ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰਮਾਹ ਵृਥਾ ਨਾਮ ਕृਤਂ ਤੇ ਦੁष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਗਚ੍ਛ ਦੂਰਂ ਸੁਮਂਦਾਤ੍ਮਨ੍ਦੁਰਾਚਾਰ ਗृਹਾਨ੍ਮਮ
'ਮੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ, ਹੇ ਮੰਦ-ਬੁਧੀ ਤੇ ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ।'
ਕੁਪਿਤਂ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿਤਿ ਵੈ ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?'
ਸ਼੍ਵਪਚਸ੍ਯ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਦ੍ਵਿਜਦਾਰਾਪਹਾਰਣਮ੍
'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ, ਇਹ ਚੁੜੇ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਹੈ।'
ਨਹਿ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਕੁਲਪਾਂਸਨਾ
'ਕੁਲ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ।'
ਸ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੁਪਿਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਵਪਾਕੈਃ ਸਹ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਉਥੇ ਚੁੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਯਦਾ ਨਿष੍ਕਾਸਿਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਕੁਪਿਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ 7.10.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਘਰੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਬਭੂਵ ਕ੍ਰੋਧਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ਕਾਰਣੇਨਾਥ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੋ ਰਾਜਾ ਸੀ,
ਨ ਵਵਰ੍ष ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿषਯੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਵਰਸਾਇਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਦਾ ਦਾਰਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਵਿषਯੇ ਨृਪ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ
ਕਾਤਰਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਜਾਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਹ
ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਉਥੇ ਡਰ ਗਈਆਂ।
ਬਾਲਕਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾऽऽਕ੍ਰਾਂਤਾਨ੍ਰੁਦਤਃ ਪਸ਼੍ਯਤੀ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਰੋਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਤੋਕਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾऽऽਤੁਰਾਨ੍
ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ।
ਨ ਮੇ ਤ੍ਰਾਤਾऽਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਤਿਰ੍ਮੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
"ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰੱਖਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵੀ ਨਜ਼ਦੀਕ ਨਹੀਂ।"
ਧਨਹੀਨਾ ਚ ਮਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਗਤਃ ਪਤਿਃ
"ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਝੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪ ਕਰਣ ਚਲਾ ਗਿਆ।"
ਬਾਲਾਨਾਂ ਭਰਣਂ ਕੇਨ ਕਰੋਮਿ ਪਤਿਨਾ ਵਿਨਾ 7.10.
"ਪਤੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕਿਵੇਂ ਕਮਾਵਾਂ?"
ਏਕਂ ਸੁਤਂ ਤੁ ਵਿਕ੍ਰੀਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਕਿਯਤਾ ਪੁਨਃ
"ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਧਨ ਲੈ ਲਵਾ—"
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਾਰਣਂ ਨਾਦ੍ਧਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਮ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ
"ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰਣ ਦੇਣੀ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।"
ਹृਦਯਂ ਕਠਿਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸਤੀ
ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਸਖਤ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ।
ਮੁਨਿਪਤ੍ਨੀ ਗਲੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯਮਂ ਪੁਤ੍ਰਮੌਰਸਮ੍
ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੱਧਲੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਗਲੇ 'ਚ ਰੱਸਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ।
ਦृष੍ਟਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੇਨਾऽऽਰ੍ਤਾ ਤਾਪਸੀ ਸ਼ੋਕਸਂਯੁਤਾ
ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਦੁਖੀ ਔਰਤ, ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਦਿਖੀ।
ਰੁਦਂਤਂ ਬਾਲਕਂ ਕਂਠੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਯਸਿ ਕਾऽਧੁਨਾ
"ਇਹ ਰੋਂਦਾ ਬੱਚਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਗਲਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਮਾਤਾ ਜੀ?"
ऋषਿਪਤ੍ਨ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਮੌਰਸਂ ਕਾਮਂ ਗਮਿष੍ਯੇ ਵਿषਮੇऽ ਸੁਤਮ੍
ਮੁਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।"
ਅਨ੍ਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਨृਪ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
"ਅੱਜ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤੇ ਤਪ ਕਰਣ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ।"
ਰਾਜੋਵਾਚ ਤਾਵਦੇਵ ਪਤਿਸ੍ਤੇऽਤ੍ਰ ਵਨਾਚ੍ਚੈਵਾऽऽਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਤਵਾऽऽਸ਼੍ਰਮਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਿਰਂਤਰਮ੍ 7.10.
ਤੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਝ ਖਾਣ ਪੀਣ ਲਈ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਤਦਾ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਕੌਸ਼ਿਕਕਾਮਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਚਾਹਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ—
ਸੋऽਭਵਦ੍ਗਾਲਵੋ ਨਾਮ ਗਲਬਂਧਾਨ੍ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹ ਗਲਾਵਾ ਨਾਮਕ, ਗਲ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।