ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੋ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਰਾਜਾ ਤਦ੍ਯਜ੍ਞਸਦਨਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤृषਿਤੋ ਨਿਸ਼ਿ
ਉਹ ਕਲਸ਼ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਰਾਜਾ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਯਾਨਾਨ੍ਸ ਪਪੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਜਲਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਸਂਸ੍ਕृਤਂ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਂ ਵਿਧਿਨੋਦ੍ਧृਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਢਿਆ ਸੀ।
ਪੀਤਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤृषਾਰ੍ਤੇਨ ਤਦਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਵ੍ਯੁਦਕਂ ਕਲਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਿਆਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾ ਜਾਣੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ। ਕਲਸ਼ ਖਾਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਸ੍ਤੇ ਨृਪਂ ਕੇਨ ਪੀਤਂ ਜਲਮਿਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਰਾਜ੍ਞਾ ਪੀਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੈਵਬਲਂ ਮਹਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਪਾਣੀ ਕਿਸ ਨੇ ਪੀਤਾ?' ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੀ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਇष੍ਟਿਂ ਸਮਾਪਯਾਮਾਸੁਰ੍ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਮੁਨਯੋ ਗृਹਾਨ੍ । ਗਰ੍ਭਂ ਦਧਾਰ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਬਲਾਦਥ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਸ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾऽਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਨਿष੍ਕਾਸਮਾਯਾਸੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੱਜੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਕृਪਯਾ ਤਤ੍ਰ ਨ ਮਮਾਰ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਕਂ ਧਾਸ੍ਯਤਿ ਕੁਮਾਰੋऽਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਮਰਾ ਨਹੀਂ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ, 'ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?'
ਤਦੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦੇਸ਼ਿਨੀਂ ਪ੍ਰਾਦਾਨ੍ਮਾਂ ਧਾਤੇਤ੍ਯਵਦਦ੍ਵਚਃ । ਸੋऽਭਵਦ੍ਬਲਵਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਮਾਨ੍ਧਾਤਾ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ਤਦੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਭੂਪਾਲ ਕਥਿਤਾ ਤਵ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 'ਮੈਂ ਪਾਲਾਂਗਾ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ ਮਾਂਧਾਤਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾਖ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਮਾਂਧਾਤਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਮਜਯਨ੍ਨृਪਤੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਦੀ ਕਥਾ — ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਂਧਾਤਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਦਸ੍ਯਵੋऽਸ੍ਯ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਯਯੁਰ੍ਗਿਰਿਗੁਹਾਸੁ ਚ
ਉਸਦੇ ਵੈਰੀ ਡਰ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਬਿਂਦੁਮਤੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਸ਼ਬਿਂਦੋਃ ਸੁਤਾऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਿੰਦੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੂ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦ੍ਵੌ ਸੁਤੌ ਨृਪ
ਉਸ ਤੋਂ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸਾਤ੍ਤਤੋऽਰਣ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ ਤੋਂ ਅਰਣਿਆ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਦ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍
ਹਰਯਸ਼ਵ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਰੁਣਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਅਰੁਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀ।
ਸ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਰਭਾਰ੍ਯਾਂ ਹृਤਵਾਨ੍ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ
ਉਹ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਮਿਲਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਨਮਰੁਣਂ ਨृਪ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਅਰੁਣ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਾਜਾ ਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਦੁਃਖਿਤਾਨ੍ਪੁਰਵਾਸਿਨਃ 7.10.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੁਖੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿਨਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਊਚੁਃ ਵਿਵਾਹਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰਕਨ੍ਯਾ ਬਲੇਨ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰਮਾਹ ਵृਥਾ ਨਾਮ ਕृਤਂ ਤੇ ਦੁष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਗਚ੍ਛ ਦੂਰਂ ਸੁਮਂਦਾਤ੍ਮਨ੍ਦੁਰਾਚਾਰ ਗृਹਾਨ੍ਮਮ
'ਮੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ, ਹੇ ਮੰਦ-ਬੁਧੀ ਤੇ ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ।'
ਕੁਪਿਤਂ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿਤਿ ਵੈ ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?'
ਸ਼੍ਵਪਚਸ੍ਯ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਦ੍ਵਿਜਦਾਰਾਪਹਾਰਣਮ੍
'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ, ਇਹ ਚੁੜੇ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਹੈ।'
ਨਹਿ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਕੁਲਪਾਂਸਨਾ
'ਕੁਲ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ।'
ਸ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੁਪਿਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਵਪਾਕੈਃ ਸਹ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਉਥੇ ਚੁੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਯਦਾ ਨਿष੍ਕਾਸਿਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਕੁਪਿਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ 7.10.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਘਰੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਬਭੂਵ ਕ੍ਰੋਧਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ਕਾਰਣੇਨਾਥ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੋ ਰਾਜਾ ਸੀ,