ਲੋਕਪਾਲੋऽਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦ । ਮਨ੍ਯਸੇ ਮਦ੍ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਗਚ੍ਛ ਭਵਨਂ ਵਿਭੋ
ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹੋ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਲੱਗੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਓ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਯਾਵਾਨ੍ ਯਾਦਸਾਂ ਪਤਿਃ । ਓਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਯਾਵਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਨृਪਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆਲੁ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ 'ਓਮ' ਕਿਹਾ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਤੇऽਥ ਵਰੁਣੋ ਰਾਜਾ ਬਭੂਵਾਤਿਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਯੈਵਂ ਰਾਜਾ ਮੁਦਮਵਾਪ ਹ
ਜਦੋਂ ਵਰੁਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਨੰਦ ਪਾਇਆ।
ਚਕਾਰ ਰਾਜਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਦਾ ਨृਪਃ । ਕਾਲੇਨ ਵ੍ਰਜਤਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜ-ਕਰਤਬਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਸ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯੋਪਵੀਤਸਾਮਗ੍ਰੀਂ ਵਿਭੂਤਿਸਦृਸ਼ੀਂ ਨृਪਃ । ਚਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸ਼ਿष੍ਟੈਰਨ੍ਵਿਤਃ ਸਚਿਵੈਸ੍ਤਥਾ
ਰਾਜਾ ਨੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਉਪਨਯਨ ਦੀ ਸਾਮਗਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ।
ਏਕਾਦਸ਼ੇ ਸੁਤਾਸ੍ਯਾਬ੍ਦੇ ਵ੍ਰਤਬਨ੍ਧਵਿਧੌ ਨृਪਃ । ਵਿਦਧੇ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਃ ਪੁਨਃ
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਕੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਪਨਯਨ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯੇ ਉਪਨੀਤੇ ਕੁਮਾਰਕੇ । ਆਜਗਾਮਾਥ ਵਰੁਣੋ ਵਿਪ੍ਰਵੇषਧਰਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਰੋਹ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੁੰਡਾ ਉਪਨਯਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਰੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨृਪਤਿਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵ ਦਤ੍ਤੋਪਵੀਤੋऽਯਂ ਪਸ਼ੁਯੋਗ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਮੇ ਸੁਤਃ । ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਵ ਮੇ ਸ਼ੋਕੋ ਗਤੋ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਪਵਾਦਜਃ
ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਉਪਨਯਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੰਝਪਣ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਯਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਭੂਤਵਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਸਮਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸਤ੍ਯਮਦ੍ਯ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਯਜਨ ਕਰਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਾਨ-ਦਕਸ਼ਣਾ ਹੋਵੇ; ਸਮਾਂ ਸੁਣੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸਮਾਵਰ੍ਤਨਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਮਮੋਪਰਿ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਸਮਾਵਰਤਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਤਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ ਤੇ ਸਬਰ ਕਰੋ।
ਵਰੁਣ ਉਵਾਚ - ਪ੍ਰਤਾਰਯਸਿ ਮਾਂ ਰਾਜਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰੇਮਾਕੁਲੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੁਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਵਰੁਣ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਠੱਗ ਰਹੇ ਹੋ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।
ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ ਵਚਸਾ ਤਵ ਨੋਦਿਤਃ । ਆਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸਮਯੇ ਸਮਾਵਰ੍ਤਨਕਰ੍ਮਣਿ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਬਿਨਾ; ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਜਦ ਸਮਾਰੋਹ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪਾਸ਼ੀ ਤਪਾਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਚ ਯਥੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਾਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
ਆਗਤਂ ਵਰੁਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰੋऽਤਿਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਮਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੋऽਭਵਤ੍
ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਸ਼ੋਕਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਦਿਤਸ੍ਤਤਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਤ੍ਮਵਧਮਾਯੁष੍ਮਨ੍ ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਦਧੌ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ; ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਪਰਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਚਿਵਾਤ੍ਮਜੈਃ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਨਗਰਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਵਨਮਪ੍ਯਸੌ
ਪੂਰਾ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਨृਪਃ ਕਾਮਂ ਦੁਃਖਿਤੋऽਭੂਦ੍ ਭृਸ਼ਂ ਤਦਾ । ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਦੂਤਾਨ੍ਸ੍ਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਵੇषਣਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਭੇਜੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਏਵਂ ਗਤੇऽਥ ਕਾਲੇऽਸੌ ਵਰੁਣਸ੍ਤਦ੍ਗृਹਂ ਗਤਃ । ਰਾਜਾਨਂ ਸ਼ੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤਂ ਕੁਰੁ ਯਜ੍ਞਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਵਰੁਣ ਉਸ ਘਰ ਆਇਆ; ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੁਖ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਯਜਨ ਕਰ।'
ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵਦੇਵ ਕਰੋਮਿ ਕਿਮ੍ । ਨ ਜਾਨੇ ਕ੍ਵਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਗਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਭਯਾਕੁਲਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।'
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਚ । ਅਨ੍ਵੇषਿਤੋ ਮੇ ਦੂਤੈਸ੍ਤੁ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਾਦਸਾਂਪਤੇ
ਮੇਰੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਪਰ ਹੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਗਤੇ ਸੁਤੇ । ਨ ਮੇ ਦੋषੋऽਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਭਾਗ੍ਯਦੋषਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਮਹਾਰਾਜ, ਹੁਕਮ ਕਰ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ? ਇਥੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ; ਇਹ ਸਾਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਗ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਭੂਪਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਚੇਤਾਃ ਕੁਪਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਚ ਨृਪਂ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਵਞ੍ਚਿਤਸ੍ਤੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਰਾਜਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ; ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲੱਗਾ, ਧੋਖਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਦਾ।
ਨृਪਤੇऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਚਸਾ ਚ ਪ੍ਰਵਞ੍ਚਿਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਲੋਦਰੋ ਵ੍ਯਾਧਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਤੁਦਤ੍ਵਤਿਦਾਰੁਣਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਪੀੜੇਗੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮਹੀਪਾਲਃ ਕੁਪਿਤੇਨ ਪ੍ਰਚੇਤਸਾ । ਪੀਡਿਤੋऽਭੂਤ੍ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਦੁਃਖਦੇਨ ਤੁ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਦਰਦ ਭਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪਂ ਪਾਸ਼ੀ ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਾਸ੍ਪਦਮ੍ । ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਵ੍ਯਾਧਿਂ ਬਭੂਵਾਤੀਵ ਦੁਃਖਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਪਾਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਪਸ਼ੁਭੂਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਧਕਰਣਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਨਿषੇਧਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਗਤੇऽਥ ਵਰੁਣੇ ਰਾਜਾ ਰੋਗੇਣਾਤੀਵ ਪੀਡਿਤਃ । ਦੁਃਖਾਦ੍ਦੁਃਖਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵ੍ਯਥਿਤੋऽਭੂਦ੍ ਭृਸ਼ਂ ਤਦਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਵਰੁਣ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਸਹਿ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਕੁਮਾਰੋऽਸੌ ਵਨੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਰੋਗਪੀਡਿਤਮ੍ । ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਰਾਜਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸ੍ਨੇਹਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪਿਤਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਤੁ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਦਰਾਤ੍ । ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਂ ਤੁ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰਾਜਗਾਮ ਹ
ਇਕ ਸਾਲ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵਾਸਵਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਰੂਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਃ । ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈ ਕੁਮਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਮ੍
ਵਾਸਵ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।