ਤਦਾਹਂ ਤਦ੍ਗृਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਃਸृਤਃ ਪਰਯਾ ਮੁਦਾ । ਕਥਯ ਤ੍ਵਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਕਾਲੋ ਨੀਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕਥਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ; ਦੱਸੋ, ਸੋਹਣੀਏ, ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ?
ਕਾਨ੍ਤਾਰੇ ਪਰਮਃ ਕ੍ਰੂਰਃ ਕ੍ਸ਼ਯਕृਤ੍ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਿਹ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਮਾਹ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਿਯੰਵਦਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾ ਸ਼ृਣੁ ਮਯਾ ਨੀਤਃ ਕਾਲਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ । ਗਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਡਰਾਉਣਾ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ; ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕਲਕ ਆ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਨਾਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚਾਤਿਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਨ੍ਬਾਲਕਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨੀਵਾਰਾਰ੍ਥਂ ਵਨੇ ਵਨੇ
ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਰੋਟੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ; ਭੁੱਖੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਚੌਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਹਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾऽऽਵਿष੍ਟਾ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਫਲਂ ਤਦਾ । ਏਵਂ ਚ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਾਸਾ ਨੀਵਾਰੇਣਾਤਿਵਾਹਿਤਾਃ
ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਫਲ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਚੌਲ ਨਾਲ ਹੀ ਕੱਟੇ।
ਤਦਭਾਵੇ ਮਯਾ ਕਾਨ੍ਤ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਮਨਸਾ ਪੁਨਃ । ਨ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕਿਲ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੇ ਨੀਵਾਰਾ ਨਾਪਿ ਕਾਨਨੇ
ਜਦ ਉਹ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੋਹਣੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੋਚਿਆ; ਕਲਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਭਿਖ ਮਿਲਦੀ, ਨਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੌਲ।
ਨ ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਫਲਾਨ੍ਯਾਸੁਰ੍ਨ ਮੂਲਾਨਿ ਧਰਾਤਲੇ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਭृਸ਼ਮਾਤੁਰਾਃ
ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੜਾਂ ਨਹੀਂ; ਬੱਚੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਿਤਾਨ੍ । ਏਵਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਸ੍ਤੁ ਮਯਾ ਕृਤਃ
ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਪੁਤ੍ਰਮੇਕਂ ਦਦਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕਸ੍ਮੈਚਿਦ੍ਧਨਿਨੇ ਕਿਲ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਮੌਲ੍ਯਂ ਤੁ ਤੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਬਾਲਕਾਨ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਲਈ ਦੇਵਾਂਗੀ; ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ।
ਪਾਲਯੇऽਹਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਨਾਨ੍ਯੋਪਾਯੋऽਸ੍ਤਿ ਪਾਲਨੇ । ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਪੁਤ੍ਰੋऽਯਂ ਪ੍ਰਹਿਤੋ ਮਯਾ
ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਭੁੱਖੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਾਂਗੀ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ; ਐਸਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਕ੍ਰਯਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਭਾਗ ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨੋ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਃ । ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨਂ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਨਂ ਨਿਰ੍ਗਤਾਹਂ ਗਤਤ੍ਰਪਾ
ਵੇਚਣ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਜੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ; ਰੋਂਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਲੱਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਈ।
ਤਦਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ਮਾਰ੍ਗੇ ਮਾਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਾਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰੋਦਿਤਿ ਬਾਲਕਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਵੇਖਿਆ; ਤੇ ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਬੱਚਾ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਤਦਾਹਂ ਤਮੁਵਾਚੇਦਂ ਵਚਨਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਵਿਕ੍ਰਯਾਰ੍ਥਂ ਨੀਯਤੇऽਸੌ ਬਾਲਕੋऽਦ੍ਯ ਮਯਾ ਨृਪ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ: 'ਇਹ ਬੱਚਾ ਅੱਜ ਮੈਂ ਵੇਚਣ ਲਈ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੇ ਵਚਨਂ ਰਾਜਾ ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਹृਦਯਸ੍ਤਤਃ । ਮਾਮੁਵਾਚ ਗृਹਂ ਯਾਹਿ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਨਂ ਕੁਮਾਰਕਮ੍
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਦਿਲ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਬੱਚਾ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਜਾ।'
ਭੋਜਨਾਰ੍ਥੇ ਕੁਮਾਰਾਣਾਮਾਮਿषਂ ਵਿਹਿਤਂ ਤਵ । ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾਵਨ੍ਮੁਨਿਸਮਾਗਮਃ
'ਤੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਾਸ ਭੇਜਾਂਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।'
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਭੂਪਾਲੋ ਵृਕ੍ਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮृਗਸੂਕਰਾਨ੍ । ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਯਾਤਿ ਹਤ੍ਵਾਸੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਦਯਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਰਾਜਾ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਦਰੱਖਤ 'ਤੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਸੂਅਰ ਮਾਰ ਕੇ ਰੱਖ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤੇਨੈਵ ਬਾਲਕਾਃ ਕਾਨ੍ਤ ਪਾਲਿਤਾ ਵृਜਿਨਾਰ੍ਣਵਾਤ੍ । ਵਸਿष੍ਠੇਨਾਥ ਸ਼ਪ੍ਤਾऽਸੌ ਭੂਪਤਿਰ੍ਮਮ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਸ ਹੀ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦਿਵਸੇ ਮਾਂਸਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੇਨ ਕਾਨਨੇ । ਹਤਾ ਦੋਗ੍ਧ੍ਰੀ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਤੇਨਾਸੌ ਕੁਪਿਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਇਕ ਦਿਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਗਾਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਰਿਤਿ ਭੂਪਸ੍ਯ ਕृਤਂ ਨਾਮ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਕੁਪਿਤੇਨ ਵਧਾਦ੍ਧੇਤੋਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਨृਪਃ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ; ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤੇਨਾਹਂ ਦੁਃਖਿਤਾ ਜਾਤਾ ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖੇਨ ਕੌਸ਼ਿਕ । ਸ਼੍ਵਪਚਤ੍ਵਮਸੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਨृਪਨਨ੍ਦਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ; ਮੇਰੇ ਲਈ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਭਵਤਾ ਨृਪਤੇਃ ਕਿਲ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤਪਸਾ ਪ੍ਰਬਲੇਨ ਹ
ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਪ ਕਰ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਭਾਰ੍ਯਾਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਤਾਮਾਹ ਕਾਮਿਨੀਂ ਦੀਨਾਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮਰਿਨ੍ਦਮ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦੁਖੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਮੋਚਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਨृਪਂ ਕਮਲਲੋਚਨੇ । ਉਪਕਾਰਃ ਕृਤੋ ਯੇਨ ਕਾਨ੍ਤਾਰਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸਿ ਵੈ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ।
ਵਿਦ੍ਯਾਤਪੋਬਲੇਨਾਹਂ ਕਰਿष੍ਯੇ ਦੁਃਖਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਇਤ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਕੌਸ਼ਿਕਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍
ਵਿਦਿਆ, ਤਪ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਨृਪਤੇਃ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੁਃਖਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਂਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਮੁਨਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਗਾਮ ਯਤ੍ਰ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਃ ਪਕ੍ਵਣੇ ਦੀਨਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਸ਼੍ਵਪਚਾਕृਤਿਃ । ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਸੌ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਣ੍ਡਵਨ੍ਨਿਪਪਾਤੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਰਸਾ ਮੁਨੇਃ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਰੇ ਭੂਪਂ ਪਤਿਤਂ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਡਿੱਗੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਠਾਇਆ।
ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਮਤ੍ਕृਤੇ ਤ੍ਵਂ ਮਹੀਪਾਲ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਸਿ ਮੁਨਿਨਾ ਯਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।'
ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਤੇ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਹਮ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਮਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਸਿष੍ਠੋ ਮਖਹੇਤਵੇ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਦੱਸ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਯਜਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਾਂ ਯਾਜਯ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਰੋਮਿ ਮਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਥੇष੍ਟਂ ਕੁਰੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਵਾਓ; ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਕਰ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾ ਸਕਾਂ।