ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ - ਸਂਸ਼ਯੋऽਯਂ ਮਹਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਰ੍ਤਤੇ ਮਮ ਮਾਨਸੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤੋ ਰਾਜਾ ਰੇਵਤੀਸਂਯੁਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ — ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਰੇਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਕਥਾਨ੍ਤਰੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਚ੍ਛਾਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਕਥਂ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰੇਵਤੀਸਂਯੁਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਸਤ੍ਯਲੋਕੇऽਤਿਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪੇ ਭੂਰ੍ਲੋਕਾਦਿਤਿ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਰੇਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਵੇਂ ਉਥੇ — ਸਤ੍ਯਲੋਕ, ਜੋ ਭੂਲੋਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ — ਚਲਾ ਗਿਆ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਮृਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਨਿਰ੍ਣਯਃ । (ਮਾਨੁषੇਣ ਤੁ ਦੇਹੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਗਤਿਃ ਕਥਮ੍ । ) ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪੁਨਃ ਕਥਂ ਲੋਕੇ ਮਾਨੁषੇ ਜਾਯਤੇ ਗਤਿਃ
ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਮਾਨਵ ਦੇਹ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਸੁਰਗ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ੍ਯਯਂ ਵਿਦ੍ਵਂਸ਼੍ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਤੂੰ ਹੁਣ ਦੂਰ ਕਰ; ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਖਰੇ ਰਾਜਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕੋ ਵਹ੍ਨਿਲੋਕੋ ਯਾ ਚ ਸਂਯਮਿਨੀ ਪੁਰੀ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਥਿਤ ਹਨ — ਇੰਦਰ ਦਾ ਲੋਕ, ਅੱਗ ਦਾ ਲੋਕ, ਤੇ ਸੰਯਮਿਨੀ ਨਗਰੀ।
ਤਥੈਵ ਸਤ੍ਯਲੋਕਸ਼੍ਚ ਕੈਲਾਸਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਵੈਕੁਣ੍ਠਸ਼੍ਚ ਪੁਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤ੍ਯਲੋਕ, ਕੈਲਾਸ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ; ਉਹ ਥਾਂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਰ੍ਜੁਨਃ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕੇ ਗਤਃ ਪਾਰ੍ਥੋ ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ । ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਾਣਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਰਾਲਯੇ
ਜਿਵੇਂ ਕੁੰਤੀਪੁਤ੍ਰ ਅਰਜੁਨ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿਆ ਸੀ,
ਮਾਨੁषੇਣੈਵ ਦੇਹੇਨ ਵਾਸਵਸ੍ਯ ਚ ਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੇऽਪਿ ਭੂਪਾਲਾਃ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਕਿਲ
ਉਹ ਮਾਨਵ ਦੇਹ ਨਾਲ, ਵਾਸਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਕਕੁਤ੍ਸਥ ਆਦਿ ਵੀ ਉਥੇ ਗਏ।
ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਗਤਯਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਜਿਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਮਤਃ
ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਕਾਨ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹੇ।
ਮਹਾਭਿषਃ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤਃ ਸ੍ਵਰਾਟ੍ । ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਨृਪੋ ਗਙ੍ਗਾਮਪਸ਼੍ਯਚ੍ਚਾਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਮਹਾਭੀਸ਼ਾ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਰਵਪ੍ਰਧਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੋਈ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਾਯੁਨਾਮ੍ਬਰਮਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦੈਵਾਦਪਹृਤਂ ਨृਪ । ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨਗ੍ਨਾ ਨृਪੇਣਾਥ ਦृष੍ਟਾ ਸਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਤਥਾ
ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਨੰਗੀ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਸ੍ਮਿਤਂ ਚਕਾਰ ਕਾਮਾਰ੍ਤਃ ਸਾ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਹਾਸ ਵੈ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੌ ਤਦਾ ਦृष੍ਟੌ ਸ਼ਪ੍ਤੌ ਜਾਤੌ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੁਸਕਾਨ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੱਸ ਪਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠੇऽਪਿ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੀਡਿਤਾ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵੈਃ । ਗਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਮਸ੍ਤੁਵਨ੍ਕਮਲਾਪਤਿਮ੍
ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਵੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਹਰੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਗਮ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਾਨਵਾਨਾਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਨਰਾਧਿਪ । ਪੁਣ੍ਯਸਦ੍ਭਾਵ ਏਵਾਤ੍ਰ ਗਮਨੇ ਕਾਰਣਂ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਤਪਸੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਯਜਮਾਨਾਨਾਂ ਯਜ੍ਞੇਨ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ - ਰੇਵਤੋ ਰੇਵਤੀਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ। ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਰੇਵਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਧੀ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤੇਨੇ ਭੂਭੁਜਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕਿਂ ਸਮਾਦਿष੍ਟਂ ਕਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਾ ਸੁਤਾ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਧੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ?
