ਅਗ੍ਨੌ ਵਾ ਜ੍ਵਲਿਤੇ ਦੇਹਂ ਜੁਹੋਮਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਬਲਾਤ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾਨਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਾਮਿ ਦੂषਿਤਾਨ੍ਭृਸ਼ਮ੍
'ਜਾਂ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ; ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਲਿਨ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਆਤ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਭਵੇਨ੍ਨੂਨਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਸ਼੍ਵਪਚਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ਾਪਸ਼੍ਚ ਹਤ੍ਯਾਦੋषਾਦ੍ਭਵੇਦਪਿ
'ਪਰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਪ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਆਉਟਕਾਸਟ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
ਪੁਨਰ੍ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਭੂਪਾਲਸ਼੍ਚੇਤਸਾ ਸਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ । ਆਤ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਮਯਾਧੁਨਾ
ਫਿਰ, ਦੁਬਾਰਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ: 'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।'
ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਦੇਹੇਨਾਨੇਨ ਕਾਨਨੇ । ਭੋਗੇਨਾਸ੍ਯ ਵਿਪਾਕਸ੍ਯ ਭਵਿਤਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯਃ
'ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣੇ ਹਨ; ਕੇਵਲ ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆਵੇਗਾ।'
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਕਰ੍ਮਣਾਂ ਭੋਗਾਦਨ੍ਯਥਾ ਨ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਯਾਤ੍ਰ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
'ਜੋ ਕਰਮ ਚਲ ਪਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਸਹਿਣੇ ਪੈਣਗੇ।'
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪੁਣ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸੇਵਨਂ ਤਥਾ । ਸ੍ਮਰਣਂ ਚਾਮ੍ਬਿਕਾਯਾਸ੍ਤੁ ਸਾਧੂਨਾਂ ਸੇਵਨਂ ਤਥਾ
'ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ—'
ਏਵਂ ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨੂਨਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਨੇ ਵਸਨ੍ । ਭਾਗ੍ਯਯੋਗਾਤ੍ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੁ ਭਵੇਤ੍ਸਾਧੁਸਮਾਗਮਃ
'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਕਿਸੇ ਵਾਰ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਨਗਰਂ ਨृਪਃ । ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਗਤਃ ਕਾਮਂ ਸ਼ੋਚਂਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਃ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਦੁਃਖਿਤਃ ਸਚਿਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਸਚਿਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾऽऽਸ਼ੁ ਤਮੂਚੁਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼੍ਵਪਚਾਕਾਰਂ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਮੰਤਰੀ ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ—ਜੋ ਆਉਟਕਾਸਟ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਹ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਨ੍ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤੇ ਨੂਨਂ ਪ੍ਰੇषਿਤਾਨ੍ਸਮੁਪਾਗਤਾਨ੍ । ਅਵੇਹਿ ਸਚਿਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਜ੍ਞਯਾ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
'ਰਾਜਨ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਮੰਤਰੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਾਂ।'
ਯੁਵਰਾਜਸੁਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਯਤ੍ਤਚ੍ਛृਣੁ ਨਰਾਧਿਪ । ਆਨਯਧ੍ਵਂ ਨृਪਂ ਯੂਯਂ ਸਮ੍ਮਾਨ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਮਮ
'ਯੁਵਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ: ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।'
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਸਮਾਗਚ੍ਛ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗਤਵ੍ਯਥਃ । ਸੇਵਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਚਿਵਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਬੇਚੈਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ; ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੇ।
ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯਿष੍ਯਾਮਃ ਸ ਯਥਾ ਤੁ ਦਯੇਤ ਵੈ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋऽਸੌ ਮਹਾਤੇਜਾ ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਦਇਆ ਕਰੇ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਰਾਜੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਕਥਿਤਂ ਬਹੁਧਾ ਕਿਲ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਗਮਨਮੇਵਾਸ਼ੁ ਰੋਚਤਾਂ ਨਿਜਸਦ੍ਮਨਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ 'ਤੇ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਨृਪਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾषਿਤਂ ਸ਼੍ਵਪਚਾਕृਤਿਃ । ਸ੍ਵਗृਹਂ ਗਮਨਾਯਾਸੌ ਨ ਮਤਿਂ ਕृਤਵਾਨਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕਿ ਚੰਡਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਤਾਨੁਵਾਚ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤੁ ਸਚਿਵਾਃ ਪੁਰਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਰਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਵਚਨਾਚ੍ਚ ਮੇ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਜਾਓ; ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਉਥੇ ਕਹਿ ਦਿਓ।
ਨਾਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਤ੍ਰ ਕੁਰੁ ਰਾਜ੍ਯਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ । ਮਾਨਯਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਯਜਨ੍ਯਜ੍ਞੈਰਨੇਕਸ਼ਃ
ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂਗਾ, ਪੁੱਤਰ; ਤੂੰ ਰਾਜ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰ, ਕਈ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ।
ਨਾਹਂ ਸ਼੍ਵਪਚਵੇषੇਣ ਗਰ੍ਹਿਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਆਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਮੈਂ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਲਦੀ ਚਲੇ ਜਾਓ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਿਂਹਾਸਨੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਰਾਜ੍ਯਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯੂਯਂ ਤਤ੍ਰ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੈ, ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਓ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰੋ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿष੍ਟਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਤੁ ਰੁਰੁਦੁਸ਼੍ਚਾਤੁਰਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸਚਿਵਾ ਨਿਰ੍ਯਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਨਤ੍ਵਾ ਤਂ ਚ ਵਨਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਚਤੁਰ ਮੰਤਰੀ ਬਹੁਤ ਰੋਏ, ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਵਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮ ਸਕਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਮੁਪਾਗਤ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯੇऽਹ੍ਨਿ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਅਭਿषੇਕਂ ਤਦਾ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤੇ
ਅਯੋਧਿਆ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਤੇ, ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸਚਿਵੈਸ਼੍ਚ ਨृਪਾਜ੍ਞਯਾ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਃ ਪਿਤਰਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਮੰਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਸ਼ਾਪੋਦ੍ਧਾਰਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸਾਨ੍ਤ੍ਵਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਾਜੋਵਾਚ - ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕृਤੋ ਰਾਜਾ ਸਚਿਵੈਰ੍ਨृਪਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ । ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਸ੍ਤੁ ਕਥਂ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਾਣ੍ਡਾਲਦੇਹਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹਰੀਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ; ਪਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਚੰਡਾਲ ਦੇਹ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ?
ਮृਤੋ ਵਾ ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ । ਗੁਰੁਣਾ ਵਾ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਮੋਚਿਤਃ
ਕੀ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਵਹ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟ ਗਿਆ?
ਏਤਦ੍ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮਖਿਲਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ । ਚਰਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮੋऽਸ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਅਭਿषਿਕ੍ਤਂ ਸੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਰਮਣਂ ਤਤ੍ਰ ਚਕਾਰ ਚਿਨ੍ਤਯਞ੍ਛਿਵਾਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉਥੇ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ, ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਾਲੇ ਤੁ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦਾਰਾਨ੍ਸੁਤਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਤਦਾਗਾਤ੍ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਮੁਨੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ।
ਆਗਤ੍ਯ ਸ੍ਵਜਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਸ੍ਥਿਤਂ ਮੁਦਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮੇਧਾਵੀ ਸ੍ਥਿਤਾਮਗ੍ਰੇ ਸਪਰ੍ਯਯਾ
ਆ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਚੰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ; ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ।
ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਕਥਂ ਕਾਲਸ੍ਤਯਾ ਨੀਤਃ ਸੁਲੋਚਨੇ । ਅਨ੍ਨਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਿਮੇ ਬਾਲਾਃ ਪਾਲਿਤਾ ਕੇਨ ਤਦ੍ਵਦ
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੱਲ੍ਹ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾਇਆ? ਦੱਸ, ਇਹ ਬੱਚੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ, ਕਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ?