ਸ਼ਿष੍ਟਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੂਜਨੀਯਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ । ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦਸ੍ਯਵਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਤਥਾ ਜਯਃ
ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਪਸਵੀ ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਜ਼ਾਲਮ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸਦੈਵ ਹਿ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਥਾ ਗੋਪ੍ਯਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਚਿਵੈਃ ਸਹ
ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕਰਤਬ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੋਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯੋऽਲ੍ਪੋऽਪਿ ਕृਤਿਨਾ ਰਿਪੁਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਸੁਤ । ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍ਪਰਾਸਕ੍ਤਂ ਸਚਿਵਂ ਚ ਤਥਾ ਨਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਚਤੁਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਕਦੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਚਾਰਾਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਿਤ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਧਰ੍ਮੇ ਮਤਿਃ ਸਦਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਦਾਨਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਚਾਰ (ਗੁਪਤ ਜਾਸੂਸ) ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੇ ਤੇ ਦਾਨ ਸਦਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ।
ਸ਼ੁष੍ਕਵਾਦੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਦੁष੍ਟਸਙ੍ਗਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਯष੍ਟਵ੍ਯਾ ਵਿਵਿਧਾ ਯਜ੍ਞਾਃ ਪੂਜਨੀਯਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਖਾਲੀ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਤੇ ਮੰਦ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਦ੍ਯੂਤਰਤਂ ਨਰਮ੍ । ਅਤ੍ਯਾਦਰੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਮृਗਯਾਯਾਂ ਕਦਾਚਨ
ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਔਰਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਮਨੁੱਖ 'ਤੇ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦ੍ਯੂਤੇ ਮਦ੍ਯੇ ਤਥਾ ਗੇਯੇ ਨੂਨਂ ਵਾਰਵਧੂषੁ ਚ । ਸ੍ਵਯਂ ਤਦ੍ਵਿਮੁਖੋ ਭੂਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਜੂਏ, ਸ਼ਰਾਬ, ਗਾਣੇ ਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਨਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਦਾ । ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਵਿਧਿਂ ਵਿਧਾਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਥਾ
ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤੇਃ ਪਰਾਂ ਪੂਜਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਪੁਤ੍ਰੈਤਜ੍ਜਨ੍ਮਸਾਫਲ੍ਯਂ ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤੇਃ ਪਦਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਰਾਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਪਰਾਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ।
ਸਕृਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪੂਜਾਂ ਦੈਵੀਪਾਦਜਲਂ ਪਿਬਨ੍ । ਨ ਜਾਤੁ ਜਨਨੀਗਰ੍ਭੇ ਗਚ੍ਛੇਦਿਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਮਹਾ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੈਵੀ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਜਲ ਪੀ ਲੈਣ ਤੇ, ਫਿਰ ਕਦੇ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ — ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਸੈਵ ਹਿ । ਇਤਿ ਤਦ੍ਭਾਵਭਰਿਤਸ੍ਤਿष੍ਠੇਨ੍ਨਿਰ੍ਭਯਚੇਤਸਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਦੇਵੀ ਹੈ; ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਾਖੀ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਵਿਧਿਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਦਸਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ । ਸਮਾਹੂਯ ਚ ਪ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਫੈਸਲਾ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਪੂਜ੍ਯਾਨ੍ਵੇਦਵੇਦਾਨ੍ਤਪਾਰਗਾਨ੍ । ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਦੇਯਂ ਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਵੈਦ ਤੇ ਵੈਦਾਂਤ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਆਦਿਕ ਸਦਾ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ।
ਅਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕੋऽਪਿ ਨੈਵ ਪੂਜ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ । ਆਹਾਰਾਦਧਿਕਂ ਨੈਵ ਦੇਯਂ ਮੂਰ੍ਖਾਯ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਅਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨ ਵਾ ਲੋਭਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਲਙ੍ਘਨਮ੍ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਵਮਾਨਨਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭੂਮਿਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮਾਨਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਕਾਰਣਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੀ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਅਦ੍ਭ੍ਯੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਸ਼੍ਮਨੋ ਲੋਹਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਗਂ ਤੇਜਃ ਸ੍ਵਾਸੁ ਯੋਨਿषੁ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਅੱਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਤੇ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਲੋਹਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਠੰਡੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਾਨਨੀਯਾ ਮੁਖੋਦ੍ਭਵਾਃ । ਦਾਨੇਨ ਵਿਨਯੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵਥਾ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਦੇਵੇ। ਦਾਨ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਕਰੇ।
ਦਣ੍ਡਨੀਤਿਃ ਸਦਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰਤਃ । ਕੋਸ਼ਸ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਹਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਨੂਨਂ ਨ੍ਯਾਯਾਗਤਸ੍ਯ ਹ
ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਵੀ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੂਪਾਖ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਏਵਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਃ ਪ੍ਰਣਤੋ ਨृਪਃ । ਤਥੇਤਿ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰੇਮਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਰਾਜਾ ਨਮ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਵਿਪ੍ਰਾਨਾਹੂਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਨ੍ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਨ੍ । ਅਭਿषੇਕਾਯ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨ੍ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਏ।
ਸਲਿਲਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸਮਾਨਾਯ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਕृਤੀਸ਼੍ਚ ਸਮਾਹੂਯ ਸਾਮਨ੍ਤਾਨ੍ਭੂਪਤੀਂਸ੍ਤਥਾ
ਜਨਤਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਸਾਮੰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ।
ਪੁਣ੍ਯੇऽਹ੍ਨਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਦਾਵਾਸਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਸੁਤਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਿਤਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਠਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਤृਤੀਯਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਯੁਤਃ । ਵਨੇ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਕੂਲੇ ਚਚਾਰ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਤਪਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਸਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਣ ਵਿਚ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯਯੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਸਨਸਮੀਪਸ੍ਥੋ ਰਰਾਜ ਰਵਿਵਤ੍ਸਦਾ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭਗਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕਥਾਯੋਗੇਨ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਦੋਗ੍ਧ੍ਰੀਵਧਾਤ੍ਕਿਲ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਮਾਰਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕੁਪਿਤੇਨੇ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਗੁਰੁਣਾ ਤਤਃ । ਕਥਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਸਂਸ਼ਯਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਗੁਰੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਪਿਸ਼ਾਚਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਨ ਸਿਂਹਾਸਨਯੋਗ੍ਯੋ ਹਿ ਭਵੇਚ੍ਛਾਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਮੁਨਿਨਾ ਮੋਚਿਤਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਕੇਨਾਨ੍ਯੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜਗੱਦੀ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਰਤੱਬ ਨਾਲ ਵੀ।
ਏਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਸ਼ਾਪਮੋਕ੍ਸ਼ਣਕਾਰਣਮ੍ । ਆਨੀਤਸ੍ਤੁ ਕਥਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਤਾਦृਸ਼ਾਕृਤਿਃ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਇਆ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਚ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਸੌ ਸਦ੍ਯਃ ਪੈਸ਼ਾਚਤਾਂ ਗਤਃ । ਦੁਰ੍ਵੇषਸ਼੍ਚਾਤਿਦੁਰ੍ਧਰ੍षਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਙ੍ਕਰਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੈਰ ਵਾਲਾ, ਰੋਕਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ।