ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਭਵਤਾ ਨृਪਤੇਃ ਕਿਲ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤਪਸਾ ਪ੍ਰਬਲੇਨ ਹ
ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਪ ਕਰ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਭਾਰ੍ਯਾਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਤਾਮਾਹ ਕਾਮਿਨੀਂ ਦੀਨਾਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮਰਿਨ੍ਦਮ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦੁਖੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਮੋਚਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਨृਪਂ ਕਮਲਲੋਚਨੇ । ਉਪਕਾਰਃ ਕृਤੋ ਯੇਨ ਕਾਨ੍ਤਾਰਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸਿ ਵੈ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ।
ਵਿਦ੍ਯਾਤਪੋਬਲੇਨਾਹਂ ਕਰਿष੍ਯੇ ਦੁਃਖਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਇਤ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਕੌਸ਼ਿਕਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍
ਵਿਦਿਆ, ਤਪ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਨृਪਤੇਃ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੁਃਖਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਂਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਮੁਨਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਗਾਮ ਯਤ੍ਰ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਃ ਪਕ੍ਵਣੇ ਦੀਨਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਸ਼੍ਵਪਚਾਕृਤਿਃ । ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਸੌ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਣ੍ਡਵਨ੍ਨਿਪਪਾਤੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਰਸਾ ਮੁਨੇਃ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਰੇ ਭੂਪਂ ਪਤਿਤਂ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਡਿੱਗੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਠਾਇਆ।
ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਮਤ੍ਕृਤੇ ਤ੍ਵਂ ਮਹੀਪਾਲ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਸਿ ਮੁਨਿਨਾ ਯਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।'
ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਤੇ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਹਮ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਮਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਸਿष੍ਠੋ ਮਖਹੇਤਵੇ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਦੱਸ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਯਜਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਾਂ ਯਾਜਯ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਰੋਮਿ ਮਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਥੇष੍ਟਂ ਕੁਰੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਵਾਓ; ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਕਰ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾ ਸਕਾਂ।
ਅਨੇਨੈਵ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਂ ਸੁਖਾਲਯਮ੍ । ਕੋਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠੋऽਸੌ ਮਾਮਾਹੇਤਿ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤੇ
ਇਸੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਸੁਖਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਆਖੇ, ਝੂਠ-ਮੱਤ ਵਾਲੇ।
ਮਾਨੁषੇਣ ਹਿ ਦੇਹੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸਃ ਕੁਤਸ੍ਤਵ । ਪੁਨਰ੍ਮਯੋਕ੍ਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੁਬ੍ਧੇਨ ਚਾਨਘ
ਮਾਨਵ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵਸਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਫਿਰ, ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਖਿਆ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ।
ਅਨ੍ਯਂ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਯਜ੍ਞਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਦਾ ਤੇਨੈਵ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਹਂ ਚਾਣ੍ਡਾਲੋ ਭਵ ਪਾਮਰ
ਹੋਰ ਪੁਜਾਰੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਜਾ, ਨਿਕੰਮੇ।'
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਰਣਂ ਸ਼ਾਪਸਮ੍ਭਵਮ੍ । ਮਮ ਦੁਃਖਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸਮਰ੍ਥੋऽਸਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਣ ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਰਿਸ਼ੀ-ਸਰਤਾਜ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਰਮਾਸੌ ਰਾਜਾ ਦੁਃਖਰੁਜਾਰ੍ਦਿਤਃ । ਕੌਸ਼ਿਕੋऽਪਿ ਨਿਰਾਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਾਪਂ ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਰੁਣਕृਪਯਾ ਸ਼ੈਵ੍ਯਾਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰੋਪ੍ਤਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਕृਤ੍ਯਂ ਗਾਧਿਸੂਨੁਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ । ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰਾਨ੍ਮੁਨੀਨਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤ੍ਤਦਾ
ਵਰੁਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸ਼ੈਵਿਆ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਚਿਆ। ਫਿਰ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।
ਮੁਨਯਸ੍ਤਂ ਮਖਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਃ । ਨਾਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਨਿਵਾਰਿਤਾਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਵਲੋਂ ਸੱਦਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਯਜਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ।
ਗਾਧਿਸੂਨੁਸ੍ਤਦਾਜ੍ਞਾਯ ਵਿਮਨਾਸ਼੍ਚਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ । ਆਜਗਾਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਨृਪਤਿਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਮਾਹ ਕੌਸ਼ਿਕਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਨਿਵਾਰਿਤਾਃ । ਨਾਗਤਾਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯਜਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ!'
ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਤਪਸਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਥਾ ਤ੍ਵਾਂ ਸੁਰਸਦ੍ਮਨਿ । ਪ੍ਰਾਪਯਾਮਿ ਮਹਾਰਾਜ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਤੇ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਲਮਾਦਾਯ ਹਸ੍ਤੇਨ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਦਦੌ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਦਾ ਤਸ੍ਮੈ ਗਾਯਤ੍ਰੀਜਪਸਮ੍ਭਵਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਜਪ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਥ ਸੁਕृਤਂ ਰਾਜ੍ਞੇ ਤਮੁਵਾਚ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ । ਯਥੇष੍ਟਂ ਗਚ੍ਛ ਰਾਜਰ੍षੇ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੀਪਤਿ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁਂ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਰੰਤ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕੁ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ।'
ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਮਮ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਬਹੁਕਾਲਾਰ੍ਜਿਤੇਨ ਚ । ਯਾਹਿ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੀਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਸੁਰਾਲਯੇ
ਮੇਰੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪੂਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਸ੍ਤਰਸਾ ਤਤਃ । ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਯਥਾ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਵੇਗਵਾਂਸ੍ਤਪਸੋ ਬਲਾਤ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਕੁ ਤੁਰੰਤ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਮੁਨੀ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯ ਗਗਨੇ ਰਾਜਾ ਗਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੀਂ ਯਦਾ । ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵਗਣੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੂਰਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਵੇषਭਾਕ੍
ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਕੇ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਚੰਡਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਕਥਿਤੋऽਸੌ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਕੋऽਯਮਾਯਾਤਿ ਸਤ੍ਵਰਃ । ਗਗਨੇ ਦੇਵਵਦ੍ਵਾ ਯੋ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਵਪਚਾਕृਤਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ: 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੇਵ ਵਾਂਗ, ਪਰ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ?'
ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਮਪਸ਼੍ਯਤ੍ਪੁਰੁषਾਧਮਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਮਪਿ ਸ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਤਰਸਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੰਦਰ ਤੁਰੰਤ ਉਠਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨਿਕੰਮੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਕੁ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਡਾਂਟਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਵਪਚ ਕ੍ਵ ਸਮਾਯਾਸਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਃ । ਯਾਹਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤਤੋ ਭੂਮੌ ਨਾਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤ੍ਵਯੋਚਿਤਮ੍
'ਕੁੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ; ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਖਲਿਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਚ੍ਛਕ੍ਰੇਣਾਮਿਤ੍ਰਕਰ੍ਸ਼ਨ । ਨਿਪਪਾਤ ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪੁਣ੍ਯੋ ਯਥਾਮਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਕੁ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੂਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਮਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਦੇਵ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਭੂਪਾਲੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਤਿ ਚਾਸਕृਤ੍ । ਪਤਾਮਿ ਰਕ੍ਸ਼ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਚ੍ਚਲਿਤਮਾਸ਼ੁਗਮ੍
ਭੂਪਾਲ ਮੁੜ ਮੁੜ 'ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ!' ਚੀਖਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ: 'ਮੁਨਿ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ!'