ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਸਮਯੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਪ੍ਰਮਦਾਯੁਤਃ । ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾ ਕਾਮਿਨੀ ਸ਼ਿਵਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਬਿਨਾ ਕਪੜਿਆਂ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਭਰ੍ਤੂ ਰਮਮਾਣਾ ਮਨੋਰਮਾ । ਤਾਨ੍ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਮ੍ਬਿਕਾ ਦੇਵੀ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾ ਵ੍ਰੀਡਿਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਪੜਿਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਾਈ।
ਭਰ੍ਤੁਰਙ੍ਕਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਪਰ੍ਯਧਾਤ੍ । ਲਜ੍ਜਾਵਿष੍ਟਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਵੇਪਮਾਨਾਤਿਮਾਨਿਨੀ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਉੱਠੀ, ਕਪੜਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਉਥੇ ਖੜੀ ਰਹੀ।
ऋषਯੋऽਪਿ ਤਯੋਰ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਂ ਰਮਮਾਣਯੋਃ । ਪਰਿਵृਤ੍ਯ ਯਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਹ੍ਰੀਯੁਤਾਂ ਕਾਮਿਨੀਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਃ । ਕਥਂ ਲਜ੍ਜਾਤੁਰਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਸੁਖਂ ਤੇ ਪ੍ਰਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਰਮੀਲੀ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਨ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਸ਼ਰਮਾਈ ਹੋਈ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਯੋ ਮੋਹਾਤ੍ਪੁਮਾਨ੍ਕੋऽਪਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਵਨਂ ਚ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦੇਤਤ੍ਸ ਵੈ ਯੋषਿਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਸੋਹਣੀਏ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਰਦ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਉਹ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤਂ ਵਨਂ ਤੇਨ ਯੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਜਨਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਵਰ੍ਜਯਨ੍ਤੀਹ ਤੇ ਕਾਮਂ ਵਨਂ ਦੋषਸਮृਦ੍ਧਿਮਤ੍
ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਤੁ ਤਦਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸਚਿਵੈਃ ਸਹ । ਤਥੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤੈਃ ਸਹੇਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਪਰ ਸੁਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਗਏ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਃ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਨ ਜਗਾਮ ਗृਹਂ ਹ੍ਰਿਯਾ । ਵਿਚਚਾਰ ਬਹਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਨਦੇਸ਼ਾਦਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਮ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਲੇਤਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵੇ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਵਿਚਰਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬੁਧਃ ਸੋਮਸੁਤੋ ਯੁਵਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਨਾਂ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਇਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਬੁਧ, ਉਥੇ ਆਇਆ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾਂ ਤਾਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍ । ਹਾਵਭਾਵਕਲਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਚਕਮੇ ਭਗਵਾਮ੍ਬੁਧਃ
ਜਦ ਬੁਧ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤੇ ਪਿਆਰ ਆ ਗਿਆ।
ਸਾਪਿ ਤਂ ਚਕਮੇ ਕਾਨ੍ਤਂ ਬੁਧਂ ਸੋਮਸੁਤਂ ਪਤਿਮ੍ । ਸਂਯੋਗਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਤਯੋਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਸੋਮਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪੁਰੂਰਵਸਮਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਇਲਾਯਾਂ ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਬੁਧ ਨੇ ਇਲਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪੁਰੂਰਵਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਸਾ ਪ੍ਰਾਸੂਤ ਸੁਤਂ ਬਾਲਾ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਾ ਵਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਸਸ੍ਮਾਰ ਸ੍ਵਕੁਲਾਚਾਰ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਜਦ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸ ਤਦਾਸ੍ਯ ਦਸ਼ਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਕृਪਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਅਤੋषਯਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਲੋਕਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਦਯੁਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਵਰਮ੍ । ਵਸਿष੍ਠਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੁਰਖਤਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਤੁ ਨਿਜਾਂ ਵਾਚਮृਤਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੁਵਾਚ ਹ । ਮਾਸਂ ਪੁਮਾਂਸ੍ਤੁ ਭਵਿਤਾ ਮਾਸਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭੂਪਤਿਃ ਕਿਲ
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਾਜਾ ਮਰਦ ਰਹੇਗਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।"
ਇਤ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਰਂ ਰਾਜਾ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪੁਨਃ । ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਹਰ੍ਮ੍ਯੇषੁ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਚ । ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਨਾਭ੍ਯਨਨ੍ਦਨ੍ਮਹੀਪਤਿਮ੍
ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਬਣਦਾ, ਤਾਂ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਮਰਦ ਬਣਦਾ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦਾ। ਪਰਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਾਲੇ ਤੁ ਯੌਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁਰੂਰਵਾਸ੍ਤਦਾ । ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਨਂ ਯਯੌ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਸਮਾਕੁਲੇ । ਨਾਰਦਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਵਾਕ੍ਸ਼ਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨੌ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਮਿਲਿਆ।
ਜਜਾਪ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰੇਮਪੂਰਿਤਮਾਨਸਃ । ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਸਗੁਣਾ ਤਾਰਿਣੀ ਸ਼ਿਵਾ
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਬੜੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਜਪਿਆ। ਫਿਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਮਾਤਾ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ।
ਸਿਂਹਾਰੂਢਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਚਾਗ੍ਰੇ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾ ਮਨੋਰਮਾ । ਵਾਰੁਣੀਪਾਨਸਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਮਦਾਘੂਰ੍ਣਿਤਲੋਚਨਾ
ਉਹ ਮਾਤਾ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਵਾਰੁਣੀ ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਮਸਤ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਂ ਚ ਪ੍ਰੇਮਾਕੁਲਿਤਲੋਚਨਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤੁष੍ਟਾਵ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ।
ਇਲੋਵਾਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚ ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਦृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਸਕਲਲੋਕਹਿਤਾਨੁਰੂਪਮ੍ । ਵਨ੍ਦੇ ਤ੍ਵਦਂਘ੍ਰਿਕਮਲਂ ਸੁਰਸਙ੍ਘਸੇਵ੍ਯਂ ਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਜਨਨਿ ਚਾਪਿ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਚ
ਇਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਾਤਾ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸੇਵਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮਾਂ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।"
ਕੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤੇऽਮ੍ਬ ਭੁਵਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਤਨੁਰ੍ਨਿਕਾਮਂ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ । ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮੇਤਦਖਿਲਂ ਕृਪਣੇ ਦਯਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਦੇਵਿ ਸਕਲਂ ਕਿਲ ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਮੇ
"ਹੇ ਮਾਂ! ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਸਰਬ-ਸੱਤਾ ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।"
ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਹਰਿਃ ਕਮਲਜੋ ਮਘਵਾ ਰਵਿਸ਼੍ਚ ਵਿਤ੍ਤੇਸ਼ਵਹ੍ਨਿਵਰੁਣਾਃ ਪਵਨਸ਼੍ਚ ਸੋਮਃ । ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਨੈਵ ਵਸਵੋऽਪਿ ਹਿ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਬੁਧ੍ਯੇਤ੍ਕਥਂ ਤਵ ਗੁਣਾਨਗੁਣੋ ਮਨੁष੍ਯਃ
"ਸ਼ੰਭੂ, ਹਰੀ, ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਅੱਗ, ਵਰੁਣ, ਹਵਾ ਤੇ ਸੋਮ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਫਿਰ ਆਮ ਇਨਸਾਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ?"
ਜਾਨਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਰਮਿਤਦ੍ਯੁਤਿਰਮ੍ਬ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾ- ਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀਮੁਦਧਿਜਾਂ ਸਕਲਾਰ੍ਥਦਾਂ ਚ । ਕੋ ਰਾਜਸੀਂ ਹਰ ਉਮਾਂ ਕਿਲ ਤਾਮਸੀਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵੇਦਾਮ੍ਬਿਕੇ ਨ ਤੁ ਪੁਨਃ ਖਲੁ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਂ ਤ੍ਵਾਮ੍
"ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਤੋਗੁਣੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ ਉਮਾ ਜਾਂ ਤਾਮਸੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ? ਪਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।"
ਕ੍ਵਾਹਂ ਸੁਮਨ੍ਦਮਤਿਰਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵਃ ਕ੍ਵਾਯਂ ਤਵਾਤਿਨਿਪੁਣੋ ਮਯਿ ਸੁਪ੍ਰਸਾਦਃ । ਜਾਨੇ ਭਵਾਨਿ ਚਰਿਤਂ ਕਰੁਣਾਸਮੇਤਂ ਯਤ੍ਸੇਵਕਾਂਸ਼੍ਚ ਦਯਸੇ ਤ੍ਵਯਿ ਭਾਵਯੁਕ੍ਤਾਨ੍
"ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਾ ਤੇ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਕਲਾ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਰ ਕਿੱਥੇ! ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਸਾਰੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।"
ਵृਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਹਰਿਰਸੌ ਵਨਜੇਸ਼ਯਾਪਿ ਨੈਵਾਚਰਤ੍ਯਪਿ ਮੁਦਂ ਮਧੁਸੂਦਨਸ਼੍ਚ । ਪਾਦੌ ਤਵਾਦਿਪੁਰੁषਃ ਕਿਲ ਪਾਵਕੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਚ ਕਰੇਣ ਸ਼ੁਭੌ ਪਵਿਤ੍ਰੌ
"ਹਰੀ ਤੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।"