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਬਹ੍ਮਨ੍ ਕਥਯ ਤ੍ਵਂ ਮਮਾਧੁਨਾ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਮਹੀਪਾਲ ਰਾਜਾ ਰੇਵਤਕਃ ਕਿਲ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰੇਵਤਕ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਵਰਂ ਪਰਿਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤੋ ਯਦਾ । ਆਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਲਬ੍ਧਕ੍ਸ਼ਣਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਧੀ ਲਈ ਵਰ ਪੁੱਛਣ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਗਿਆ, ਉਹ ਗਾਂਧਰਵ ਸੰਗੀਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨਤृਪ੍ਯਦ੍ਧृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਸਭਾਯਾਂ ਤੁ ਸਕਨ੍ਯਕਃ । ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਗਾਂਧਰਵ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਧੀ ਸਮੇਤ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ। ਜਦ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸ੍ਵਾਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ - ਵਰਂ ਕਥਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਕਨ੍ਯੇਯਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੱਸੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿਵਾਂ?
ਦੇਯਾ ਕਸ੍ਮੈ ਮਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮੁਪਾਗਤਃ । ਬਹਵੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾ ਮੇ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਕੁਲਸਮ੍ਭਵਾਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿਵਾਂ? ਬਹੁਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਤਦਾਜ੍ਞਾਪਯ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਯੋਗ੍ਯਂ ਰਾਜਸੁਤਂ ਵਰਮ੍ । ਕੁਲੀਨਂ ਬਲਵਨ੍ਤਂ ਚ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਯੋਗ ਹੈ — ਜੋ ਚੰਗਾ ਘਰ, ਤਾਕਤ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਦਾਤਾਰਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਂ ਚ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਾਦਿਸ਼ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਵਚਨਂ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਦਾ
ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੱਸੋ ਜੋ ਦਾਨੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਨੇ—
ਤਮੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ - ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਵਰਾ ਯੇ ਹृਦਯੇ ਕृਤਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਬਚਨ ਆਖਿਆ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚੁਣਿਆ ਸੀ—
ਗ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਕਾਲੇਨ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਪਿਤृਪੌਤ੍ਰਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਮੋऽਦ੍ਯੈਵ ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਮੇਂ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਸਤਾਈਂਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ ਤੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਂਸ਼ਜਾਸ੍ਤੇ ਮृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰੀ ਦੈਤ੍ਯੈਰ੍ਵਿਲੁਣ੍ਠਿਤਾ । ਸੋਮਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਹਿ
ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਮਥੁਰਾਧਿਪਤਿਃ ਕਿਲ । ਯਯਾਤਿਵਂਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਰਾਜਾ ਮਾਥੁਰਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਹ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨਾਮ ਦਾ ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਯਯਾਤੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਮਥੁਰਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਉਗ੍ਰਸੇਨਾਤ੍ਮਜਃ ਕਂਸਃ ਸੁਰਦ੍ਵੇषੀ ਮਹਾਬਲਃ । ਦੈਤ੍ਯਾਂਸ਼ਃ ਪਿਤਰਂ ਸੋऽਪਿ ਕਾਰਾਗਾਰਂ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਂਸ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ।