾਯ ਤਤ੍ਰੋਪਾਯਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਹਰਿਸਚੰਦਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ-ਪੁਜਾਰੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਉਪਾਅ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
ਤਮਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਜ੍ਞਂ ਕੁਰੁ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਕ੍ਰਯਕ੍ਰੀਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਾਪਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਖਰੀਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪੁਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ਵਿਧਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣਾਨੀਯ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕੁਰੁ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰ।
ਵਰੁਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਸਨ੍ਸੁਖਕਾਰੀ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਲੋਭਾਤ੍ਕੋऽਪਿ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰਜਃ
ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਮੋਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਮਨਾ । ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਤਦਨ੍ਵੇषਣਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।
ਅਜੀਗਰ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿषਯੇ ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਤਸ੍ਯਾਸਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਧਨਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਜੀਗਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨੇਨਾਪ੍ਯਸੌ ਪृष੍ਟਃ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਂ ਦਦਾਮੀਤਿ ਦੇਹਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਮਖਾਯ ਵੈ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ— 'ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ, ਮੈਂ ਯਜਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਸ਼ੁਨਃਪੁਚ੍ਛਃ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਃ ਸ਼ੁਨੋਲਾਂਗੂਲ ਇਤ੍ਯਮੀ । ਤੇषਾਮੇਕਤਮਂ ਦੇਹਿ ਦਦਾਮਿ ਤੁ ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਮ੍
'ਸ਼ੁਨਹਪੁਛ, ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ, ਸ਼ੁਨੋਲਾਂਗੂਲ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਅਜੀਗਰ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਕਤਮਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਂ ਵੈ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਜੀਗਰਤ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵੇਚੇ।
ਕਾਰ੍ਯਾਧਿਕਾਰਿਣਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਮਤ੍ਵਾ ਨਾਸਾਵਦਾਦਮੁਮ੍ । ਕਨਿष੍ਠਂ ਨਾਪ੍ਯਦਾਨ੍ਮਾਤਾ ਮਮੈष ਇਤਿ ਵਾਦਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਂ ਨੇ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਕਹਿੰਦੀ— 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ।'
ਮਧ੍ਯਮਂ ਚ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪਂ ਦਦੌ ਗਵਾਂ ਸ਼ਤੇਨ ਚ । ਆਨਿਨਾਯ ਪਸ਼ੁਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਰਮੇਧੇ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲੀ ਲਈ ਲੈ ਆਇਆ।
ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਦੀਨਂ ਵੇਪਮਾਨਂ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਮ੍ । ਯੂਪੇ ਬਦ੍ਧਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੁਂ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਮੁਨਯਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਕੰਪਦਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਯੂਪ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਸੋਸ ਕੀਤਾ।