ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰਾਸੌ ਨृਪਾਣਾਂ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ । ਮੇਦਿਨੀ ਚਾਤਿਭਾਰਾਰ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋਇਆ। ਧਰਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਗਈ।
ਦੁष੍ਟਰਾਜਨ੍ਯਸੈਨ੍ਯਾਯਾਂ ਭਾਰੇਣਾਤਿਸਮਾਕੁਲਾ । ਅਂਸ਼ਾਵਤਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਗਦਿਤਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮੈਃ
ਮੰਦ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਵਤਾਰ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕृष੍ਣਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ । ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਦੇਵਰੂਪਿਣ੍ਯਾਂ ਯੋऽਸੌ ਨਾਰਾਯਣੋ ਮੁਨਿਃ
ਵਾਸੁਦੇਵ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੇਵਕੀ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਦੇਵੀ-ਸਰੂਪ ਸੀ। ਉਹੀ ਨਾਰਾਯਣ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਹੈ।
ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਦੁਃਸਾਧ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਨਰਸਖਃ ਪੁਣ੍ਯੇ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਧਰਮ ਦਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ, ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸੋऽਵਤੀਰ੍ਣੋ ਯਦੁਕੁਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਪਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਤੇਨਾਸੌ ਨਿਹਤਃ ਪਾਪਃ ਕਂਸਃ ਕृष੍ਣੇਨ ਸਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਵੀ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਸੁਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਾਪੀ ਕংস ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਉਗ੍ਰਸੇਨਾਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵੈ ਦਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਖਲਂ ਸੁਤਮ੍ । ਕਂਸਸ੍ਯ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਃ ਪਾਪੋ ਜਰਾਸਨ੍ਧੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਦ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਰਾਜ ਉਗਰਸੇਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕংস ਦਾ ਸਸੁਰ, ਪਾਪੀ ਜਰਾਸੰਧ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਆਗਤ੍ਯ ਮਥੁਰਾਂ ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਚਕਾਰ ਸਙ੍ਗਰਂ ਮੁਦਾ । ਕृष੍ਣੇਨਾਸੌ ਜਿਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਜਰਾਸਨ੍ਧੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮਥੁਰਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤਾ। ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸਬਲਂ ਯਵਨਂ ਤਤਃ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽऽਯਾਨ੍ਤਂ ਮਹਾਸ਼ੂਰਂ ਸਸੈਨ੍ਯਂ ਯਵਨਾਧਿਪਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਵਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਜੰਗ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਯਵਨ ਦਾ ਮਹਾਂਸ਼ੂਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ,
[ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਮਥੁਰਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਦ੍ਵਾਰਾਵਤੀਮਗਾਤ੍ । ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਾਂ ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਕृष੍ਣਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਭਿਃ ਸਹ ਸਙ੍ਗਤੈਃ ॥ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਦੁਰ੍ਗਾਢ੍ਯਾਂ ਹਟ੍ਟਸ਼ਾਲਾਵਿਮਣ੍ਡਿਤਾਮ੍ । ਜੀਰ੍ਣੋਦ੍ਧਾਰਂ ਪੁਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਉਗ੍ਰਸੇਨਂ ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕਾਰ ਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਮ੍ ॥] ਯਾਦਵਾਨ੍ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾਂ ਯਦੂਤ੍ਤਮਃ । ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ ਸਹ
ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਿਚ ਵਸਾਇਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਾਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਬਲਦੇਵੋ ਹਲਾਯੁਧਃ । ਸ਼ੇषਾਂਸ਼ੋ ਮੁਸਲੀ ਵੀਰੋ ਵਰੋऽਸ੍ਤੁ ਤਵ ਸਮ੍ਮਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲਦੇਵ, ਹਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਸ਼, ਮਸਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਾਯ ਦੇਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਕਨ੍ਯਾਂ ਕਮਲਲੋਚਨਾਮ੍ । ਰੇਵਤੀਂ ਬਲਭਦ੍ਰਾਯ ਵਿਵਾਹਵਿਧਿਨਾ ਤਤਃ
ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਜਲਦੀ ਦੇ ਦੇ। ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਬਲਭਦਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਦੇ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੀਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤੁਂ ਸੁਰਾਰਾਮਂ ਪਾਵਨਂ ਕਾਮਦਂ ਨृਣਾਮ੍
ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਜਾ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਪ ਕਰ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਰਾਜਾ ਸਮਾਦਿष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਨਾ । ਜਗਾਮ ਤਰਸਾ ਰਾਜਨ੍ ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਕਨ੍ਯਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਦਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਸਮੇਤ ਦੁਵਾਰਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦਦੌ ਤਾਂ ਬਲਦੇਵਾਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵੈ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਨृਪਤਿਃ ਕਾਲਪਰ੍ਯਯੇ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਬਲਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਵਾਸਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਸਰਿਤ੍ਤਟੇ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਭਗਵਨ੍ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਭਵਤਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਚੰਭਾ ਭਰਿਆ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਿਆ।
ਰੇਵਤਸ੍ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਸੁਤਾਰ੍ਥਤਃ । ਯੁਗਾਨਾਂ ਤੁ ਗਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਤਮष੍ਟੋਤ੍ਤਰਂ ਕਿਲ
ਰੇਵਤ ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਥੇ ਸੌ ਅਠ ਯੁਗ ਬੀਤ ਗਏ।
ਕਨ੍ਯਾ ਵृਦ੍ਧਾ ਨ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਰਾਜਾ ਵਾਤਿਤਰਾਂ ਨੁ ਕਿਮ੍ । ਏਤਾਵਨ੍ਤਂ ਤਥਾ ਕਾਲਮਾਯੁਃ ਪੂਰ੍ਣਂ ਤਯੋਃ ਕਥਮ੍
ਕੁੜੀ ਵੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਰਹੀ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਨ ਜਰਾ ਕ੍ਸ਼ੁਪਿਤ੍ਪਾਸਾ ਵਾ ਨ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਭਯਂ ਪੁਨਃ । ਨ ਤੁ ਗ੍ਲਾਨਿਃ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਸਦਾਨਘ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਨਾ ਬੁਢ਼ਾਪਾ, ਨਾ ਪਿਆਸ, ਨਾ ਭੁੱਖ, ਨਾ ਮੌਤ, ਨਾ ਡਰ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਥਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਮੇਰੁਂ ਗਤਸ੍ਯ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤੇਃ ਸਨ੍ਤਤੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਹਤਾ । ਗਤਾਃ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਯਭੀਤਾ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਡਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਥਲੀ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਮਨੋਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵੀਰ੍ਯਵਤ੍ਤਰਃ । ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਕਰਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਮਨੂ ਦੇ ਛੀਂਕਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਸੀ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਬਣਿਆ।
ਵਂਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਪ ਆਤਿष੍ਠਦ੍ਦੇਵੀਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ । ਨਾਰਦਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਵੰਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਵੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਰਾਜਨ੍ਨਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਰਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਃ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਬਲਵੀਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਖੁਕਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਾ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਰਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਸ਼ਕੁਨਿਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਃ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਆਗੂ, ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ।
ਉਤ੍ਤਰਾਪਥਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰਃ ਕृਤਾਃ ਕਿਲ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ਨਾਦਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇਨ ਤੇ ਸੁਤਾਃ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥਾष੍ਟੌ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਅਨ੍ਯੌ ਦ੍ਵੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੇਵਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਚਾਲੀ ਅਤੇ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ਹੋਰ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮਾਨ੍ਧਾਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਕਦਾਚਿਦष੍ਟਕਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵਿਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ਆਜ੍ਞਾਪਯਦਸਂਮੂਢੋ ਮਾਂਸਮਾਨਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਕਦੇ ਅਸ਼ਟਕਾ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਖੁਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਚੁਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਸ ਲਿਆ।"
ਮੇਧ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਰ੍ਥਮਧੁਨਾ ਵਨੇ ਗਤ੍ਵਾ ਸੂਤਾਦਰਾਤ੍ । ਉਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਸੌ ਤਥੇਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜਗਾਮ ਵਨਮਸ੍ਤ੍ਰਭृਤ੍
ਚਰੋਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਮਾਸ ਲਿਆਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਵਿਖੁਕਸ਼ੀ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਜਘਾਨ ਬਾਣੈਃ ਸ ਵਰਾਹਾਨ੍ਸੂਕਰਾਨ੍ਮृਗਾਨ੍ । ਸ਼ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬਭੂਵਾਥ ਬੁਭੂਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੂਕਰ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਥੱਕ ਕੇ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਵਿਸ੍ਮृਤਾ ਚਾष੍ਟਕਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਸ਼ਂ ਚਾਦਦਸੌ ਵਨੇ । ਸ਼ੇषਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਪਿਤ੍ਰੇ ਮਾਂਸਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਅਸ਼ਟਕਾ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ ਖਾ ਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਵਧੀਆ ਮਾਸ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਸਮਾਨੀਤਂ ਮਾਂਸਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਰੁਸ੍ਤਦਾ । ਅਨਰ੍ਹਮਿਤਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚੁਕੋਪ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸ਼ਰਾਧ ਲਈ ਲਿਆ ਮਾਸ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਅਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।